Canada lo ngại tác động của thâm hụt ngân sách gia tăng

Người Canada lo ngại về thâm hụt ngân sách chính phủ với đa số tin rằng tầng lớp trung lưu sẽ phải gánh chịu toàn bộ chi tiêu vượt mức của chính phủ. (Nguồn: Canadian Press)

Cụ thể, 71% số người được hỏi cho biết họ lo ngại rằng, cả Ottawa và một số chính phủ các tỉnh đang chi tiêu vượt quá khả năng trong bối cảnh căng thẳng thương mại với Mỹ và những mối đe dọa khác đã làm suy yếu vị thế tài chính rộng lớn hơn của Canada.

Dưới thời Thủ tướng Mark Carney, chính phủ liên bang dự kiến thâm hụt sẽ ở mức 65,4 tỷ CAD, tương đương 47,3 tỷ USD, trong năm nay và ngân sách sẽ tiếp tục thiếu hụt cho đến ít nhất là năm 2029-2030, với mức dự kiến vào khoảng 56,6 tỷ CAD.

Dự kiến thâm hụt của các tỉnh cũng khá cao, với mức 9,4 tỷ CAD của Alberta, 7,8 tỷ CAD của Ontario, 7,1 tỷ CAD của Quebec và nơi cao nhất có thể lên đến trên 10 tỷ CAD thuộc về British Columbia.

Thâm hụt ngân sách gần đây đã làm gia tăng những lo ngại hiện có về mức nợ tổng thể của Canada - một vấn đề bao gồm nợ chính phủ, hộ gia đình và doanh nghiệp - vào thời điểm tăng trưởng kinh tế trì trệ.

Với việc chính phủ ngày càng thâm hụt ngân sách, 29% người tham gia khảo sát dự đoán rằng người đóng thuế thuộc tầng lớp trung lưu cuối cùng sẽ phải gánh chịu tất cả những khoản chi phí này, 25% khác cho rằng “các thế hệ người đóng thuế tương lai” sẽ gánh chịu phần lớn chi phí, trong khi 24% tin rằng đó sẽ là “10% người giàu nhất” Canada và 22% khẳng định các tập đoàn, doanh nghiệp mới là những người phải gánh vác gánh nặng.

Trong số những người được hỏi, những người ở Alberta (37%) và vùng Đại Tây Dương của Canada (37%) tin rằng tầng lớp trung lưu sẽ chịu trách nhiệm trả nợ chính phủ hiện nay.

Những người ủng hộ đảng Bảo thủ đối lập nghĩ rằng, gánh nặng nợ sẽ đổ dồn lên tầng lớp trung lưu, với tỷ lệ 34%, trong khi những người ủng hộ đảng Tự do ở mức 25%.

Cho đến nay, các chính phủ tỉnh và Ottawa đã cố gắng tránh việc đặt gánh nặng lên tầng lớp trung lưu hoặc hạ lưu. Ottawa gần đây đã cắt giảm thuế cho những người có thu nhập thấp nhất 1% - một động thái dự kiến sẽ khiến chính phủ mất đi 27 tỷ CAD doanh thu trong vòng 5 năm. Alberta cũng đã cắt giảm thuế cho những người có thu nhập dưới 60.000 CAD.

Giới quan sát nhận định, có thể có nhiều lý do đằng sau kỳ vọng rằng những người có thu nhập trung lưu sẽ gánh chịu gánh nặng trả nợ, từ những thách thức về khả năng chi trả dai dẳng của Canada đến các tiền lệ lịch sử. Mặc dù các đợt tăng thuế mới thường nhắm vào những người có thu nhập cao nhất, nhưng phần lớn gánh nặng từ lạm phát hoặc nợ công gia tăng lại thường đổ dồn lên tầng lớp trung lưu theo cách này hay cách khác.

Khi được hỏi về cách các chính phủ nên trả nợ hoặc giảm chi phí, những người được hỏi thường cho rằng họ nên cắt giảm chi tiêu chương trình (30%) hoặc giảm số lượng nhân viên chính phủ (30%).

“Đóng băng hoặc giảm mạnh” mức tăng lương cho công chức là giải pháp được ưa chuộng tiếp theo, với 26%, trong khi giải pháp ít được ưa chuộng nhất là tăng thuế đối với doanh nghiệp và cá nhân, chỉ nhận được 14% sự ủng hộ.