Hạ tầng năng lượng - Nền tảng cho phát triển kinh tế biển

Hội thảo quốc gia 'Hoàn thiện thể chế, chính sách thúc đẩy phát triển kinh tế biển bền vững' ngày 5/6 tại Nghệ An. (Nguồn: VGP)

Những chia sẻ này được Phó Tổng giám đốc EVN Nguyễn Tài Anh đưa ra tại Hội thảo quốc gia “Hoàn thiện thể chế, chính sách thúc đẩy phát triển kinh tế biển bền vững” do Bộ Nông nghiệp và Môi trường phối hợp với Ban Chính sách, Chiến lược Trung ương và UBND tỉnh Nghệ An tổ chức ngày 5/6 tại tỉnh Nghệ An. Đây là hoạt động hưởng ứng Tuần lễ Biển và Hải đảo Việt Nam, Ngày Đại dương Thế giới (8/6) và Tháng hành động vì môi trường năm 2026. Tham dự hội thảo có đại diện các bộ, ngành Trung ương, lãnh đạo 21 tỉnh, thành phố ven biển, các chuyên gia, nhà khoa học, hiệp hội và doanh nghiệp.

Tại hội thảo, nhiều ý kiến khẳng định rằng kinh tế biển đang trở thành không gian phát triển chiến lược quan trọng của Việt Nam, với nhiều tiềm năng khai thác. Bên cạnh các ngành truyền thống, các lĩnh vực mới nổi như năng lượng tái tạo ngoài khơi, logistics biển, kinh tế tuần hoàn và nuôi trồng thủy sản công nghệ cao sẽ góp phần tạo động lực tăng trưởng mới cho nền kinh tế.

Tuy nhiên, các chuyên gia cũng chỉ ra nhiều thách thức về thể chế, quy hoạch và quản lý không gian biển, chẳng hạn như sự chồng chéo giữa các quy hoạch, thủ tục đầu tư rườm rà và khoảng trống chính sách đối với các ngành kinh tế biển mới, đặc biệt là năng lượng tái tạo ngoài khơi.

Nhiều đại biểu đề xuất cần sửa đổi Luật Tài nguyên, Môi trường biển và Hải đảo theo hướng tạo hành lang pháp lý thuận lợi hơn, đồng thời cân bằng giữa phát triển kinh tế, bảo vệ môi trường, ứng phó biến đổi khí hậu và bảo đảm quốc phòng, an ninh biển.

Phó Tổng giám đốc EVN Nguyễn Tài Anh phát biểu tại hội thảo. (Nguồn: EVN)

Đóng góp vào kinh tế biển

Phát biểu tại hội thảo, ông Nguyễn Tài Anh cho biết EVN đang tham gia trực tiếp và gián tiếp vào 6 lĩnh vực kinh tế biển: du lịch - dịch vụ biển, kinh tế hàng hải, khai thác dầu khí và khoáng sản biển, nuôi trồng - khai thác thủy sản, công nghiệp ven biển và năng lượng tái tạo.

EVN nhận định rõ việc cung cấp điện cho các vùng biển, đảo không chỉ là nhiệm vụ kinh doanh mà còn mang tính chính trị quan trọng. Trong những năm qua, EVN đã đầu tư mạnh mẽ các dự án cấp điện cho khu vực này, góp phần cải thiện đời sống người dân, thúc đẩy kinh tế - xã hội và củng cố quốc phòng, an ninh. Đến nay, hầu hết các đặc khu kinh tế ven biển đã được cấp điện từ lưới quốc gia hoặc nguồn điện ổn định.

Lãnh đạo EVN nhấn mạnh, trước yêu cầu phát triển kinh tế biển trong giai đoạn mới, nhu cầu đầu tư hạ tầng năng lượng biển ngày càng cấp thiết.

Trước yêu cầu phát triển kinh tế biển trong giai đoạn mới, nhu cầu đầu tư hạ tầng năng lượng biển ngày càng cấp thiết. (Nguồn: Nhiếp ảnh và Đời sống)

Kiến nghị quy hoạch không gian biển và chuyển đổi năng lượng

Trên cơ sở thực tiễn hoạt động, EVN đề xuất Chính phủ tiếp tục ưu tiên nguồn lực cho phát triển hạ tầng năng lượng biển, trong đó tập trung vào điện gió ngoài khơi, các dạng năng lượng biển mới, hệ thống truyền tải điện ven biển và hạ tầng cấp điện cho các vùng biển, đảo.

Phó Tổng giám đốc EVN cho rằng, bên cạnh nguồn lực đầu tư công, cần có cơ chế huy động mạnh mẽ hơn sự tham gia của khu vực tư nhân trong triển khai các chương trình cấp điện cho các đảo tiền tiêu, khu vực biên giới biển và những địa bàn đặc biệt khó khăn. Đây không chỉ là giải pháp phục vụ phát triển kinh tế mà còn góp phần tăng cường năng lực bảo vệ chủ quyền quốc gia trên biển.

EVN đặc biệt nhấn mạnh vai trò của quy hoạch không gian biển. Không gian trên mặt biển và dưới đáy biển đều liên quan trực tiếp đến các dự án năng lượng như điện gió ngoài khơi, năng lượng sóng, các dạng năng lượng biển mới và hệ thống cáp truyền tải.

Vì vậy, quy hoạch cần theo hướng tích hợp, liên kết giữa các ngành để sử dụng tài nguyên hiệu quả, giảm thiểu xung đột. Quy hoạch cũng phải hài hòa lợi ích giữa năng lượng tái tạo, hàng hải, nuôi trồng thủy sản, du lịch biển và bảo tồn sinh thái.

Ông Nguyễn Tài Anh kiến nghị ngoài quy hoạch quốc gia tổng thể, cần xây dựng quy hoạch chi tiết theo từng vùng biển, khu vực cụ thể để làm cơ sở triển khai dự án.

Để hỗ trợ chuyển dịch năng lượng và phát triển kinh tế biển xanh, Việt Nam cần đẩy mạnh nghiên cứu khoa học, đổi mới công nghệ và chuyển đổi số trong lĩnh vực năng lượng. Các công nghệ như lưới điện thông minh, truyền tải công suất lớn, lưu trữ năng lượng và năng lượng mới sẽ là nền tảng quan trọng cho sự phát triển bền vững của các ngành kinh tế biển trong tương lai.