Có gì trong bản ghi nhớ Mỹ-Iran?

Mỹ-Iran chuẩn bị ký MoU tại Geneva, Thụy Sỹ, vào ngày 17/6. (Nguồn: Anadolu)

Theo hãng tin Mehr, dự thảo quy định chấm dứt ngay lập tức và vĩnh viễn các hoạt động quân sự trên mọi mặt trận, bao gồm cả Lebanon; dỡ bỏ lệnh phong tỏa hải quân của Mỹ đối với Iran; mở lại eo biển Hormuz và khởi động giai đoạn đàm phán kéo dài 60 ngày về chương trình hạt nhân cùng các biện pháp trừng phạt.

More from WVR
Hậu xung đột Mỹ-Iran: Bản đồ chiến lược mới ở Đông Địa Trung Hải

Thông tin được công bố trong bối cảnh Mỹ và Iran đều xác nhận văn kiện đã được hoàn tất và dự kiến ký chính thức tại Geneva, Thụy Sỹ, vào ngày 17/6. Tổng thống Mỹ Donald Trump cũng đã thông báo mở lại eo biển Hormuz và chấm dứt lệnh phong tỏa hải quân nhằm vào Iran.

Theo dự thảo, Mỹ cam kết không can thiệp vào công việc nội bộ của Iran, tôn trọng chủ quyền của nước Cộng hòa Hồi giáo, đồng thời rút các lực lượng quân sự khỏi khu vực lân cận Iran và không triển khai thêm binh sĩ trong thời gian đàm phán.

Văn kiện cũng quy định lệnh phong tỏa hải quân của Mỹ sẽ được dỡ bỏ hoàn toàn trong vòng 30 ngày. Eo biển Hormuz sẽ được mở lại trong cùng thời hạn dưới sự điều phối của Iran, đồng thời thiết lập một cơ chế giám sát nhằm bảo đảm việc thực thi thỏa thuận.

Về kinh tế, dự thảo đề cập việc đình chỉ các biện pháp trừng phạt đối với hoạt động xuất khẩu dầu mỏ, hóa dầu và các sản phẩm liên quan của Iran, cho phép Tehran tiếp cận đầy đủ nguồn thu từ các hoạt động này.

Ngoài ra, Mỹ được cho là sẽ giải ngân 24 tỷ USD tài sản bị phong tỏa của Iran trong thời gian đàm phán 60 ngày, trong đó một nửa số tiền sẽ được chuyển giao trước khi các cuộc đàm phán cuối cùng bắt đầu.

Theo Mehr, thỏa thuận cuối cùng sẽ bao gồm việc dỡ bỏ hoàn toàn các lệnh trừng phạt sơ cấp và thứ cấp của Mỹ, đồng thời chấm dứt các nghị quyết liên quan của Hội đồng Bảo an Liên hợp quốc và Hội đồng Thống đốc Cơ quan Năng lượng nguyên tử quốc tế (IAEA).

Dự thảo cũng xác định thời hạn 60 ngày để hai bên đạt được thỏa thuận cuối cùng về vấn đề hạt nhân và trừng phạt. Iran sẽ tái khẳng định cam kết trong khuôn khổ Hiệp ước Không phổ biến vũ khí hạt nhân (NPT) rằng nước này không theo đuổi vũ khí hạt nhân.

Các cuộc đàm phán cuối cùng được cho là chỉ tập trung vào số phận lượng uranium đã làm giàu, hoạt động làm giàu uranium, việc dỡ bỏ trừng phạt và kế hoạch phục hồi kinh tế Iran. Chương trình tên lửa và chính sách hỗ trợ các lực lượng đồng minh trong khu vực của Tehran sẽ không nằm trong chương trình nghị sự.

Một nội dung đáng chú ý khác là dự thảo yêu cầu Mỹ và các đồng minh xây dựng chương trình tái thiết Iran trị giá ít nhất 300 tỷ USD. Thỏa thuận cuối cùng cũng sẽ được thông qua dưới hình thức một nghị quyết của Hội đồng Bảo an Liên hợp quốc.

Trong khi đó, hãng tin Tasnim dẫn một nguồn thạo tin cho biết, một số sửa đổi được bổ sung vào phút chót, trong đó có các điều khoản liên quan cơ chế quản lý eo biển Hormuz và các bảo đảm đối với chủ quyền, toàn vẹn lãnh thổ của Lebanon.

Nguồn tin này cho rằng, những bảo đảm nói trên là một trong các yếu tố khiến Iran quyết định không tiến hành đòn đáp trả đã được chuẩn bị sau các cuộc không kích của Israel nhằm vào khu vực phía Nam thủ đô Beirut.