Cơ hội dẫn đầu và thử thách vai trò lãnh đạo kinh tế của Trung Quốc?

Khánh Linh
TGVN. Mỹ không tham gia cả CPTPP và RCEP, Ấn Độ thì đã tuyên bố rút, góp phần gia tăng lợi thế cho Trung Quốc - nền kinh tế lớn nhất Đông Á đang tập trung tầm ảnh hưởng ở khu vực.
TIN LIÊN QUAN
Cơ hội trở thành nhà lãnh đạo kinh tế thế giới của Trung Quốc?
Giới chuyên gia Mỹ lạc quan trước sự phục hồi kinh tế của Trung Quốc
co hoi dan dau va thu thach vai tro lanh dao kinh te cua trung quoc
Câu hỏi lớn được đặt ra là, Trung Quốc sẽ sử dụng vai trò kinh tế mới của mình như thế nào? (Nguồn: Internationalaffairs.)

Cuối tháng 6/2020, 15 quốc gia Đông Á - chiếm gần 30% sản lượng kinh tế và dân số thế giới - đã cam kết ký Hiệp định Đối tác Kinh tế Toàn diện Khu vực (RCEP) vào tháng 11. RCEP được cho là hiệp định thương mại tự do lớn nhất từ ​​trước đến nay, bổ sung cho Hiệp định Đối tác toàn diện và tiến bộ xuyên Thái Bình Dương (CPTPP) năm 2018.

Mỹ không tham gia cả 2 Hiệp định trên, còn Ấn Độ thì đã rút khỏi RCEP, góp phần gia tăng lợi thế cho Trung Quốc - nền kinh tế lớn nhất trong Đông Á hiện đang tập trung tầm ảnh hưởng ở khu vực này.

Việc Trung Quốc lựa chọn tận dụng lợi thế này để thúc đẩy lợi ích ngắn hạn – được coi như một kiểu chiến lược “Trung Quốc trên hết”, hay để xây dựng thử nghiệm một hệ thống dựa trên luật lệ áp dụng cho tất cả các quốc gia như một hình mẫu về hợp tác toàn cầu, sẽ định hình cục diện kinh tế và chính trị trong nhiều năm tới.

Các tính toán cho thấy, đến năm 2030, chiến tranh thương mại Mỹ-Trung Quốc sẽ làm giảm thu nhập của thế giới khoảng 301 tỷ USD mỗi năm và gây thiệt hại gần 1 nghìn tỷ USD mỗi năm cho thương mại thế giới.

Ở chiều ngược lại, Hiệp định CPTPP và RCEP có thể bổ sung lần lượt 121 tỷ USD và 209 tỷ USD vào thu nhập toàn cầu nếu hai Hiệp định này được thực hiện theo kế hoạch. Những lợi ích này sẽ bù đắp tác động của cuộc chiến thương mại đối với khu vực. Hai hiệp định sẽ góp phần làm sâu sắc thêm mối liên kết giữa Trung Quốc, Nhật Bản và Hàn Quốc, những nước vốn là đối tác thương mại lớn nhất của nhau.

Sáng kiến ​​Vành đai và Con đường (BRI) của Trung Quốc cũng sẽ củng cố các mối quan hệ này. Trung Quốc rót 1,4 nghìn tỷ USD đầu tư vào cơ sở hạ tầng giao thông, năng lượng và thông tin liên lạc cho các nền kinh tế lân cận. Trong khi đó, việc Mỹ chỉ đề xuất đầu tư 113 triệu USD đã cho thấy rõ khoảng cách về các ưu tiên giữa Trung Quốc và Mỹ. Mỹ từng tận dụng viện trợ để đổi lấy tiếp cận thị trường nhưng hiện lại rút về với chủ nghĩa trọng thương.

RCEP và CPTPP khiến Đông Á trở thành một vùng tiếp nhận ảnh hưởng tự nhiên của kinh tế Trung Quốc và từ đó kéo theo nhiều lợi ích khác. Theo tính toán, Trung Quốc sẽ thu được nhiều nhất từ ​​RCEP (100 tỷ USD), tiếp theo là Nhật Bản (46 tỷ USD) và Hàn Quốc (23 tỷ USD). Đông Nam Á cũng sẽ được hưởng lợi nhưng ít hơn (19 tỷ USD), vì ASEAN đã có hiệp định thương mại tự do với các đối tác RCEP. Mỹ và Ấn Độ sẽ bỏ phí khoản lợi ứng tương ứng là 131 tỷ USD và 60 tỷ USD.

Câu hỏi lớn được đặt ra là, Trung Quốc sẽ sử dụng vai trò kinh tế mới của mình như thế nào?

Trên thực tế, một phần Trung Quốc coi việc thỏa hiệp với các nước khác là không cần thiết ngoài nhu cầu thương mại thiết yếu. Nhưng một phần khác, giới Lãnh đạo Trung Quốc hiểu rằng, nước này đang phải đối mặt với sự phản đối gay gắt của quốc tế. Các mối quan tâm trong khu vực tập trung vào một loạt các chính sách của Trung Quốc đối với Hong Kong, Biển Đông... được hỗ trợ bởi cách tiếp cận ngoại giao “chiến lang” hơn là cách tiếp cận truyền thống.

Mối quan tâm của Trung Quốc về hợp tác đã có động lực trong những năm gần đây, thông qua thúc đẩy đối thoại với lãnh đạo các quốc gia láng giềng. Các cuộc họp ba bên Trung Quốc - Nhật Bản - Hàn Quốc được nối lại vào năm 2018, tạo tiền đề cho chuyến thăm cấp nhà nước của Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình tới Nhật Bản vào tháng 4/2020, nhưng đã bị hoãn lại do Covid-19 và hiện có nguy cơ bị hủy bỏ để phản đối luật an ninh mới đối với Hong Kong.

Trong những thời điểm rối ren hiện nay, một mô hình hợp tác khu vực mới và bao trùm do Trung Quốc dẫn đầu sẽ mang lại lợi ích kinh tế và ý nghĩa lớn về mặt chính trị. Cả Trung Quốc lẫn thế giới đều chưa bao giờ cần có quan hệ đối tác quốc tế tốt như lúc này. Trung Quốc nhiều năm đàm phán RCEP với cách tiếp cận “ASEAN là trọng tâm”. Giờ đây, Trung Quốc có thể đảm bảo được rằng, hiệp định sẽ được thực hiện suôn sẻ, trong đó, bao gồm đảm bảo cho việc hợp tác với ASEAN về các vấn đề chính trị như hoàn tất các cuộc đàm phán về Bộ Quy tắc Ứng xử lâu dài về Biển Đông.

Thủ tướng Trung Quốc Lý Khắc Cường trong phát biểu gần đây tại Quốc hội công khai thể hiện sự quan tâm tới CPTPP. Ông Lý đánh giá, việc Trung Quốc mở cửa tham gia CPTPP sẽ càng mở rộng thêm cơ hội cho nước này. Trong những ngày đầu đàm phán Hiệp định Đối tác xuyên Thái Bình Dương (TPP), tiền thân của CPTPP, với sự tham gia của Mỹ, Bắc Kinh vốn coi hiệp định này là chiến lược của Mỹ nhằm kiềm chế Trung Quốc, khi Washington mời các nước láng giềng của Bắc Kinh tham gia vào một thỏa thuận thương mại không có nền kinh tế lớn nhất châu Á này.

Tuy nhiên, tham gia CPTPP sẽ yêu cầu Trung Quốc đáp ứng được các quy tắc quốc tế tiên tiến, chẳng hạn, sẽ phải thay đổi cách tiếp cận để hỗ trợ các ngành và doanh nghiệp chiến lược, điều chỉnh các quy định để phù hợp với các cam kết trong CPTPP về hàng loạt vấn đề như doanh nghiệp nhà nước, lao động, thương mại điện tử và đầu tư... Là một nền kinh tế lớn, có tầm ảnh hưởng rộng, RCEP và CPTPP chắc chắn sẽ mang lại lợi ích kinh tế cho Trung Quốc, nhưng đồng thời sẽ thử thách vai trò lãnh đạo của nền kinh tế này.

Kinh tế thế giới nổi bật tuần qua (13-19/8): Mỹ-Trung hoãn vô thời hạn đánh giá Thoả thuận giai đoạn 1, Apple chưa sản xuất Iphone tại Việt Nam

Kinh tế thế giới nổi bật tuần qua (13-19/8): Mỹ-Trung hoãn vô thời hạn đánh giá Thoả thuận giai đoạn 1, Apple chưa sản xuất Iphone tại Việt Nam

TGVN. Thiệt hại do trì hoãn đầu tư cho môi trường chẳng khác gì đại dịch Covid-19; Đánh giá Thoả thuận giai đoạn 1 giữa ...

Thấy gì ở nước Mỹ từ một đồng USD suy yếu?

Thấy gì ở nước Mỹ từ một đồng USD suy yếu?

TGVN. Đồng USD của Mỹ thời gian qua liên tục suy yếu, sụt giá, trong khi đó vàng lại lên ngôi, với tư cách là ...

Kinh tế thế giới - viễn cảnh ảm đạm thời Covid-19

Kinh tế thế giới - viễn cảnh ảm đạm thời Covid-19

TGVN. Đóng cửa chống đại dịch Covid-19, kinh tế thế giới đứng trước một cuộc khủng hoảng với những tác động tai hại hơn mọi dự ...

(theo East Asia Forum)

Có thể bạn quan tâm

Đọc thêm

Số người cao tuổi ở Nhật Bản chạm mức cao kỷ lục 28,7% dân số

Số người cao tuổi ở Nhật Bản chạm mức cao kỷ lục 28,7% dân số

Tính đến tháng 9 này, số người cao tuổi trên 65 tuổi ở Nhật Bản là 36,17 triệu người, mức cao kỷ lục.
Mỹ-Nhật: Thủ tướng Suga và Tổng thống Trump nói gì trong điện đàm lần đầu tiên?

Mỹ-Nhật: Thủ tướng Suga và Tổng thống Trump nói gì trong điện đàm lần đầu tiên?

Cuộc điện đàm đầu tiên giữa Thủ tướng Nhật Bản Suga Yoshihide và Tổng thống Mỹ Donald Trump kéo dài 20 phút...
XSMB 21/9 - Xổ số miền Bắc hôm nay - Kết quả xổ số - KQXS 21/9/2020

XSMB 21/9 - Xổ số miền Bắc hôm nay - Kết quả xổ số - KQXS 21/9/2020

XSMB 21/9. KQXS 21/9. Xổ số miền Bắc hôm nay ngày 21 tháng 9 năm 2020. Xo so mien Bac. KQXSMB.
XSMT 21/9 - Xổ số miền Trung hôm nay - Kết quả xổ số - KQXS 21/9/2020

XSMT 21/9 - Xổ số miền Trung hôm nay - Kết quả xổ số - KQXS 21/9/2020

XSMT 21/9. KQXS 21/9. Xổ số miền Trung hôm nay ngày 21 tháng 9 năm 2020. Xo so mien Trung. KQXSMT.
XSMN 21/9 - Xổ số miền Nam hôm nay - Kết quả xổ số - KQXS 21/9/2020

XSMN 21/9 - Xổ số miền Nam hôm nay - Kết quả xổ số - KQXS 21/9/2020

XSMN 21/9. KQXS 21/9. Xổ số miền Nam hôm nay ngày 21 tháng 9 năm 2020. Xo so mien Nam. KQXSMN.
Lễ trao giải Emmy 2020 dành 2,8 triệu USD chung tay chống nạn đói ở trẻ em

Lễ trao giải Emmy 2020 dành 2,8 triệu USD chung tay chống nạn đói ở trẻ em

Mỗi giải thưởng được trao tại Lễ trao giải thưởng truyền hình Emmy 2020 sẽ trích 100.000 USD để quyên góp cho cuộc chiến chống nạn đói ở trẻ em.
Nga âm thầm mà 'cao tay' trong cuộc chiến giành ảnh hưởng ở Trung Đông

Nga âm thầm mà 'cao tay' trong cuộc chiến giành ảnh hưởng ở Trung Đông

Việc Nga can thiệp thành công vào Syria hồi năm 2015 là cơ sở để Moscow gia tăng hiện diện tại Trung Đông.
Covid-19 ở Việt Nam chiều 20/9: Không ca mắc mới, 39 bệnh nhân xét nghiệm âm tính từ 1-3 lần

Covid-19 ở Việt Nam chiều 20/9: Không ca mắc mới, 39 bệnh nhân xét nghiệm âm tính từ 1-3 lần

Ban Chỉ đạo Quốc gia phòng chống dịch chiều 20/9 cho biết không có ca mắc mới Covid-19, tròn 18 ngày, Việt Nam không ghi nhận ca mắc ở cộng ...
Vô địch Đường lên đỉnh Olympia, Nguyễn Thị Thu Hằng được suất học bổng trị giá 40.000 USD

Vô địch Đường lên đỉnh Olympia, Nguyễn Thị Thu Hằng được suất học bổng trị giá 40.000 USD

Nguyễn Thị Thu Hằng đã vượt qua ba thí sinh khác là Vũ Quốc Anh, Văn Ngọc Tuấn Kiệt và Dũng Trí, để trở thành quán quân Đường lên đỉnh ...
Cách rã đông thực phẩm tốt nhất bà nội trợ nên biết

Cách rã đông thực phẩm tốt nhất bà nội trợ nên biết

Tối ưu và an toàn nhất là sản phẩm được rã đông dần trong ngăn mát tủ lạnh, nếu chưa dùng ngay vẫn có thể bảo quản trong điều kiện ...
Tỷ giá USD hôm nay 19/9: USD lập tức giảm giá sau báo cáo về việc làm Mỹ và động thái của Fed

Tỷ giá USD hôm nay 19/9: USD lập tức giảm giá sau báo cáo về việc làm Mỹ và động thái của Fed

Tỷ giá USD lập tức giảm sau báo cáo về việc làm của Mỹ với 860.000 đơn xin trợ cấp thất nghiệp và quyết định giữ nguyên lãi suất.
Giá vàng chiều nay 18/9: Trong nước và thế giới cùng nhích tăng, giới đầu tư rủ nhau chốt lời

Giá vàng chiều nay 18/9: Trong nước và thế giới cùng nhích tăng, giới đầu tư rủ nhau chốt lời

Trong cả hai phiên sáng chiều, giá vàng trong nước và thế giới cùng tăng nhẹ. Giá vàng thế giới tăng mạnh hơn trong nước.
Xuất nhập khẩu ngày 15-18/9: Thủy sản ‘sáng cửa’ vào Saudi Arabia, rau quả ‘nhộn nhịp’ đến EU, ‘điểm cộng’ xuất siêu

Xuất nhập khẩu ngày 15-18/9: Thủy sản ‘sáng cửa’ vào Saudi Arabia, rau quả ‘nhộn nhịp’ đến EU, ‘điểm cộng’ xuất siêu

Nông, thủy sản Việt Nam sang EU, Saudi Arabia nhập trở lại thủy sản Việt… là những thông tin chính trong bản tin xuất nhập khẩu.
Người Việt mua gì trong 'ngày siêu mua sắm' và giảm giá online?

Người Việt mua gì trong 'ngày siêu mua sắm' và giảm giá online?

Trong ngày giảm giá online 9/9 vừa qua, các sàn thương mại điện tử Shopee, Lazada,... đã ghi nhận lượng đơn hàng tăng vọt so với ngày thường.
Phiên bản di động