| Thứ trưởng Bộ Quốc phòng Mỹ Elbridge Colby. (Nguồn:X) |
Báo Politico đưa tin, ông Colby đã đưa ra lời kêu gọi trên trong bài phát biểu được đánh giá là mang tính hòa giải tại cuộc họp kín của các bộ trưởng quốc phòng NATO ở Brussels, Bỉ.
Ông Colby nói trước các bộ trưởng rằng, “bước ngoặt đã xảy ra và chúng ta nên tự hào và tự tin về điều đó”, song không đề cập những nỗ lực trước đây của Tổng thống Mỹ Donald Trump liên quan vấn đề sáp nhập Greenland.
Trước đó một ngày, NATO đề xuất một sứ mệnh mới tại Bắc Cực, được cho là nhằm đáp lại chỉ trích của ông Trump về việc an ninh của Greenland bị xem nhẹ.
Được xem là kiến trúc sư của chiến lược quốc phòng mới của Mỹ và là người có quan điểm cứng rắn về châu Âu, ông Colby khẳng định Washington sẽ “tiếp tục cung cấp ô hạt nhân răn đe mở rộng của Mỹ”, nhưng nhấn mạnh Mỹ mong muốn “quan hệ đối tác, không phải sự phụ thuộc”.
Ông cho biết Mỹ cũng sẽ cung cấp, theo cách “hạn chế và tập trung hơn”, những năng lực chủ chốt mà các đồng minh châu Âu còn thiếu, đồng thời tái khẳng định chính quyền vẫn cam kết với nghĩa vụ phòng thủ tập thể theo Điều 5 của Hiệp ước thành lập NATO.
Tổng thư ký NATO Mark Rutte đã ca ngợi bài phát biểu của ông Colby là “xuất sắc”. Ông cũng giảm nhẹ việc Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ Pete Hegseth không tham dự cuộc họp, cho rằng NATO “rất may mắn” khi có ông Colby, người được ông mô tả là “một trong những nhà tư tưởng hàng đầu về vai trò của Mỹ trong NATO”. Theo ông Rutte, ông Colby từ lâu đã thúc giục châu Âu và Canada “thực sự tăng cường” chi tiêu quốc phòng.
Tuy nhiên, Thứ trưởng Quốc phòng Mỹ cũng nhấn mạnh NATO sẽ phải thay đổi khi Washington dưới thời ông Trump chuyển trọng tâm sang “bảo vệ lãnh thổ và lợi ích của Mỹ tại Tây Bán cầu, cũng như tăng cường răn đe tại Tây Thái Bình Dương”.
Ông gọi đó là “NATO 3.0” – mô hình trong đó châu Âu chi trả nhiều hơn cho quốc phòng của chính mình và NATO thu hẹp hoạt động về nhiệm vụ cốt lõi là bảo vệ lãnh thổ liên minh.
Khái niệm này ngay lập tức nhận được sự ủng hộ từ một số đồng minh. Bộ trưởng Quốc phòng Na Uy Tore Sandvik nói rằng: “NATO 3.0 là cách diễn đạt hợp lý và chúng tôi hoàn toàn đồng ý”. Ông thừa nhận Mỹ cần hiện diện nhiều hơn tại khu vực Thái Bình Dương và điều đó sẽ làm thay đổi NATO, đồng thời cho rằng “châu Âu chưa làm đủ”.
Theo báo Politico, nhìn chung, phát biểu của ông Colby mang lại cảm giác “nhẹ nhõm” cho các đồng minh châu Âu, trong bối cảnh một số nước từng lo ngại đại diện Mỹ sẽ chỉ trích họ gay gắt.
Các ý kiến đánh giá đây là sự tương phản rõ rệt so với những hội nghị thượng đỉnh NATO gần đây, khi các quan chức Mỹ, trong đó có ông Hegseth, từng chỉ trích châu Âu không đóng góp đủ cho quốc phòng và tìm cách hạn chế mua sắm vũ khí của Mỹ.
Một nhà ngoại giao NATO nhận xét, bài phát biểu của ông Colby “tương đối tích cực và ôn hòa”, trong khi một nhà ngoại giao khác cho rằng bầu không khí giống như “sự yên ả sau cơn bão”.
Về phần mình, ông Rutte bác bỏ lo ngại rằng tranh cãi xung quanh Greenland đã làm tổn hại đến liên minh. “Trong NATO luôn có tranh luận và thảo luận. Tôi có thể bảo đảm rằng sẽ rất nhàm chán nếu điều đó không xảy ra”, ông nói.