Cuộc 'tình tay ba' Trung Quốc-EU-Mỹ và nhân tố mới CAI

Khánh Linh
Theo dõi TGVN trên
TGVN. Trong bối cảnh quan hệ Trung-Mỹ đang xấu đi, việc Trung Quốc và EU có thể ký một hiệp định đầu tư toàn diện sẽ là một thắng lợi quan trọng về mặt ngoại giao của Trung Quốc.

Ngày cuối cùng của năm 2020, Trung Quốc và EU hoàn tất tiến trình đàm phán Hiệp định Đầu tư toàn diện (EU-China Comprehensive Agreement on Investment_CAI) theo đúng kế hoạch. CAI hứa hẹn mang lại giá trị chiến lược quan trọng cho quan hệ đối ngoại của Trung Quốc hiện nay.

Cuộc đọ sức Trung Quốc-EU-Mỹ và một nhân tố mới có sức ảnh hưởng toàn diện
Cuộc 'tình tay ba' Trung Quốc-EU-Mỹ và nhân tố mới CAI. (Nguồn: Ceps.eu)

Phép thử đối với quan hệ Trung Quốc-EU

Tất nhiên, việc CAI có thể ký kết hay không là một phép thử đối với quan hệ Trung Quốc-EU. Giữa tháng 9/2020, Trung Quốc và EU đã tổ chức hội nghị thượng đỉnh nhưng không đạt được nhiều thành quả. Trong tuyên bố sau hội nghị, Chủ tịch Hội đồng châu Âu Charles Michel nói, EU và Trung Quốc vẫn tồn tại bất đồng trong một số vấn đề và EU sẽ không che giấu những bất đồng này.

Về thương mại, EU muốn được đối xử công bằng, muốn có một quan hệ bình đẳng hơn. Về dân chủ và nhân quyền, EU tiếp tục quan tâm chặt chẽ đến Luật an ninh quốc gia đối với Hong Kong, EU nhắc lại mối quan tâm về cách thức Trung Quốc đối xử với các dân tộc thiểu số ở Tân Cương và Tây Tạng. Về an ninh quốc tế, EU hối thúc Trung Quốc tự kiềm chế, không nên có hành động đơn phương đối với vấn đề biển Biển Đông, tôn trọng luật pháp quốc tế, tránh xảy ra xung đột.

Khi đưa tin về hội nghị thượng đỉnh Trung Quốc-EU vừa qua, truyền thông Trung Quốc cho biết, Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình bày tỏ với lãnh đạo EU rằng, Trung Quốc không chấp nhận việc nước khác can thiệp vào vấn đề nhân quyền của Trung Quốc. Ngay sau lời phát biểu của ông Tập Cận Bình ngày 16/9/2020, Chủ tịch Ủy ban châu Âu Ursula von der Leyen đã thể hiện thái độ cứng rắn hiếm thấy đối với Trung Quốc. Bà Ursula von der Leyen gay gắt nói, hành vi xâm phạm nhân quyền cho dù xảy ra ở đâu và vào thời điểm nào, EU đều phải bày tỏ lập trường của mình.

Chủ tịch Hội đồng châu Âu Charles Michel nhấn mạnh, EU cần nhận thức được, EU và Trung Quốc có sự lý giải khác nhau về quan điểm giá trị, thể chế chính trị và chủ nghĩa đa phương. Còn Bộ trưởng phụ trách các vấn đề châu Âu của Đức Michael Roth, cho rằng, Bắc Kinh coi tính lệ thuộc kinh tế là đòn bẩy của chính trị quyền lực, do đó châu Âu cần phải tăng cường hệ thống y tế, thúc đẩy đa dạng hóa chuỗi cung ứng, tránh không để bị lệ thuộc trong những lĩnh vực then chốt.

Từ đó có thể thấy, CAI không chỉ có ý nghĩa kinh tế, Hiệp định còn có ý nghĩa chính trị lớn. Xét về mặt chiến lược, CAI có thể khóa chặt quan hệ kinh tế và thương mại của hai nền kinh tế lớn hàng đầu trên toàn cầu, từ đó phá vỡ chiến lược tìm cách cô lập Trung Quốc của Mỹ. Việc quan hệ kinh tế và thương mại Trung Quốc-EU được củng cố đã thu hẹp không gian đối lập về quan niệm giá trị của hai bên, về khách quan EU đã ủng hộ vị thế của Trung Quốc trên vũ đài thế giới.

Phép thử đối với khả năng hội nhập của Trung Quốc

Tuy nhiên, việc có thể ký CAI hay không, không những là phép thử đối với việc EU cân bằng quan niệm giá trị và lợi ích kinh tế, mà còn là phép thử đối với việc liệu Trung Quốc có thể hội nhập hơn nữa với thế giới hay không.

Khác với Mỹ, khi thể hiện quan hệ với Trung Quốc, EU luôn kiên trì và hy vọng có thể hợp tác với Trung Quốc. Đây chính là khó khăn trong chiến lược của EU đối với Trung Quốc. Một mặt, EU phụ thuộc nhiều vào thị trường Trung Quốc, hy vọng tiếp tục phát triển quan hệ kinh tế và thương mại với Trung Quốc, đặc biệt là Đức. Năm 2020, lượng tiêu thụ ô tô Mercedes của Đức tại Trung Quốc vẫn tăng trưởng hai con số. Mặt khác, EU kiên trì sử dụng quân bài nhân quyền để ứng phó với Trung Quốc. Việc cân bằng quan niệm giá trị và lợi ích kinh tế cũng được phản ánh rõ trong quá trình đàm phán CAI.

Điều khoản lao động là cấu trúc cơ bản của các hiệp định thương mại và đầu tư trong thế kỷ 21, EU và Mỹ đều đưa điều khoản lao động vào trong quá trình đàm phán ký kết các hiệp định thương mại tự do hoặc hiệp định đầu tư song phương. Trong khi đó, điều khoản lao động là vấn đề nhạy cảm liên quan đến chế độ chính trị ở Trung Quốc. Trung Quốc chưa phê chuẩn các công ước quốc tế thể hiện quan điểm giá trị, chẳng hạn như Công ước lao động cưỡng bức và Công ước xóa bỏ lao động cưỡng bức, đồng thời cũng không chấp nhận tiêu chuẩn lao động cốt lõi. Trong các hiệp định thương mại tự do hoặc hiệp định đầu tư đã ký kết đến nay, Trung Quốc không chấp nhận điều khoản lao động. Theo tiết lộ của giới truyền thông, Trung Quốc bị yêu cầu phải thực hiện tiêu chuẩn của Tổ chức lao động quốc tế thuộc Liên hợp quốc, đồng thời áp dụng các bước đi hiệu quả để phê chuẩn các tiêu chuẩn liên quan của tổ chức này.

Việc EU giương cao ngọn cờ nhân quyền có thể thấy, nếu EU ưu tiên lợi ích kinh tế mà từ bỏ điều khoản lao động, đây sẽ là một thắng lợi ngoại giao về quan niệm giá trị của Trung Quốc. Tuy nhiên, nhìn từ góc độ chiến lược của EU, dường như không tồn tại khả năng EU từ bỏ điều khoản lao động, vì nếu thất bại trong việc bảo vệ quan niệm giá trị, EU không thể đối diện với thế giới, không thể duy trì quan hệ đồng minh Mỹ-EU. Ngày 21/12/2020, Chủ tịch Ủy ban thương mại quốc tế của Nghị viện châu Âu Bernd Lange, nhấn mạnh trên Twitter, cách thức giải quyết vấn đề lao động cưỡng bức sẽ quyết định số phận của CAI.

EU cũng luôn than phiền Trung Quốc không mở cửa thị trường, do đó muốn dựa vào hiệp định đầu tư để kiểm soát việc mở cửa thị trường của Trung Quốc. Theo South China Morning Post, Trung Quốc đã có những nhượng bộ hiếm thấy trong các ngành như dịch vụ tài chính, sản xuất và bất động sản… Đáp lại, EU đồng ý mở cửa để Trung Quốc đầu tư vào lĩnh vực năng lượng tái tạo.

Phép thử về khả năng "đối phó" với Trung Quốc của Liên minh Mỹ-EU

Liệu có thể ký CAI hay không còn là phép thử đối với việc Mỹ và EU có thể cùng đối phó với sức mạnh của Trung Quốc hay không. Tổng thống đắc cử Mỹ Joe Biden đã thể hiện mong muốn hợp tác với EU để đối phó với Trung Quốc và EU cũng tích cực hưởng ứng yêu cầu của ông Biden. Ngày 2/12/2020, EU công bố “Chương trình nghị sự mới ứng phó với những thay đổi của toàn cầu” và Trung Quốc trở thành chủ đề trọng điểm của hợp tác EU-Mỹ. Báo cáo tuyên bố “là xã hội dân chủ và nền kinh tế thị trường cởi mở, EU và Mỹ nhất trí về những thách thức chiến lược do sự tự tin quốc tế ngày càng tăng của Trung Quốc tạo ra”.

Việc CAI được ký kết trước lễ nhậm chức của ông Joe Biden không những là một đòn giáng mạnh vào Mỹ, mà còn là thắng lợi của Trung Quốc trong cuộc đọ sức chiến lược ba bên Trung Quốc-Mỹ-EU. CAI sẽ là trở ngại trong quan hệ Mỹ-EU, kiềm chế việc EU hợp tác với Mỹ trong vấn đề nhân quyền và kinh tế thương mại.

Và trên thực tế, sau khi Trung Quốc và EU hoàn tất đàm phán CAI vào ngày 30/12/2020, Mỹ lập tức có hành động đối với tranh chấp về vấn đề trợ cấp hàng không dân dụng kéo dài 16 năm, tuyên bố áp thuế bổ sung đối với hàng hóa của EU với tổng trị giá lên đến 7,5 tỷ USD, chỉ 8 ngày trước khi ông Joe Biden tuyên thệ nhậm chức.  

Ba vấn đề trên đều cho thấy, CAI có giá trị chiến lược rất lớn đối với Trung Quốc. Theo thông tin mới nhất, Trung Quốc đã đưa ra những cam kết thực chất cần thiết đối với 3 trụ cột đàm phán là tiêu chuẩn tiếp cận thị trường, môi trường cạnh tranh công bằng và phát triển bền vững. Trung Quốc đồng ý tiếp tục nỗ lực, cố gắng phê chuẩn Công ước lao động cưỡng bức và Công ước xóa bỏ lao động cưỡng bức của Tổ chức lao động quốc tế.

Giá vàng hôm nay 15/1: 'Thua đau' trước lãi suất trái phiếu, vàng chờ tin vui từ ông Joe Biden

Giá vàng hôm nay 15/1: 'Thua đau' trước lãi suất trái phiếu, vàng chờ tin vui từ ông Joe Biden

TGVN. Giá vàng thế giới vẫn trong thế giằng co mạnh quanh mức nhạy cảm 1.850 USD, trong niềm hy vọng về những gói kích ...

Giá cà phê hôm nay 15/1: Thị trường robusta lại 'đỏ lửa'; Giá hồ tiêu xuống thấp, doanh nghiệp tìm đường hướng nội

Giá cà phê hôm nay 15/1: Thị trường robusta lại 'đỏ lửa'; Giá hồ tiêu xuống thấp, doanh nghiệp tìm đường hướng nội

TGVN. Giá cà phê robusta lại "đỏ lửa", các yếu tố đủ đảm bảo cho khả năng tăng giá ổn định trên thị trường vẫn ...

Kinh tế thế giới nổi bật tuần qua (8-14/1/2021): Mỹ 'làm lành' với châu Âu; Việt Nam sẽ trở thành nước phát triển, thu nhập cao vào năm 2045?

Kinh tế thế giới nổi bật tuần qua (8-14/1/2021): Mỹ 'làm lành' với châu Âu; Việt Nam sẽ trở thành nước phát triển, thu nhập cao vào năm 2045?

TGVN. Chính quyền ông Biden cần có cách tiếp cận đa phương trong việc áp đặt luật chơi số; Cần giải pháp toàn cầu về ...

(theo Straits Times)

Có thể bạn quan tâm

Đọc thêm

8 tác dụng phụ có thể gặp sau khi tiêm vaccine Covid-19

8 tác dụng phụ có thể gặp sau khi tiêm vaccine Covid-19

Ba loại vaccine Covid-19 hiện đã được phê chuẩn sử dụng ở Mỹ đang mang lại hy vọng về việc kiểm soát đại dịch sau một năm dài khó khăn.
Doanh thu của Zoom tăng vọt do đại dịch Covid-19

Doanh thu của Zoom tăng vọt do đại dịch Covid-19

Phần mềm Zoom Video Communications đã được “hưởng lợi” từ những thay đổi do đại dịch Covid-19 mang lại.
Giải mã phỏng vấn Harry - Meghan Markle hút người xem kỷ lục, 17 quốc gia mua lại bản quyền để chiếu

Giải mã phỏng vấn Harry - Meghan Markle hút người xem kỷ lục, 17 quốc gia mua lại bản quyền để chiếu

Cuộc phỏng vấn của Oprah Winfrey với Hoàng tử Harry và Meghan Markle đã thu hút hơn 17 triệu người xem trên CBS, lượng khán giả kỷ lục.
Nhật Bản: Cụ bà cao tuổi nhất thế giới đã sắm giày thể thao, sẵn sàng rước đuốc Olympic

Nhật Bản: Cụ bà cao tuổi nhất thế giới đã sắm giày thể thao, sẵn sàng rước đuốc Olympic

Bà cụ cao tuổi nhất thế giới - bà Kane Tanaka (hiện 118 tuổi) sẽ rước đuốc Olympic tại Thế vận hội Tokyo sắp diễn ra trong mùa Hè này.
Lịch âm 10/3 - Xem âm lịch hôm nay thứ 4 ngày 10/3/2021 chính xác nhất - Lịch vạn niên 10/3/2021

Lịch âm 10/3 - Xem âm lịch hôm nay thứ 4 ngày 10/3/2021 chính xác nhất - Lịch vạn niên 10/3/2021

Lịch âm 10/3. Âm lịch hôm nay 10/3. Xem âm lịch hôm nay ngày 10/3/2021 chính xác nhất. Lịch vạn niên ngày 10 tháng 3 năm 2021 hôm nay.
Tử vi hôm nay - Xem tử vi vui 12 con giáp ngày 10/3: Tuổi Dần tình duyên gập ghềnh, tuổi Tuất có quý nhân giúp đỡ

Tử vi hôm nay - Xem tử vi vui 12 con giáp ngày 10/3: Tuổi Dần tình duyên gập ghềnh, tuổi Tuất có quý nhân giúp đỡ

Tử vi hôm nay 10/3/2021, tử vi 12 con giáp - tuổi Tí, Sửu, Dần, Mão, Thìn, Tỵ, Ngọ, Mùi, Thân, Dậu, Tuất và Hợi về công việc, tài lộc...
Trung Quốc chính thức phê chuẩn RCEP

Trung Quốc chính thức phê chuẩn RCEP

Ngày 8/3, Bộ trưởng Thương mại Trung Quốc Vương Văn Đào thông báo chính phủ nước này đã chính thức phê chuẩn Hiệp định RCEP.
Tỷ giá USD hôm nay 9/3: Tăng dữ dội

Tỷ giá USD hôm nay 9/3: Tăng dữ dội

Tỷ giá USD trên thị trường quốc tế tăng dữ dội sau khi Mỹ công bố số liệu kinh tế tích cực.
Bảng xếp hạng Ngoại hạng Anh: Chelsea gây áp lực lên MU, West Ham thăng hoa

Bảng xếp hạng Ngoại hạng Anh: Chelsea gây áp lực lên MU, West Ham thăng hoa

Cập nhật bảng xếp hạng Ngoại hạng Anh 2020/2021 sau vòng 27, Chelsea củng cố vững chắc ngôi vị thứ 4 và gây áp lực lên Leicester City, MU.
Thúc đẩy sự tham gia của phụ nữ trong các tiến trình hòa bình do LHQ dẫn dắt

Thúc đẩy sự tham gia của phụ nữ trong các tiến trình hòa bình do LHQ dẫn dắt

Ngày 8/3, Hội đồng Bảo an thảo luận về các biện pháp thúc đẩy sự tham gia của phụ nữ trong các tiến trình hòa bình do Liên hợp quốc ...
Giá heo hơi hôm nay 9/3: Nguồn cung dồi dào, giá heo hơi liên tục điều chỉnh giảm

Giá heo hơi hôm nay 9/3: Nguồn cung dồi dào, giá heo hơi liên tục điều chỉnh giảm

Giá heo hơi hôm nay (9/3) điều chỉnh tăng/giảm trái chiều trên cả nước.
Giá tiêu hôm nay 9/3: Thế giới kéo dài đà tăng mạnh, thấp nhất 59.000đ/kg; dự báo giá tiêu 2021

Giá tiêu hôm nay 9/3: Thế giới kéo dài đà tăng mạnh, thấp nhất 59.000đ/kg; dự báo giá tiêu 2021

Giá tiêu hôm nay tăng 350 Rupee/tạ so với phiên gần nhất, giao dịch ở 35.708,35 Rupee/tạ (thấp nhất) và 36.058,35 Rupee/tạ (cao nhất).
Doanh nhân Lê Hồng Thuỷ Tiên: ‘Chuyển mình thầm lặng’ với sứ mệnh mang tinh hoa Việt vươn tầm thế giới

Doanh nhân Lê Hồng Thuỷ Tiên: ‘Chuyển mình thầm lặng’ với sứ mệnh mang tinh hoa Việt vươn tầm thế giới

Doanh nhân Lê Hồng Thủy Tiên đã chứng tỏ tài năng lãnh đạo và kinh doanh ngày càng được khẳng định của mình.
SBT: Vươn cánh lên một tầm cao mới

SBT: Vươn cánh lên một tầm cao mới

Trong bối cảnh xã hội nhiều biến động, nền kinh tế vi mô-vĩ mô hứng chịu những tác động mạnh mẽ, Công ty Cổ phần Thành Thành Công-Biên Hòa (mã CK: SBT) vẫn bứt phá ...
WB hỗ trợ 86,3 triệu USD giúp Việt Nam thúc đẩy đầu tư vào tiết kiệm năng lượng

WB hỗ trợ 86,3 triệu USD giúp Việt Nam thúc đẩy đầu tư vào tiết kiệm năng lượng

Hỗ trợ của WB sẽ giúp Việt Nam tích cực chuyển đổi sang năng lượng xanh và phát triển phát thải carbon thấp.
Giải mã nguyên nhân giá dầu thế giới tăng sốc, Việt Nam vẫn xuất giá rẻ

Giải mã nguyên nhân giá dầu thế giới tăng sốc, Việt Nam vẫn xuất giá rẻ

Giá dầu thô thế giới trong vòng 2 tháng qua đã tăng mạnh, có thời điểm chạm ngưỡng cao nhất 2 năm.
Tin bất động sản mới nhất: Có thể thu hồi dự án chậm tiến độ tại Hòa Bình, TP HCM điều tra nạn bảo kê xây nhà trái phép

Tin bất động sản mới nhất: Có thể thu hồi dự án chậm tiến độ tại Hòa Bình, TP HCM điều tra nạn bảo kê xây nhà trái phép

Thanh tra dự án nghỉ dưỡng tại Hòa Bình chậm tiến độ, Thủ tướng yêu cầu xử lý các địa phương tăng giá đất… là những tin bất động sản mới nhất.
Có 2-3 tỷ, nên ‘đổ’ vào phân khúc bất động sản nào để sinh lợi tốt nhất?

Có 2-3 tỷ, nên ‘đổ’ vào phân khúc bất động sản nào để sinh lợi tốt nhất?

Nếu nhà đầu tư muốn cho thuê căn hộ hoặc chuyển vào ở tại bất động sản đã mua, họ nên tìm hiểu các căn hộ ở phân khúc trung cấp.
Tin bất động sản mới nhất: Đất Thủ Đức tăng 360% sau hơn 10 năm; sắp khởi công sân bay Phan Thiết; TPHCM gỡ tắc cho loạt dự án ‘khủng’

Tin bất động sản mới nhất: Đất Thủ Đức tăng 360% sau hơn 10 năm; sắp khởi công sân bay Phan Thiết; TPHCM gỡ tắc cho loạt dự án ‘khủng’

Đất Thủ Đức tăng 360%; sắp khởi công sân bay Phan Thiết; TPHCM gỡ tắc cho loạt dự án ‘khủng’… là những tin bất động sản mới nhất.
Bất động sản 2021: Chuyên gia nước ngoài nhận định về phân khúc 'ngôi sao sáng' hậu Covid-19

Bất động sản 2021: Chuyên gia nước ngoài nhận định về phân khúc 'ngôi sao sáng' hậu Covid-19

Bất động sản liền thổ ở một số khu vực lân cận TP. HCM là phân khúc nhận được sự quan tâm bậc nhất của người mua.
Tin bất động sản mới nhất: Địa ốc phố cổ Hà Nội cho thuê vẫn 'khóc ròng', giá đất Đà Nẵng sẽ cao gấp 3,6 lần Nha Trang

Tin bất động sản mới nhất: Địa ốc phố cổ Hà Nội cho thuê vẫn 'khóc ròng', giá đất Đà Nẵng sẽ cao gấp 3,6 lần Nha Trang

Địa ốc phố cổ Hà Nội cho thuê 'khóc ròng' vì ế ẩm; giá đất Đà Nẵng cao gấp 3,6 lần Nha Trang… là những tin bất động sản mới nhất.
Tin bất động sản mới nhất: Quy hoạch phân khu sông Hồng thoát bế tắc sau 10 năm, giới nhà giàu sẽ đổ tiền vào phân khúc địa ốc nào?

Tin bất động sản mới nhất: Quy hoạch phân khu sông Hồng thoát bế tắc sau 10 năm, giới nhà giàu sẽ đổ tiền vào phân khúc địa ốc nào?

Hà Nội nghe báo cáo về Quy hoạch phân khu sông Hồng, Đà Nẵng có nhiều siêu dự án lên kế hoạch đền bù… là những tin bất động sản mới nhất.
Nhận định thị trường chứng khoán ngày 9/3-Giằng co khó lường?

Nhận định thị trường chứng khoán ngày 9/3-Giằng co khó lường?

Báo TG&VN liên tục cập nhật tin tức và nhận định của các chuyên gia về thị trường chứng khoán nóng nhất, mới nhất đầu và cuối phiên giao dịch hàng ngày
Thị trường chứng khoán ngày 8/3: Khối ngoại bán ròng trên nghìn tỷ

Thị trường chứng khoán ngày 8/3: Khối ngoại bán ròng trên nghìn tỷ

Thị trường chứng khoán hôm nay 8/3 mở cửa với sắc xanh. Tuy nhiên đà tăng không duy trì mà hụt hơi làm xu hướng ảm đạm, rung lắc và giảm nhẹ tới cuối phiên.
Chứng khoán châu Á đồng loạt tăng điểm phiên sáng 8/3

Chứng khoán châu Á đồng loạt tăng điểm phiên sáng 8/3

Các thị trường chứng khoán ở châu Á đồng loạt tăng điểm khi mở cửa phiên sáng 8/3 tiếp nối đà đi lên của thị trường chứng khoán Phố Wall (Mỹ)
Ngân hàng tung hàng loạt ưu đãi nhân ngày Quốc tế Phụ nữ

Ngân hàng tung hàng loạt ưu đãi nhân ngày Quốc tế Phụ nữ

Ưu đãi lãi suất tiết kiệm, tặng chuyến nghĩ dưỡng 6 sao… là hình thức ưu đãi của các ngân hàng dành tặng khách nữ nhân ngày Quốc tế Phụ nữ.
Nhận định thị trường chứng khoán ngày 8/3: Tiếp tục tích lũy ngắn hạn

Nhận định thị trường chứng khoán ngày 8/3: Tiếp tục tích lũy ngắn hạn

Báo TG&VN liên tục cập nhật tin tức và nhận định của các chuyên gia về thị trường chứng khoán nóng nhất, mới nhất đầu và cuối phiên giao dịch hàng ngày.
Thị trường chứng khoán ngày 5/3: Khối ngoại tiếp tục bán ròng, lực cầu nội đỡ

Thị trường chứng khoán ngày 5/3: Khối ngoại tiếp tục bán ròng, lực cầu nội đỡ

Áp lực bán tháo khiến thị trường rơi sâu, sau đó từ từ hồi phục thu hẹp đà giảm và giằng co quanh tham chiếu cho đến cuối phiên.
Phiên bản di động