‘Chiêu bài’ mới của Tổng thư ký NATO để lôi kéo Mỹ

Chiêu bài mới của Tổng thư ký NATO để kéo Mỹ không quay lưng

Tổng thư ký NATO Mark Rutte. (Nguồn: TT News Agency)

Theo các nguồn ngoại giao cấp cao NATO, trong những tuần gần đây, Tổng thư ký Mark Rutte đã thúc đẩy mạnh mẽ chiến dịch tăng tốc sản xuất quốc phòng và mở rộng các hợp đồng mua sắm vũ khí trước thềm Hội nghị thượng đỉnh NATO dự kiến tổ chức tại Ankara vào tháng 7 tới. Báo Politico đưa tin, kế hoạch của Tổng thư ký NATO là hứa hẹn các thỏa thuận quốc phòng mới có lợi cho Mỹ.

More from WVR
Mỹ ra quyết định cuối cùng về việc đưa 5.000 quân tới Ba Lan

Sản xuất quốc phòng được xem là một nội dung trọng tâm tại cuộc họp Ngoại trưởng NATO diễn ra trong ngày 22/5 ở thành phố Helsingborg, miền Nam Thụy Điển.

Giới ngoại giao cho rằng, sáng kiến này vừa nhằm thu hẹp khoảng cách lớn về năng lực sản xuất quốc phòng của châu Âu, vừa tạo ra “lập luận kinh tế” có sức thuyết phục đối với ông Trump - người nhiều lần chỉ trích các đồng minh châu Âu không chia sẻ đầy đủ gánh nặng quốc phòng.

Một trong những nguồn tin ngoại giao cho biết, kế hoạch của ông Rutte cũng là “tin tốt cho Mỹ”.

Ngoại trưởng Thụy Điển Maria Malmer Stenergard đánh giá, việc ông Rutte thúc đẩy các tiêu chuẩn chung, khả năng tương tác và hợp tác sản xuất vũ khí với Mỹ là “rất tích cực”, đồng thời nhấn mạnh Washington vẫn sở hữu nhiều năng lực quốc phòng độc đáo mà châu Âu cần. “Chúng ta cần tiếp tục giao thương và tiếp tục sản xuất vũ khí cùng nhau”, bà Maria nói.

Tuy nhiên, chiến lược của ông Rutte có nguy cơ làm gia tăng căng thẳng giữa NATO và Liên minh châu Âu (EU), trong bối cảnh EU đang thúc đẩy các chương trình ưu tiên phát triển ngành công nghiệp quốc phòng nội khối thông qua các khoản vay và quỹ hỗ trợ trị giá hàng tỷ Euro.

Một nhà ngoại giao EU nhận định, châu Âu đang ngày càng coi trọng “tự chủ chiến lược”, đặc biệt sau những nghi ngờ về mức độ tin cậy của Mỹ dưới thời ông Trump. Theo quan điểm này, nếu châu Âu phải chi tiêu mạnh tay cho quốc phòng thì các doanh nghiệp quốc phòng châu Âu cần là bên được hưởng lợi chính.

Chiến lược mới của NATO cũng phản ánh khó khăn mà ông Rutte đang đối mặt trong việc tìm kiếm chủ đề đoàn kết liên minh, khi ông Trump gần đây bất ngờ thông báo cắt giảm hiện diện quân sự Mỹ tại Đức và Ba Lan, đồng thời các đồng minh vẫn chia rẽ về vai trò của NATO tại Ukraine và khả năng tham gia bảo đảm an ninh hàng hải ở eo biển Hormuz.

Theo các nguồn tin, ông Rutte đã kín đáo thúc giục các nước thành viên mang tới hội nghị Ankara bằng chứng cụ thể về việc tăng chi tiêu quốc phòng, mở rộng sản xuất và ký kết hợp đồng công nghiệp quân sự mới, trong đó bao gồm việc khuyến khích thành lập các liên doanh với doanh nghiệp quốc phòng Mỹ cũng như gia tăng mua sắm vũ khí từ Washington.

Dự kiến, Tuyên bố chung tại Hội nghị thượng đỉnh NATO tháng 7 sẽ nhấn mạnh mạnh mẽ nội dung tăng cường sản xuất quốc phòng. NATO cũng có thể công bố một số hợp đồng mới, trong đó có kế hoạch thay thế phi đội máy bay cảnh báo sớm Boeing 707 AWACS đã cũ bằng dòng máy bay trinh sát GlobalEye của hãng Saab.

Ngoài ra, NATO được cho là sẽ công bố cải tổ khuôn khổ hợp tác với ngành công nghiệp quốc phòng được xây dựng từ năm 2013, bao gồm khả năng tích hợp các công ty công nghệ khởi nghiệp vào các cuộc diễn tập quy mô toàn liên minh.

Tuy nhiên, nhiều chuyên gia cảnh báo ông Rutte thực tế có rất ít công cụ trực tiếp để tác động tới hoạt động sản xuất quốc phòng, bởi các quyết định mua sắm vũ khí vẫn thuộc thẩm quyền từng quốc gia thành viên.

Giới phân tích cũng cho rằng, các liên doanh quốc phòng xuyên Đại Tây Dương thường gặp rào cản về thủ tục cấp phép tại châu Âu cũng như lo ngại từ phía Mỹ liên quan vấn đề chuyển giao công nghệ và quyền sở hữu trí tuệ.

Mỹ ra quyết định cuối cùng về việc đưa 5.000 quân tới Ba Lan

Ngày 21/5, Tổng thống Mỹ Donald Trump cho biết, Washington sẽ điều động thêm 5.000 binh sĩ tới Ba Lan, động thái được xem là ...