Đánh thức tiềm năng hợp tác Việt Nam-Sri Lanka

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm và Tổng thống Anura Kumara Dissanayake gặp gỡ báo chí nhân chuyến thăm cấp Nhà nước Sri Lanka. (Nguồn: TTXVN)

Thưa Đại sứ, trong 6 tháng đầu năm 2026, những kết quả nổi bật và thực chất nhất của Đại sứ quán Việt Nam tại Sri Lanka trong công tác ngoại giao kinh tế và hỗ trợ địa phương là gì?

Sri Lanka và Maldives là hai thị trường quy mô không lớn, còn nhiều khó khăn và rủi ro, chưa thực sự hấp dẫn đối với doanh nghiệp Việt Nam. Tuy nhiên, đây đều là những thị trường có nhiều dư địa hợp tác, nhất là trong các lĩnh vực du lịch, thương mại, đầu tư, nông nghiệp, thủy sản, giáo dục, logistics và dịch vụ.

Tôi cho rằng khó khăn mấu chốt hiện nay là thiếu thông tin, thiếu kết nối và thiếu sự quan tâm của doanh nghiệp. Xác định tinh thần đó, tiếp nối đà của năm 2025, trong 6 tháng đầu năm 2026, Đại sứ quán đã đẩy mạnh cung cấp thông tin, kết nối doanh nghiệp hai nước; quảng bá các sản phẩm của Việt Nam mà phía Sri Lanka đang quan tâm, với trọng tâm là thúc đẩy có kết quả hợp tác trong các lĩnh vực hàng không, du lịch, logistics, thương mại nông sản và khoa học-công nghệ.

Một trong những kết quả nổi bật là việc phối hợp tổ chức thành công Diễn đàn Thương mại, Đầu tư và Du lịch Việt Nam - Sri Lanka nhân chuyến thăm cấp Nhà nước tới Sri Lanka của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm vào tháng 5/2026, với sự tham dự của hàng trăm doanh nghiệp hai nước và ký kết các thỏa thuận hợp tác cũng như hợp đồng trong các lĩnh vực phân bón, hàng không, du lịch, xuất nhập khẩu. Hai sự kiện Triển lãm hàng Việt Nam tại Colombo và Tuần lễ hàng Việt Nam tại Sri Lanka đã được tổ chức thành công nhân dịp này, góp phần quảng bá hình ảnh, thương hiệu và các sản phẩm thế mạnh của Việt Nam tới người tiêu dùng và doanh nghiệp sở tại, đặc biệt trong các lĩnh vực nông sản, thực phẩm chế biến, phân bón, máy móc nông nghiệp, hàng tiêu dùng.

Đặc biệt, Đại sứ quán đã thúc đẩy thủ tục, hỗ trợ việc chính thức khai trương các đường bay thẳng Colombo - Thành phố Hồ Chí Minh của Vietnam Airlines và Vietjet Air. Đây là bước tiến lớn sau hơn 30 năm kể từ khi hai nước lần đầu tiên ký Hiệp định Dịch vụ hàng không vào năm 1992, tạo động lực và mở đường cho hợp tác thương mại, du lịch và giao lưu nhân dân.

Đại sứ quán cũng đã vận động thành công việc thành lập Hội đồng Doanh nghiệp Sri Lanka - Việt Nam (tách ra từ Hội đồng Doanh nghiệp Mekong); tiếp tục tích cực hỗ trợ các doanh nghiệp, địa phương Việt Nam tìm hiểu cơ hội đầu tư trong các lĩnh vực logistics cảng biển, nông nghiệp công nghệ cao, năng lượng tái tạo, chế biến thực phẩm, thương mại, du lịch…

Bên cạnh đó, Đại sứ quán tiếp tục tích cực thúc đẩy triển khai Biên bản Thỏa thuận Kỳ họp lần thứ 3 Tiểu ban Hỗn hợp Thương mại Việt Nam - Sri Lanka (tháng 12/2025), góp phần hiện thực hóa mục tiêu nâng kim ngạch thương mại song phương lên 1 tỷ USD vào năm 2030.

Ủy viên Bộ Chính trị, Bộ trưởng Lê Hoài Trung đánh giá, việc Việt Nam và Sri Lanka nâng cấp quan hệ lên Đối tác toàn diện phản ánh sự tăng cường tin cậy và mở rộng hợp tác thực chất trong bối cảnh mới, yêu cầu mới. Hai bên cam kết tiếp tục củng cố, tăng cường hợp tác, hữu nghị, xác lập tin cậy chính trị ở mức cao, mở rộng quy mô và mức độ hợp tác theo hướng toàn diện, thực chất trên tất cả các lĩnh vực; nhất trí tăng kim ngạch thương mại song phương lên gấp 5 lần mức hiện tại trong ít năm tới.

Việt Nam và Sri Lanka vừa nâng cấp quan hệ lên Đối tác toàn diện với nhiều thỏa thuận vừa được ký kết trong khuôn khổ chuyến thăm của Lãnh đạo cấp cao ta vào tháng 5/2026. Theo Đại sứ, việc nâng cấp quan hệ lần này sẽ mở ra những cơ hội mới nào cho hợp tác kinh tế giữa hai nước?

Việc Việt Nam và Sri Lanka nâng cấp quan hệ lên Đối tác toàn diện sau 55 năm thiết lập quan hệ ngoại giao mang ý nghĩa lịch sử hết sức quan trọng, tạo nền tảng chính trị thuận lợi để thúc đẩy hợp tác kinh tế - thương mại - đầu tư sâu rộng hơn trong giai đoạn tới.

Năm văn kiện chính phủ được ký kết lần này cùng hàng loạt thỏa thuận hợp tác/hợp đồng của doanh nghiệp không chỉ mở rộng khuôn khổ hợp tác, mà còn phát đi thông điệp mạnh mẽ về quyết tâm của lãnh đạo, doanh nghiệp hai nước trong việc đưa quan hệ song phương bước sang giai đoạn phát triển mới, thực chất hơn và cùng có lợi.

Cơ hội lớn nhất là khả năng kết nối hai nền kinh tế có tính bổ trợ cao. Việt Nam là trung tâm sản xuất, chế biến và xuất khẩu năng động của ASEAN; trong khi Sri Lanka có vị trí chiến lược trên tuyến hàng hải Ấn Độ Dương, là cửa ngõ kết nối Nam Á, Trung Đông và châu Phi. Đây là lợi thế mà các doanh nghiệp Việt Nam cần quan tâm nhiều hơn trong chiến lược mở rộng sang thị trường Nam Á và Ấn Độ Dương. Bên cạnh thương mại truyền thống, hai bên có dư địa hợp tác trong các lĩnh vực logistics, cảng biển, hàng không, chuyển đổi số, nông nghiệp công nghệ cao, năng lượng tái tạo và du lịch.

Lĩnh vực giàu tiềm năng nhất là logistics cảng biển và trung chuyển hàng hóa. Các cảng như Colombo có vị trí thuận lợi để trở thành điểm trung chuyển cho hàng hóa Việt Nam sang Nam Á, châu Phi và Trung Đông. Nhiều tập đoàn Sri Lanka cũng bày tỏ mong muốn hợp tác với Việt Nam trong phát triển chuỗi cung ứng, kho vận và vận tải biển.

Thứ hai là du lịch và hàng không. Năm 2025, Sri Lanka đón khoảng 2,36 triệu khách quốc tế và ngành du lịch đang phục hồi mạnh. Đường bay thẳng mới mở giữa hai nước được kỳ vọng sẽ tạo điều kiện để tăng lượng khách hai chiều, phát triển du lịch Phật giáo, nghỉ dưỡng biển và du lịch trải nghiệm văn hóa. Đồng thời, việc rà soát các hiệp định về đầu tư và tránh đánh thuế hai lần cũng sẽ góp phần cải thiện môi trường kinh doanh, khuyến khích dòng vốn đầu tư song phương.

Một điểm sáng đó là hai bên đã có bước phát triển mới trong lĩnh vực khoa học và công nghệ, với việc ký Biên bản ghi nhớ (MOU) về hợp tác trong lĩnh vực này cùng với các cuộc tiếp xúc, làm việc với các đối tác Sri Lanka về đổi mới sáng tạo, kinh tế số của Ban Chỉ đạo Nghị quyết 57.

Ngoài ra, hai nước có thể tăng cường hợp tác trong nông nghiệp, chế biến thực phẩm, thủy sản và kinh tế biển. Sri Lanka có nhiều kinh nghiệm trong phát triển chè chất lượng cao, quế, cao su và nông nghiệp hữu cơ; trong khi Việt Nam có thế mạnh về chế biến, cơ giới hóa và xuất khẩu nông sản. Đây là những lĩnh vực hai nước hoàn toàn có thể bổ trợ cho nhau.

Vietjet mở đường bay đầu tiên đến Sri Lanka. (Nguồn: Vietjet)

Vietnam Airlines mở đường bay đầu tiên đến Sri Lanka. (Nguồn: VNA)

Trong 6 tháng cuối năm 2026, Đại sứ quán dự định thúc đẩy những trọng tâm công tác ngoại giao kinh tế nào nhằm hỗ trợ doanh nghiệp, địa phương và mở rộng hợp tác thực chất giữa hai nước?

Trong thời gian tới, Đại sứ quán sẽ tiếp tục triển khai công tác ngoại giao kinh tế theo tinh thần lấy doanh nghiệp và địa phương làm trung tâm phục vụ, đồng thời tập trung triển khai hiệu quả các kết quả đạt được trong khuôn khổ chuyến thăm cấp Nhà nước tới Sri Lanka của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm.

Ưu tiên hàng đầu là phối hợp với các cơ quan chức năng và doanh nghiệp hai nước thúc đẩy khai thác hiệu quả các đường bay thẳng khi được mở trong năm nay giữa Việt Nam và Sri Lanka. Đây được kỳ vọng sẽ trở thành động lực quan trọng thúc đẩy thương mại, đầu tư, du lịch và giao lưu nhân dân giữa hai nước.

Đại sứ quán sẽ tiếp tục hỗ trợ doanh nghiệp Việt Nam mở rộng xuất khẩu sang thị trường Sri Lanka, trong đó có các mặt hàng mà Sri Lanka đang có nhu cầu cao như phân bón, máy móc nông nghiệp, thực phẩm chế biến, hàng tiêu dùng, thủy sản và các sản phẩm công nghiệp. Công tác cung cấp thông tin thị trường, kết nối doanh nghiệp, hỗ trợ xử lý các khó khăn liên quan đến thủ tục nhập khẩu, tiêu chuẩn kỹ thuật và tiếp cận thị trường sẽ tiếp tục được đẩy mạnh.

Đại sứ quán cũng sẽ phối hợp với các bộ, ngành, hiệp hội và địa phương tổ chức các đoàn khảo sát thị trường, diễn đàn xúc tiến thương mại và hội chợ chuyên ngành nhằm hỗ trợ doanh nghiệp Việt Nam tiếp cận sâu hơn thị trường Sri Lanka, Maldives nói riêng và khu vực Nam Á nói chung.

Bên cạnh đó, Đại sứ quán sẽ thúc đẩy hợp tác trong các lĩnh vực chiến lược như logistics, cảng biển, năng lượng tái tạo, nông nghiệp công nghệ cao, du lịch, khoa học - công nghệ và chuyển đổi số. Mục tiêu là thúc đẩy các dự án hợp tác cụ thể, tạo chuỗi liên kết dài hạn và triển khai hiệu quả các thỏa thuận đã ký kết, góp phần hướng tới mục tiêu nâng kim ngạch thương mại song phương lên 1 tỷ USD trong những năm tới.

Tin tưởng rằng, với quyết tâm chính trị cao cùng sự phối hợp chặt chẽ giữa các Bộ ngành, doanh nghiệp và Đại sứ quán Việt Nam tại Sri Lanka, các kết quả trong chuyến thăm vừa qua của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm sẽ được hiện thực hóa, góp phần làm sâu sắc thêm quan hệ song phương, đóng góp tích cực cho mục tiêu tăng trưởng hai con số của Việt Nam.