Nhỏ Bình thường Lớn

Giải Nobel Hóa học 2022 vinh danh 3 nhà khoa học Mỹ và Đan Mạch

Chiều 5/10, Viện hàn lâm khoa học Hoàng gia Thụy Điển đã công bố giải Nobel Hóa học năm 2022 thuộc về 3 nhà khoa học Carolyn R. Bertozzi (Mỹ), Morten Meldal (Đan Mạch) và K. Barry Sharpless (Mỹ).
Nobel 2022: Giải Nobel Hóa học tôn vinh nghiên cứu trong phát triển liên kết phân tử
Chân dung 3 nhà khoa học nhận giải giải Nobel Hóa học 2022. (Nguồn: Getty Images)

Ba nhà khoa học nghiên cứu phản ứng hóa học click và phản ứng hóa học sinh trực giao, được sử dụng trong phát triển dược phẩm và lập bản đồ ADN.

Hai nhà khoa học Barry Sharpless và Morten Meldal đã đặt nền tảng cho phản ứng hóa học click - thuật ngữ đề cập đến việc sử dụng các phân tử dễ dàng liên kết với nhau, trong khi bà Carolyn Bertozzi đưa phản ứng này tới một tầm cao mới và bắt đầu sử dụng trong tổ chức sống.

Chủ tịch Hội đồng Nobel Hóa học Johan Åqvist cho biết, giải Nobel Hóa học năm nay tập trung vào phương pháp giúp vấn đề trở nên đơn giản và dễ dàng hơn. Những phân tử hữu dụng có thể được xây dựng theo cách thức trực tiếp hơn.

Trong lĩnh vực hóa học, phản ứng click có tính ứng dụng rất cao trong nhiều ngành như vật liệu polymer (tổng hợp các dendrimer - loại polymer giống như nhánh cây), trong sinh học (tổng hợp ghép các mạch polymer lên các đại phân tử như enzyme hay protein tạo thành các loại vật liệu lai có tính ứng dụng mạnh), hay trong y học (tổng hợp các polymer chức năng thay đổi hình dạng theo điều kiện môi trường như pH hay nhiệt độ...).

Trong số 3 nhà khoa học được giải lần này, ông Barry Sharpless là nhà khoa học lần thứ 2 đoạt giải Nobel Hóa học và là người tiên phong phát triển phương pháp. Năm 2000, ông giới thiệu khái niệm phản ứng hóa học click, trong đó các phản ứng diễn ra nhanh chóng và tránh được phụ phẩm không mong muốn.

Hai nhà khoa học Morten Meldal và Barry Sharpless sau đó đã độc lập công bố nghiên cứu về thành phần mấu chốt của hóa học click là phản ứng cộng đóng vòng azide-alkyne xúc tác bằng đồng.

Đây là phản ứng hiệu quả được sử dụng rộng rãi trong phát triển dược phẩm, lập bản đồ ADN, tạo vật liệu phù hợp với mục đích cùng nhiều ứng dụng khác.

Bà Carolyn Bertozzi đã tiến xa hơn trong phát triển phản ứng hóa học click. Để lập bản đồ những phân tử sinh học quan trọng nhưng khó tìm trên bề mặt tế bào, gọi là glycan, bà phát triển phản ứng click, hoạt động bên trong tổ chức sống. Phản ứng sinh trực giao đã diễn ra mà không làm gián đoạn quá trình sinh hóa của tế bào.

Từ năm 1901 đến năm 2021, Viện Hàn lâm khoa học Hoàng gia Thụy Điển đã trao 113 giải Nobel Hóa học, trong đó có 7 phụ nữ.

Năm 2021, giải Nobel Hóa học thuộc về 2 nhà khoa học Benjamin List (Đức) và David MacMillan (Mỹ) với công trình nghiên cứu và phát triển hình thức xúc tác hữu cơ không đối xứng trong quá trình hình thành phân tử.

Nghiên cứu này có thể ứng dụng vào nghiên cứu dược phẩm đồng thời giúp hóa học trở nên thân thiện hơn với môi trường.

Dự kiến, giải Nobel Văn học và Nobel Hòa bình 2022 sẽ lần lượt được công bố vào ngày 6/10 và 7/10.

Covid-19 ngày 5/10: Ca mắc mới tiếp tục tăng, 858 bệnh nhân khỏi bệnh và không có trường hợp tử vong

Covid-19 ngày 5/10: Ca mắc mới tiếp tục tăng, 858 bệnh nhân khỏi bệnh và không có trường hợp tử vong

Bản tin phòng chống dịch Covid-19 của Bộ Y tế ngày 5/10 cho biết có 1.194 ca mắc Covid-19 mới, tiếp tục tăng so với ...

Lịch thi đấu bóng đá hôm nay 6/10 và rạng sáng 7/10

Lịch thi đấu bóng đá hôm nay 6/10 và rạng sáng 7/10

Cập nhật lịch thi đấu bóng đá hôm nay 6/10 và rạng sáng ngày 7/10: Ngoại hạng Anh, La Liga, Serie A, Cúp C1, C2 ...

Champions League: PSG mang xe buýt chống đạn tới Bồ Đào Nha để bảo vệ toàn đội

Champions League: PSG mang xe buýt chống đạn tới Bồ Đào Nha để bảo vệ toàn đội

Xe buýt của PSG thực hiện hành trình khứ hồi 3.600 km đến Bồ Đào Nha để bảo vệ Messi, Mbappe cùng đồng đội ở ...

Tiếp nhận sản phẩm hỗ trợ điều trị Covid-19 cho kiều bào Việt Nam tại Hàn Quốc

Tiếp nhận sản phẩm hỗ trợ điều trị Covid-19 cho kiều bào Việt Nam tại Hàn Quốc

Sáng 5/10, tại Hà Nội, Ủy ban Nhà nước về người Việt Nam ở nước ngoài, Bộ Ngoại giao đã tổ chức Lễ tiếp nhận ...

Lịch thi đấu của đội tuyển U17 Việt Nam tại vòng loại U17 châu Á 2023

Lịch thi đấu của đội tuyển U17 Việt Nam tại vòng loại U17 châu Á 2023

Tuyển U17 Việt Nam thi đấu ở bảng F vòng loại U17 châu Á 2023 với tư cách là đội chủ nhà cùng với các ...

Lộ diện chủ nhân giải Nobel Kinh tế 2021

Lộ diện chủ nhân giải Nobel Kinh tế 2021

Nobel Kinh tế - giải thưởng thứ 6 và cùng là cuối cùng của mùa giải Nobel 2021 đã được công bố vào 16h55 ngày ...

(theo TTXVN)

Tin cũ hơn

Eo biển Hormuz: Anh dẫn đầu nỗ lực tìm kiếm bảo đảm an ninh cho tuyến hàng hải quan trọng, Bulgaria kêu gọi Iran hành động Eo biển Hormuz: Anh dẫn đầu nỗ lực tìm kiếm bảo đảm an ninh cho tuyến hàng hải quan trọng, Bulgaria kêu gọi Iran hành động
Một hãng hàng không Ấn Độ tạm dừng toàn bộ chuyến bay tới Israel do xung đột leo thang Một hãng hàng không Ấn Độ tạm dừng toàn bộ chuyến bay tới Israel do xung đột leo thang
An ninh năng lượng: Các nước tự chủ nguồn cung để đứng vững trước 'các cú sốc' từ Trung Đông An ninh năng lượng: Các nước tự chủ nguồn cung để đứng vững trước 'các cú sốc' từ Trung Đông
IAEA cảnh báo nguy cơ thảm họa hạt nhân tại Iran, kêu gọi chấm dứt các cuộc tấn công IAEA cảnh báo nguy cơ thảm họa hạt nhân tại Iran, kêu gọi chấm dứt các cuộc tấn công
Tổng thống Trump tiết lộ chiến dịch giải cứu phi công Mỹ rơi tại Iran Tổng thống Trump tiết lộ chiến dịch giải cứu phi công Mỹ rơi tại Iran
Giá dầu tăng sốc, người dân Malaysia phải ‘thắt lưng buộc bụng’ Giá dầu tăng sốc, người dân Malaysia phải ‘thắt lưng buộc bụng’
Venezuela đứng trước 'bài toán đại diện' tại Mỹ, chính phủ và phe đối lập tính chuyện bắt tay Venezuela đứng trước 'bài toán đại diện' tại Mỹ, chính phủ và phe đối lập tính chuyện bắt tay
Hòa đàm Mỹ-Iran: Tehran chính thức phản hồi về đề xuất ngừng bắn, Tổng thống Trump đưa ra lời đe dọa nguy hiểm Hòa đàm Mỹ-Iran: Tehran chính thức phản hồi về đề xuất ngừng bắn, Tổng thống Trump đưa ra lời đe dọa nguy hiểm
Hòa đàm Mỹ-Iran: Tehran bác kế hoạch 15 điểm của Washington, Pakistan tiết lộ tình tiết mới, liệu sẽ có bước đột phá ngay hôm nay? Hòa đàm Mỹ-Iran: Tehran bác kế hoạch 15 điểm của Washington, Pakistan tiết lộ tình tiết mới, liệu sẽ có bước đột phá ngay hôm nay?
Chuẩn bị cho 'phương thức tác chiến mới', Nhật Bản thành lập đơn vị quân đội thúc đẩy ứng dụng một loại khí tài Chuẩn bị cho 'phương thức tác chiến mới', Nhật Bản thành lập đơn vị quân đội thúc đẩy ứng dụng một loại khí tài
Iran ra tuyên bố sẽ áp 'trật tự mới' tại Vịnh Ba Tư, thừa nhận lãnh đạo tình báo IRGC thiệt mạng Iran ra tuyên bố sẽ áp 'trật tự mới' tại Vịnh Ba Tư, thừa nhận lãnh đạo tình báo IRGC thiệt mạng
Giá xăng dầu tăng, Thủ tướng Senegal ra lệnh hạn chế quan chức công du nước ngoài Giá xăng dầu tăng, Thủ tướng Senegal ra lệnh hạn chế quan chức công du nước ngoài