Khi hai nước thực sự cần nhau...

11:39 | 20/12/2012

Gặp Đại sứ đầu tiên của Việt Nam tại Hàn Quốc Nguyễn Phú Bình vào những ngày cuối tháng 10 có thể nói là "đúng lúc" vì đây là thời điểm ông nhớ nhất về những ngày tháng đầy kỷ niệm trong nỗ lực gây dựng một mối quan hệ mà ông cho là đi từ "con số không" và "chưa hiểu nhiều về nhau" đến phát triển nhanh chóng vượt cả sự mong đợi…

Tổng thống Kim Young-sam (giữa) và Đại sứ Nguyễn Phú Bình chụp ảnh kỷ niệm. (năm 1996).

Đại sứ Nguyễn Phú Bình kể, cách đây đúng 20 năm, ông cùng vợ và hai con lên đường sang Hàn Quốc nhận nhiệm vụ. Bất ngờ đầu tiên đó là việc phái đoàn ngoại giao đến từ Việt Nam đã được đông đảo các quan chức Bộ Ngoại giao Hàn Quốc và giới báo chí chào đón ngay tại sân bay. Ngày hôm sau, báo chí Hàn Quốc đồng loạt đưa tin và hình ảnh về sự kiện này. Sau này, các bạn Hàn Quốc cho biết, hình ảnh Đại sứ Việt Nam và gia đình xuất hiện mang lại cảm giác ấm áp, vì lâu nay ký ức về cuộc chiến khốc liệt ở Việt Nam vẫn còn khá nặng nề trong lòng người Hàn Quốc.

Ông Nguyễn Phú Bình là công dân Việt Nam đầu tiên được Tổng thống Hàn Quốc tặng Huân chương cao quý Kwang Hwa khi kết thúc nhiệm kỳ Đại sứ tại Hàn Quốc đầu năm 1997.

Những ngày đầu tiên lập Cơ quan Đại diện và ổn định cuộc sống là khoảng thời gian rất khó khăn. Do hoàn cảnh đất nước khi đó, số ngoại tệ mang theo rất eo hẹp nên cả gia đình Đại sứ cùng anh em cán bộ, nhân viên đều ở và làm việc trong ngôi nhà 2 tầng nhỏ bé, tài sản của ĐSQ chế độ cũ đã xuống cấp, vừa được phía bạn sửa lại và giao cho ta sử dụng tạm. Anh em vừa phải ổn định chỗ ở, làm việc, vừa từng bước xây dựng các mối quan hệ, đồng thời nắm tình hình sở tại để phản ánh về nước.

Năm 1991, do bối cảnh quốc tế chung cũng như hoàn cảnh riêng ở mỗi nước, cả hai bên chỉ thỏa thuận bước đầu trao đổi "Văn phòng liên lạc" dù thực chất người đứng đầu mang hàm Đại sứ. Ngay tại buổi lễ tiếp nhận Thư ủy nhiệm, Ngoại trưởng Hàn Quốc Lee Sang Ok đã đề nghị ông báo cáo về nước: Chính phủ Hàn Quốc mong muốn sớm nâng cấp quan hệ ngoại giao lên cấp Đại sứ. Và chỉ hơn một tháng sau, đích thân Ngoại trưởng Lee đã tiến hành chuyến thăm đầu tiên của Ngoại trưởng Hàn Quốc sang Việt Nam và cùng Bộ trưởng ta ký Thỏa thuận thiết lập quan hệ ngoại giao chính thức ngày 22/12/1992.

Đại sứ Bình nhớ lại: Hàn Quốc khi đó đang trong quá trình chuyển đổi từ chính quyền của các Tổng thống xuất thân quân đội, vốn liên quan nhiều đến chiến tranh Việt Nam, sang Tổng thống dân sự Kim Young Sam nên dư luận đặc biệt quan tâm đến việc lập quan hệ với Việt Nam. Sự có mặt của ĐSQ Việt Nam tại Seoul rất đúng lúc. Từ đó, ông Bình liên tục được mời phỏng vấn, nói chuyện về tình hình và chính sách của Việt Nam, về triển vọng quan hệ hai nước. Đặc biệt, ông thường xuyên được mời đến nói chuyện tại các câu lạc bộ Rotary và Lions với các hội viên là chính khách, học giả, giáo sư, nhà ngoại giao, nhà báo, doanh nhân có tiếng xuất thân ở các khu vực. Các bạn Hàn Quốc rất thẳng thắn, cởi mở và càng có thiện cảm với Việt Nam, nhất là thái độ chân thành, cởi mở của Việt Nam về các vấn đề quá khứ giữa hai nước.

Vài tháng sau, khi ĐSQ Việt Nam được thành lập, ông Kim Young Kwan, nguyên Đại sứ Hàn Quốc cuối cùng của Hàn Quốc tại Sài Gòn, đến thăm ĐSQ. Vị cựu Đại sứ tỏ rõ sự cảm kích trước thái độ khoan dung và hòa hiếu của Việt Nam. Ông ôm chặt ông Bình và nói "Tôi là Đại sứ Hàn Quốc cuối cùng của quá khứ, còn ông là Đại sứ Việt Nam đầu tiên của giai đoạn mới. Cái bắt tay này là sự nối lại quan hệ, vượt qua khoảng cách 17 năm gián đoạn".

Ông Bình nói rằng, Hàn Quốc với "kỳ tích sông Hàn" năm 1996 đã trở thành một thành viên nhóm OECD, được ví là CLB các nước giàu nhất thế giới. "Tuy nhiên, Hàn Quốc cũng có những giới hạn trong phát triển kinh tế. Vì thế, tôi nhận thấy hai bên có thể bổ sung cho nhau", ông Bình nói. Hàn Quốc có vốn, công nghệ hàng đầu trong nhiều lĩnh vực, lại "từ nước nghèo đi lên", nên những kinh nghiệm phát triển và quản lý kinh tế của họ rất thiết thực đối với Việt Nam. Còn đối với Hàn Quốc, Việt Nam vừa là thị trường, vừa là nơi có nguồn nhân lực phong phú. Đặc biệt, tình hình chính trị, xã hội Việt Nam ổn định là điều kiện hết sức thuận lợi cho các nhà đầu tư Hàn Quốc. Nếu như năm 1992, trao đổi thương mại hai bên mới là 495 triệu USD thì năm 2011 đã vượt 17 tỷ USD, năm 2012 có thể đạt 20 tỷ USD (tức là gấp hơn 40 lần 20 năm trước), vốn là mục tiêu mà 2 nước đặt ra cho năm 2015.

Đại sứ Bình nhấn mạnh, chính lợi ích hai bên gặp nhau và bối cảnh quốc tế và khu vực chuyển biến thuận lợi đã góp phần đưa quan hệ Hàn Quốc và Việt Nam phát triển nhanh chóng, toàn diện và hiệu quả như vậy chỉ trong 20 năm. Gửi lời nhắn nhủ đến độc giả của Thế giới & Việt Nam, ông Bình cho rằng, Việt Nam đang trên con đường phát triển và hội nhập quốc tế, đồng thời cũng đang phải đối mặt với nhiều thách thức mới. Vì vậy, học tập tấm gương và kinh nghiệm phát triển cũng như tranh thủ sự hợp tác và giúp đỡ của Hàn Quốc, xây dựng mối quan hệ thân thiết, tin cậy giữa nhân dân hai nước rất có ý nghĩa với Việt Nam. Hy vọng rằng chúng ta sẽ chứng kiến quan hệ giữa hai nước sẽ có những bước phát triển vượt bậc trong tương lai.

Kim Chung (ghi)