Thứ trưởng Ngoại giao Nguyễn Quốc Dũng: Tin tưởng hoàn thành tốt nhiệm vụ Chủ tịch ASEAN 2020

25/01/2020 08:00

TGVN. Thứ trưởng Ngoại giao Nguyễn Quốc Dũng, Tổng Thư ký Ủy ban Quốc gia ASEAN 2020 khẳng định rằng việc duy trì và phát huy vai trò trung tâm của ASEAN là một trong những nhân tố tạo nên thành công của ASEAN.

TIN LIÊN QUAN
tin tuong hoan thanh tot nhiem vu chu tich asean 2020 Việt Nam giới thiệu sáng kiến, ưu tiên trong năm Chủ tịch ASEAN 2020
tin tuong hoan thanh tot nhiem vu chu tich asean 2020 ASEAN họp SOM trù bị cho Hội nghị hẹp các Bộ trưởng Ngoại giao
tin tuong hoan thanh tot nhiem vu chu tich asean 2020
ASEAN họp SOM trù bị cho Hội nghị hẹp các Bộ trưởng Ngoại giao (AMM Retreat), ngày16/1 tại Nha Trang, Khánh Hòa. Thứ trưởng Nguyễn Quốc Dũng (giữa) là Trưởng SOM ASEAN Việt Nam. (Ảnh: Nguyễn Hồng) 

Xin Thứ trưởng cho biết những thuận lợi và thách thức đối với Việt Nam trong vai trò Chủ tịch ASEAN 2020?

Đây là lần thứ hai Việt Nam đảm nhận cương vị Chủ tịch ASEAN. So với 10 năm trước đây, bối cảnh quốc tế và khu vực cũng như vị thế của Việt Nam đã có nhiều thay đổi. Do vậy, thuận lợi và thách thức đặt ra cho vai trò Chủ tịch ASEAN 2020 của Việt Nam cũng rất lớn.

Về thuận lợi, chúng ta đã tạo dựng được thế và lực mới, được cộng đồng quốc tế coi trọng, quan hệ đối ngoại được mở rộng và tăng cường đáng kể trên cả bình diện song phương lẫn đa phương. Đồng thời, chúng ta đã hoàn thành tốt và đã tích lũy được rất nhiều kinh nghiệm quý trong tổ chức các sự kiện đối ngoại lớn của đất nước, như APEC 2006, ASEAN 2010 và APEC 2017. Đối với ASEAN, sau chặng đường 52 năm hình thành và phát triển, ASEAN trở thành một trong những tổ chức khu vực thành công trên thế giới và đóng vai trò quan trọng ở châu Á. Tiến trình xây dựng Cộng đồng ASEAN đạt nhiều thành tích đáng khích lệ với hơn 90% dòng hành động trong ba Kế hoạch Tổng thể triển khai Tầm nhìn Cộng đồng ASEAN 2025 đã và đang được thực hiện.Bên cạnh đó, những xu thế lớn trong quan hệ quốc tế là hòa bình, hợp tác và chủ nghĩa đa phương, đa cực vẫn duy trì đà tiến triển theo hướng có lợi cho chính sách đối ngoại của Việt Nam.

Tuy nhiên, những bất ổn về kinh tế toàn cầu, sự gia tăng của chủ nghĩa bảo hộ và chủ nghĩa đơn phương, cạnh tranh chiến lược giữa các nước lớn, đang gây ra nhiều bất lợi đối với nỗ lực duy trì đoàn kết nội khối, quá trình phát triển, vai trò trung tâm và quan hệ đối ngoại của ASEAN. Bên cạnh đó, những diễn biến phức tạp trong nội bộ một số nước thành viên, một số bất cập nội khối như hiệu quả hợp tác, bộ máy hoạt động… đặt ra nhiều thách thức cho ASEAN trong năm 2020.

tin tuong hoan thanh tot nhiem vu chu tich asean 2020
Logo Năm ASEAN 2020.

Thứ trưởng đánh giá như thế nào về ý nghĩa chủ đề ASEAN 2020 “Gắn kết và Chủ động thích ứng” trong bối cảnh tình hình quốc tế đang đặt ra nhiều thách thức đối với chủ nghĩa đa phương?

Có thể thấy rằng, chủ nghĩa đa phương đang đứng trước những thách thức gay gắt hơn bao giờ hết. Chủ nghĩa dân túy, tình trạng phân cực, làn sóng phản đối toàn cầu hóa, xu hướng lựa chọn sự áp đặt thay cho hợp tác, cạnh tranh, đối đầu thay vì đối thoại và phối hợp hành động, chính trị cường quyền thay vì theo đuổi những giá trị chung, tôn trọng luật pháp quốc tế… đã khiến các tiến trình đa phương ngày càng vấp phải nhiều khó khăn.

Việt Nam cùng với các nước trong Cộng đồng ASEAN đang cố gắng duy trì và thúc đẩy chủ nghĩa đa phương, tự do thương mại, hệ thống thương mại đa phương trong khu vực. 

Trong bối cảnh đó, đảm nhận vai trò Chủ tịch ASEAN năm 2020, Việt Nam hướng tới mục tiêu “ASEAN Gắn kết và Chủ động thích ứng”, nhằm xây dựng một Cộng đồngASEAN liên kết chặt chẽ hơn, đoàn kết hơn, thích ứng hiệu quả hơn trước những tác động của thời cuộc và nêu cao giá trị và tầm quan trọng của chủ nghĩa đa phương. ASEAN, tập hợp của các nước vừa và nhỏ, cần củng cố đoàn kết và thống nhất, duy trì mẫu số lợi ích chung cả về chiến lược chính trị và kinh tế giữa các thành viên cũng như việc gìn giữ và lan tỏa ý thức và bản sắc Cộng đồng trong các tầng lớp nhân dân ASEAN. Bên cạnh đó, Việt Nam nhấn mạnh sự cần thiết và nhu cầu tăng cường hiệu quả của các cơ chế, diễn đàn do ASEAN dẫn dắt nhằm ứng phó hiệu quả các thách thức toàn cầu, cũng như phát huy vai trò trung tâm của ASEAN.

Đây chính là những ưu tiên mà Việt Nam muốn cùng các nước thành viên thúc đẩy và hiện thực hóa để xây dựng Cộng đồng ASEAN vững mạnh, gắn kết và liên kết chặt chẽ, góp phần xây dựng lòng tin, thúc đẩy đối thoại, vì hòa bình, an ninh, ổn định và hợp tác vì phát triển

Về những ưu tiên của Việt Nam trong việc phát huy vai trò trung tâm của ASEAN, đó cụ thể là gì, thưa Thứ trưởng?

Lịch sử phát triển 52 năm qua của ASEAN đã cho thấy duy trì và phát huy vai trò trung tâm của ASEAN là một trong những nhân tố tạo nên thành công của ASEAN. Vai trò trung tâm của ASEAN ngày càng được khẳng định nhờ thúc đẩy đối thoại, xây dựng lòng tin, nỗ lực kiến tạo cấu trúc khu vực mở, minh bạch và dựa trên luật lệ, hướng tới môi trường hòa bình, ổn đinh, phát triển.

Các nước ASEAN đều nhận thức rất rõ về tầm quan trọng của phát huy vai trò trung tâm của Hiệp hội, đặc biệt là trong bối cảnh cạnh tranh nước lớn ngày càng gia tăng, có những tác động nhiều chiều, thách thức sự đoàn kết và vai trò của ASEAN. Vì thế, phát huy vai trò trung tâm của ASEAN chính là ưu tiên của Việt Nam trong Năm Chủ tịch ASEAN 2020.

Để phát huy được vai trò trung tâm, ASEAN cần làm tốt ba việc: một là, đoàn kết, thống nhất, gắn bó với nhau về lợi ích; hai là, có lập trường chung và tiếng nói quan trọng đối với các vấn đề khu vực và quốc tế; và ba là, được sự ủng hộ và hợp tác của các nước đối tác, nhất là các nước, các trung tâm lớn.

Với tư cách là Chủ tịch ASEAN, Việt Nam sẽ làm mọi cách để gia tăng mẫu số chung về lợi ích, gia tăng gắn kết giữa các nước trong việc bảo đảm môi trường hoà bình, an ninh chung cho tới vấn đề cụ thể như liên kết kinh tế, gia tăng thương mại và đầu tư nội khối, kết nối và thu hẹp khoảng cách phát triển… Việt Nam sẽ cùng các thành viên ASEAN khác nâng cao nhận thức của người dân về Cộng đồng ASEAN để mỗi người dân ngoài ý thức quốc gia dân tộc còn có ý thức về Cộng đồng ASEAN, coi mình là một thành viên của Cộng đồng trên tinh thần “Tư duy Cộng đồng, hành động Cộng đồng”.

Việt Nam cũng sẽ tiếp tục thúc đẩy việc xây dựng các quan điểm, lập trường chung của ASEAN đối với các vấn đề khu vực và quốc tế. Năm 2019 vừa qua,  trước việc các nước lớn đưa ra hàng loạt chiến lược, sáng kiến hợp tác khu vực như Vành đai và Con đường, Chiến lược Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương tự do và rộng mở, ASEAN đã xây dựng tài liệu quan điểm chung về Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương, thể hiện quan điểm độc lập, tự chủ cũng như mục tiêu, nguyên tắc và ưu tiên của ASEAN về hợp tác khu vực. Đây là một ví dụ điển hình về phát huy vai trò trung tâm của ASEAN.

Bên cạnh đó, thông qua ưu tiên đẩy mạnh quan hệ đối tác vì hòa bình và phát triển bền vững với các nước trên thế giới, Việt Nam tiếp tục tranh thủ các nước đối tác cam kết hỗ trợ thúc đẩy việc triển khai đồng bộ và hiệu quả các kế hoạch, chương trình hợp tác trong Lộ trình xây dựng Cộng đồng ASEAN, củng cố các cơ chế do ASEAN dẫn dắt như là Cấp cao Đông Á, Diễn đàn Khu vực ASEAN, Hội nghị Bộ trưởng Quốc phòng ASEAN mở rộng… để bảo đảm vai trò chủ đạo của ASEAN, bảo đảm tính độc lập, không chọn bên của ASEAN.

Trong năm 2020, với tư cách là Chủ tịch ASEAN, dự kiến Việt Nam sẽ chủ trì hơn 300 hoạt động ở các cấp khác nhau, rộng khắp ở các lĩnh vực và xuyên suốt ba trụ cột của ASEAN. Trong đó, nổi bật là hai đợt Hội nghị Cấp cao: Hội nghị Cấp cao ASEAN lần thứ 36 và Hội nghị Cấp cao Kỷ niệm ASEAN - New Zealand (tháng 4) và Hội nghị Cấp cao ASEAN lần thứ 37 và các Hội nghị có liên quan tại Hà Nội (tháng 11). Một hoạt động lớn nữa là Việt Nam chủ trì Đại hội đồng liên Nghị viện lần thứ 41 tại Hạ Long (tháng 8).

Ngoài ra, tại Việt Nam sẽ có khoảng 20 Hội nghị cấp Bộ trưởng Ngoại giao, Quốc phòng, Kinh tế, Tài chính, Bộ trưởng phụ trách về Tội phạm xuyên quốc gia, Bộ trưởng điều phối ba trụ cột Chính trị-An ninh, Kinh tế, Văn hóa-Xã hội… Trong đó, quan trọng và quy mô nhất có thể nói là Hội nghị Bộ trưởng Ngoại giao ASEAN lần thứ 53 và Hội nghị Bộ trưởng Ngoại giao ASEAN với các đối tác (tháng 8). Một số hoạt động ngoại giao nhân dân khác cũng sẽ được Việt Nam đăng cai, trong đó có Diễn đàn Nhân dân ASEAN (APPF) dự kiến vào quý III.

tin tuong hoan thanh tot nhiem vu chu tich asean 2020

 

Ứng phó trước thách thức, Việt Nam sẽ dẫn dắt ASEAN như thế nào?

TGVN. Theo Jakarta Post, trong khi sự gián đoạn và các yếu tố bất ổn đang ngày càng gia tăng và có xu hướng trở ...

tin tuong hoan thanh tot nhiem vu chu tich asean 2020

 

Truyền thông về Năm ASEAN 2020: 3 bài học của Thái Lan và 9 điều Việt Nam nên làm

TGVN. Tại buổi thảo luận bàn tròn về truyền thông Việt Nam và năm ASEAN 2020 do Viện Nghiên cứu quản lý kinh tế Trung ...

tin tuong hoan thanh tot nhiem vu chu tich asean 2020

 

Hội nghị hẹp Bộ trưởng Ngoại giao ASEAN: Định hướng chương trình cả năm ASEAN 2020

TGVN. Tại Hội nghị hẹp Bộ trưởng Ngoại giao ASEAN (AMM Retreat) diễn ra từ ngày 15-17/1 tại Nha Trang, Việt Nam - nước Chủ ...

Phương Anh

(thực hiện)