Nhỏ Bình thường Lớn

Giải Nobel Hóa học 2022 vinh danh 3 nhà khoa học Mỹ và Đan Mạch

Chiều 5/10, Viện hàn lâm khoa học Hoàng gia Thụy Điển đã công bố giải Nobel Hóa học năm 2022 thuộc về 3 nhà khoa học Carolyn R. Bertozzi (Mỹ), Morten Meldal (Đan Mạch) và K. Barry Sharpless (Mỹ).
Nobel 2022: Giải Nobel Hóa học tôn vinh nghiên cứu trong phát triển liên kết phân tử
Chân dung 3 nhà khoa học nhận giải giải Nobel Hóa học 2022. (Nguồn: Getty Images)

Ba nhà khoa học nghiên cứu phản ứng hóa học click và phản ứng hóa học sinh trực giao, được sử dụng trong phát triển dược phẩm và lập bản đồ ADN.

Hai nhà khoa học Barry Sharpless và Morten Meldal đã đặt nền tảng cho phản ứng hóa học click - thuật ngữ đề cập đến việc sử dụng các phân tử dễ dàng liên kết với nhau, trong khi bà Carolyn Bertozzi đưa phản ứng này tới một tầm cao mới và bắt đầu sử dụng trong tổ chức sống.

Chủ tịch Hội đồng Nobel Hóa học Johan Åqvist cho biết, giải Nobel Hóa học năm nay tập trung vào phương pháp giúp vấn đề trở nên đơn giản và dễ dàng hơn. Những phân tử hữu dụng có thể được xây dựng theo cách thức trực tiếp hơn.

Trong lĩnh vực hóa học, phản ứng click có tính ứng dụng rất cao trong nhiều ngành như vật liệu polymer (tổng hợp các dendrimer - loại polymer giống như nhánh cây), trong sinh học (tổng hợp ghép các mạch polymer lên các đại phân tử như enzyme hay protein tạo thành các loại vật liệu lai có tính ứng dụng mạnh), hay trong y học (tổng hợp các polymer chức năng thay đổi hình dạng theo điều kiện môi trường như pH hay nhiệt độ...).

Trong số 3 nhà khoa học được giải lần này, ông Barry Sharpless là nhà khoa học lần thứ 2 đoạt giải Nobel Hóa học và là người tiên phong phát triển phương pháp. Năm 2000, ông giới thiệu khái niệm phản ứng hóa học click, trong đó các phản ứng diễn ra nhanh chóng và tránh được phụ phẩm không mong muốn.

Hai nhà khoa học Morten Meldal và Barry Sharpless sau đó đã độc lập công bố nghiên cứu về thành phần mấu chốt của hóa học click là phản ứng cộng đóng vòng azide-alkyne xúc tác bằng đồng.

Đây là phản ứng hiệu quả được sử dụng rộng rãi trong phát triển dược phẩm, lập bản đồ ADN, tạo vật liệu phù hợp với mục đích cùng nhiều ứng dụng khác.

Bà Carolyn Bertozzi đã tiến xa hơn trong phát triển phản ứng hóa học click. Để lập bản đồ những phân tử sinh học quan trọng nhưng khó tìm trên bề mặt tế bào, gọi là glycan, bà phát triển phản ứng click, hoạt động bên trong tổ chức sống. Phản ứng sinh trực giao đã diễn ra mà không làm gián đoạn quá trình sinh hóa của tế bào.

Từ năm 1901 đến năm 2021, Viện Hàn lâm khoa học Hoàng gia Thụy Điển đã trao 113 giải Nobel Hóa học, trong đó có 7 phụ nữ.

Năm 2021, giải Nobel Hóa học thuộc về 2 nhà khoa học Benjamin List (Đức) và David MacMillan (Mỹ) với công trình nghiên cứu và phát triển hình thức xúc tác hữu cơ không đối xứng trong quá trình hình thành phân tử.

Nghiên cứu này có thể ứng dụng vào nghiên cứu dược phẩm đồng thời giúp hóa học trở nên thân thiện hơn với môi trường.

Dự kiến, giải Nobel Văn học và Nobel Hòa bình 2022 sẽ lần lượt được công bố vào ngày 6/10 và 7/10.

Covid-19 ngày 5/10: Ca mắc mới tiếp tục tăng, 858 bệnh nhân khỏi bệnh và không có trường hợp tử vong

Covid-19 ngày 5/10: Ca mắc mới tiếp tục tăng, 858 bệnh nhân khỏi bệnh và không có trường hợp tử vong

Bản tin phòng chống dịch Covid-19 của Bộ Y tế ngày 5/10 cho biết có 1.194 ca mắc Covid-19 mới, tiếp tục tăng so với ...

Lịch thi đấu bóng đá hôm nay 6/10 và rạng sáng 7/10

Lịch thi đấu bóng đá hôm nay 6/10 và rạng sáng 7/10

Cập nhật lịch thi đấu bóng đá hôm nay 6/10 và rạng sáng ngày 7/10: Ngoại hạng Anh, La Liga, Serie A, Cúp C1, C2 ...

Champions League: PSG mang xe buýt chống đạn tới Bồ Đào Nha để bảo vệ toàn đội

Champions League: PSG mang xe buýt chống đạn tới Bồ Đào Nha để bảo vệ toàn đội

Xe buýt của PSG thực hiện hành trình khứ hồi 3.600 km đến Bồ Đào Nha để bảo vệ Messi, Mbappe cùng đồng đội ở ...

Tiếp nhận sản phẩm hỗ trợ điều trị Covid-19 cho kiều bào Việt Nam tại Hàn Quốc

Tiếp nhận sản phẩm hỗ trợ điều trị Covid-19 cho kiều bào Việt Nam tại Hàn Quốc

Sáng 5/10, tại Hà Nội, Ủy ban Nhà nước về người Việt Nam ở nước ngoài, Bộ Ngoại giao đã tổ chức Lễ tiếp nhận ...

Lịch thi đấu của đội tuyển U17 Việt Nam tại vòng loại U17 châu Á 2023

Lịch thi đấu của đội tuyển U17 Việt Nam tại vòng loại U17 châu Á 2023

Tuyển U17 Việt Nam thi đấu ở bảng F vòng loại U17 châu Á 2023 với tư cách là đội chủ nhà cùng với các ...

Lộ diện chủ nhân giải Nobel Kinh tế 2021

Lộ diện chủ nhân giải Nobel Kinh tế 2021

Nobel Kinh tế - giải thưởng thứ 6 và cùng là cuối cùng của mùa giải Nobel 2021 đã được công bố vào 16h55 ngày ...

(theo TTXVN)

Tin cũ hơn

Pakistan và Bahrain bàn giải pháp hạ nhiệt Vùng Vịnh, căng thẳng Mỹ-Iran tiếp tục phủ bóng đối thoại Pakistan và Bahrain bàn giải pháp hạ nhiệt Vùng Vịnh, căng thẳng Mỹ-Iran tiếp tục phủ bóng đối thoại
Sau hai ngày leo thang quân sự, Mỹ và Iran nhất trí ngừng tấn công, hướng tới vòng đàm phán mới tại Doha Sau hai ngày leo thang quân sự, Mỹ và Iran nhất trí ngừng tấn công, hướng tới vòng đàm phán mới tại Doha
Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình nói quan hệ với một nước châu Âu đang ở giai đoạn phát triển tốt đẹp nhất lịch sử Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình nói quan hệ với một nước châu Âu đang ở giai đoạn phát triển tốt đẹp nhất lịch sử
Israel phá hủy đường hầm của Hezbollah, thỏa thuận an ninh vừa đạt được trực chờ đổ vỡ Israel phá hủy đường hầm của Hezbollah, thỏa thuận an ninh vừa đạt được trực chờ đổ vỡ
Ảnh ấn tượng: Triều Tiên tăng tốc năng lực quốc phòng quốc gia, số 10 phố Downing lại đổi chủ, tinh thần World Cup trên đống hoang tàn của Gaza Ảnh ấn tượng: Triều Tiên tăng tốc năng lực quốc phòng quốc gia, số 10 phố Downing lại đổi chủ, tinh thần World Cup trên đống hoang tàn của Gaza
Australia và Vanuatu ký thỏa thuận cấm thiết lập căn cứ quân sự nước ngoài trên lãnh thổ Vanuatu Australia và Vanuatu ký thỏa thuận cấm thiết lập căn cứ quân sự nước ngoài trên lãnh thổ Vanuatu
Pakistan mở chiến dịch truy quét dọc biên giới Afghanistan, quan hệ lại xoáy vào vòng xoáy bạo lực mới Pakistan mở chiến dịch truy quét dọc biên giới Afghanistan, quan hệ lại xoáy vào vòng xoáy bạo lực mới
Hơn 1.300 người tử vong do nắng nóng cực đoan tại châu Âu, WHO cảnh báo ‘kẻ giết người thầm lặng’ Hơn 1.300 người tử vong do nắng nóng cực đoan tại châu Âu, WHO cảnh báo ‘kẻ giết người thầm lặng’
Rời chính trường Anh, Thủ tướng Starmer nhắm vị trí lãnh đạo NATO Rời chính trường Anh, Thủ tướng Starmer nhắm vị trí lãnh đạo NATO
Ông Chadchart Sittipunt tái đắc cử Thị trưởng Bangkok (Thái Lan) Ông Chadchart Sittipunt tái đắc cử Thị trưởng Bangkok (Thái Lan)
Tổng thống Putin thừa nhận Nga đối mặt sức ép chưa từng có từ phương Tây nhưng 'đứng vững' Tổng thống Putin thừa nhận Nga đối mặt sức ép chưa từng có từ phương Tây nhưng 'đứng vững'
Động đất ở Venezuela: Số người tử vong tăng mạnh lên gần 1.500, Mỹ xuất quân cứu trợ Động đất ở Venezuela: Số người tử vong tăng mạnh lên gần 1.500, Mỹ xuất quân cứu trợ