| Chủ tịch Ủy ban châu Âu Ursula von der Leyen phát biểu về việc áp dụng tạm thời Hiệp định Thương mại tự do EU–Mercosur, ngày 27/2. (Nguồn: Belga News Agency) |
Phát biểu tại Brussels, Chủ tịch Ủy ban châu Âu Ursula von der Leyen xác nhận, EU sẽ tiến hành các bước nhằm triển khai tạm thời Hiệp định Thương mại tự do EU-Mercosur.
Bà nhấn mạnh, Liên minh cần tận dụng lợi thế đi trước trong cạnh tranh thương mại quốc tế; đồng thời khẳng định, khi các đối tác hoàn tất quy trình trong nước, EU cũng sẵn sàng triển khai các bước tiếp theo.
Hiệp định đề xuất vẫn cần được Nghị viện châu Âu phê chuẩn và hiện đang trong quá trình xem xét pháp lý.
Cơ chế áp dụng tạm thời theo quy định của EU
Theo quy trình của EU, một hiệp định thương mại chỉ có hiệu lực đầy đủ sau khi được Nghị viện châu Âu và các quốc gia thành viên thông qua.
Tuy nhiên, cơ chế “áp dụng tạm thời” cho phép triển khai trước các nội dung thuộc thẩm quyền riêng của EU, trong đó có những cam kết về cắt giảm thuế quan.
Các điều khoản thuộc thẩm quyền hỗn hợp, liên quan trách nhiệm của từng quốc gia thành viên, vẫn phải được quốc hội các nước phê chuẩn trước khi có hiệu lực đầy đủ.
Văn kiện hiện đã được chuyển lên Tòa án công lý EU để xem xét và quá trình này có thể kéo dài trước khi hiệp định được phê chuẩn đầy đủ.
Quy mô và nội dung chính của hiệp định
Hai bên đã hoàn tất đàm phán vào tháng 1/2026 sau khoảng 25 năm thương lượng.
Nếu được thực thi đầy đủ, thỏa thuận sẽ hình thành khu vực thương mại tự do với khoảng 720 triệu dân, bao gồm Argentina, Brazil, Paraguay và Uruguay.
Theo ước tính của Reuters, hiệp định có thể giúp doanh nghiệp EU tiết kiệm khoảng 4 tỷ Euro tiền thuế xuất khẩu.
Ủy ban châu Âu mô tả đây là một trong những thỏa thuận thương mại có quy mô lớn nhất của khối xét về tiềm năng cắt giảm thuế quan.
Một số quốc gia thành viên như Đức và Tây Ban Nha ủng hộ hiệp định, cho rằng thỏa thuận sẽ mở rộng thị trường xuất khẩu, góp phần đa dạng hóa chuỗi cung ứng và tăng cường hiện diện kinh tế của EU tại Nam Mỹ.
| Nếu được thực thi đầy đủ, Hiệp định Thương mại tự do EU–Mercosur sẽ hình thành khu vực thương mại tự do với khoảng 720 triệu dân, bao gồm Argentina, Brazil, Paraguay và Uruguay. (Nguồn: Global Americans) |
Những ý kiến khác nhau trong nội khối
Bên cạnh sự ủng hộ, Hiệp định cũng vấp phải ý kiến phản đối từ một số quốc gia thành viên, trong đó có Pháp.
Tổng thống Emmanuel Macron cho rằng việc thúc đẩy áp dụng tạm thời cần được xem xét thận trọng, đồng thời nhấn mạnh vai trò của Nghị viện châu Âu trong tiến trình phê chuẩn.
Một số tổ chức nông nghiệp Pháp bày tỏ lo ngại việc mở cửa thị trường có thể làm gia tăng cạnh tranh đối với sản phẩm trong nước, đặc biệt trong lĩnh vực thịt bò và gia cầm.
Trong khi đó, Chủ tịch Ủy ban Thương mại quốc tế của Nghị viện châu Âu Bernd Lange cho rằng, EU đang ở trong bối cảnh đặc biệt và lưu ý Nghị viện sẽ tiến hành bỏ phiếu sau khi tòa án hoàn tất xem xét pháp lý.
Trước đó, nhiều quốc gia thành viên EU đã đồng ý để Ủy ban châu Âu chuẩn bị các bước triển khai sau khi các nước Mercosur hoàn tất phê chuẩn trong nước.
Argentina và Uruguay đã thông qua văn kiện; Brazil và Paraguay dự kiến hoàn tất trong thời gian tới.
Diễn biến tiếp theo của hiệp định sẽ phụ thuộc vào phán quyết của Tòa án công lý EU, cũng như mức độ đồng thuận chính trị trong nội khối.