Học giả Trung Quốc nói gì về IPEF - 'vũ khí mới' của Mỹ ở châu Á-Thái Bình Dương?

Thành Dương
Trang mạng quốc tế cfisnet.com vừa đăng bài viết của Giáo sư Thôi Phàn thuộc Đại học Kinh tế và kinh doanh quốc tế, đưa ra góc nhìn của tác giả về Khuôn khổ Kinh tế Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương (IPEF) của Mỹ.
Theo dõi Baoquocte.vn trên
IPEF từ góc nhìn của học giả Trung Quốc
IPEF có thể là phương tiện để Mỹ tham gia sâu hơn vào thương mại châu Á. (Nguồn: China Briefing)

Tại sao Mỹ khởi động IPEF?

Mỹ là một đối tác thương mại quan trọng ở khu vực châu Á-Thái Bình Dương và có ảnh hưởng quan trọng đến chuỗi giá trị khu vực ở châu Á.

Kể từ đầu thế kỷ này, các chính quyền của Mỹ đã do dự và phản đối trong việc thúc đẩy các kế hoạch đàm phán thương mại lớn, sa lầy vào tranh chấp lưỡng đảng và không có biện pháp nào thúc đẩy hiệu quả tăng cường quan hệ kinh tế - thương mại với khu vực.

Chính quyền cựu Tổng thống Donald Trump đã thúc đẩy một cuộc chiến thương mại với Trung Quốc, áp đặt mức thuế cao. Sau khi chính quyền Tổng thống Joe Biden tiếp quản, những tác động tiêu cực của thuế quan cao đối với nền kinh tế Mỹ dần xuất hiện.

Tin liên quan
IPEF - IPEF - 'Vũ khí mới' của Mỹ tại châu Á-Thái Bình Dương có gì?

Hiệp định Đối tác Kinh tế toàn diện khu vực (RCEP), trong đó Trung Quốc là một thành viên quan trọng, đã hoàn tất các cuộc đàm phán và có hiệu lực, hình thành khu vực thương mại tự do lớn nhất thế giới. Trung Quốc đã đồng thời đăng ký tham gia Hiệp định Đối tác toàn diện và tiến bộ xuyên Thái Bình Dương (CPTPP) và Hiệp định Đối tác kinh tế kỹ thuật số (DEPA) và đã có những bước chuẩn bị tích cực cho việc này.

Trong bối cảnh đó, tất cả các giới ở Mỹ đã thúc giục chính quyền của ông Biden đưa ra một hệ thống chính sách thương mại rõ ràng đối với Trung Quốc và một chiến lược thương mại ở khu vực châu Á-Thái Bình Dương.

Trước áp lực trong nước và nhu cầu bầu cử giữa kỳ, chính quyền Mỹ phải có động thái phản hồi và IPEF ra đời.

Các nội dung chính của IPEF là gì?

Nội dung được IPEF công bố hiện nay được chia thành 4 trụ cột và không thể loại trừ nội dung sẽ thay đổi trong tương lai.

Trụ cột đầu tiên là vấn đề thương mại, do Văn phòng Đại diện Thương mại Mỹ phụ trách. Trụ cột thứ hai là chuỗi cung ứng có khả năng phục hồi. Trụ cột thứ ba là năng lượng sạch, khử carbon và cơ sở hạ tầng. Trụ cột thứ tư là thuế và chống tham nhũng. Ba trụ cột sau thuộc trách nhiệm của Bộ Thương mại Mỹ.

Nhìn chung, bốn trụ cột liên quan đến nhiều chủ đề và tình huống phức tạp. Một số nội dung phản ánh các yêu cầu của các quy tắc kinh tế và thương mại tiêu chuẩn cao và hợp lý. Tuy nhiên, hầu hết các nội dung này đều liên quan mật thiết đến lợi ích của Mỹ.

Không rõ các nước đang phát triển như Ấn Độ có thể thoát khỏi giai đoạn phát triển kinh tế ở mức độ nào và chấp nhận môi trường tiêu chuẩn cao, lao động, nền kinh tế kỹ thuật số và các yêu cầu khác do Mỹ đưa ra.

Cũng có một số yếu tố trong bốn trụ cột cố tình thay đổi chuỗi cung ứng với lý do yếu tố an ninh; điều này có thể làm suy yếu an ninh của chuỗi cung ứng ở các quốc gia khác trong khi cải thiện khả năng phục hồi của chuỗi cung ứng của chính Mỹ.

Tại sao Mỹ không chọn quay trở lại TPP (CPTPP)?

Tại cuộc họp báo về IPEF ngày 23/5, Đại diện thương mại Mỹ Katherine Tai đã trả lời rõ ràng rằng, việc quay trở lại Hiệp định đối tác xuyên Thái Bình Dương (TPP - tiền thân của CPTPP) thiếu sự ủng hộ trong nước. Hơn nữa, việc quay trở lại TPP không tốt cho việc bầu cử của đảng Dân chủ.

Lấy quan hệ thương mại Mỹ-Nhật Bản làm ví dụ, chính quyền của ông Trump từng gây sức ép buộc Tokyo phải chấp nhận giai đoạn đầu của Hiệp định thương mại Mỹ-Nhật.

Trong hiệp định này, thuế quan của Nhật Bản đối với các sản phẩm nông nghiệp và thực phẩm của Mỹ đã được giảm xuống mức của TPP, trong khi thuế quan của Mỹ đối với ô tô và phụ tùng ô tô của Nhật Bản không được giảm xuống như một ngoại lệ. Nếu Mỹ quay trở lại TPP, Mỹ sẽ bị hạn chế thêm lợi ích từ Nhật Bản, nhưng sẽ phải đối mặt với áp lực giảm thuế ô tô.

Năm 2016, Đại học Tufts Sundaram đưa ra Mô hình Tufts, cho rằng TPP sẽ làm giảm tăng trưởng GDP của Mỹ đi 0,54% và mất 448.000 việc làm do thuế hàng dệt may giảm (từ khoảng 10% xuống 0%) và các lý do khác.

Mặc dù những ước tính này còn khá nhiều tranh cãi, nhưng chúng đã có tác động lớn đến nền chính trị Mỹ. Trong trường hợp Tổng thống Biden đưa nước Mỹ quay trở lại CPTPP, điều đó nhất định tạo cơ hội cho đảng Cộng hòa tấn công chính sách thương mại của đảng Dân chủ.

Sự khác biệt giữa TPP (CPTPP) và IPEF là gì?

Thứ nhất, cả TPP và IPEF do Mỹ khởi xướng đều có những mục đích nhất định ứng phó với Trung Quốc, nhưng IPEF được nhắm đến nhiều hơn.

TPP không cho phép Trung Quốc tham gia đàm phán ban đầu, nhưng các quan chức thương mại Mỹ cũng cho biết, sau khi đàm phán ban đầu hoàn tất và các quy tắc được xác định, Trung Quốc sẽ được phép tham gia và Bắc Kinh sẽ phải chấp nhận các quy định liên quan.

Tuy nhiên, một số nội dung của IPEF quá nhắm vào Trung Quốc, chẳng hạn như các bộ phận của chuỗi cung ứng linh hoạt và trên thực tế Bắc Kinh không thể tham gia.

Thứ hai, TPP liên quan đến việc cắt giảm thuế quan và hơn 99% số thuế có mức thuế bằng 0. IPEF không bao gồm các nhượng bộ về thuế quan.

Thứ ba, TPP là hiệp định thương mại tự do, nếu Mỹ tham gia thì không thể bỏ qua sự liên kết thông qua cửa Quốc hội. Cho đến nay, Chính phủ Mỹ đã chỉ ra rằng, họ sẽ trao đổi nhiều hơn với các thành viên của Quốc hội về IPEF, nhưng đó là một thỏa thuận hành chính và không có ý định trình lên Quốc hội để bỏ phiếu.

Thứ tư, nếu tham gia TPP, TPP cần phải chấp nhận tất cả gói quy tắc, trong khi IPEF cho phép lựa chọn từng trụ cột để tham gia.

Ba điểm khác biệt cuối cùng giữa IPEF và TPP thực sự làm giảm khả năng thất bại hoàn toàn trong IPEF. Có lẽ, ít nhiều một phần nội dung của IPEF cuối cùng sẽ có hiệu lực đối với tất cả hoặc một số thành viên.

Triển vọng và tác động của IPEF?

Mỹ ban đầu đã thiết kế bốn trụ cột của IPEF, nhưng phạm vi đàm phán sâu hơn của nó vẫn chưa được tất cả các bên liên quan thảo luận và thống nhất.

Tổ chức tư vấn CSIS của Mỹ dự kiến rằng, các bên tham gia IPEF sẽ tổ chức một cuộc họp cấp bộ trưởng vào giữa mùa Hè này để làm rõ thêm nội dung của các cuộc đàm phán, sau đó bắt đầu đàm phán nhóm về các vấn đề trụ cột chính và cuối cùng hoàn thành đàm phán trước khi các nhà lãnh đạo Diễn đàn Hợp tác kinh tế châu Á-Thái Bình Dương (APEC) họp không chính thức tại Mỹ, vào tháng 11/2023.

Mỹ là thị trường quan trọng của nhiều nền kinh tế trong khu vực. Vì lo sợ mất thị trường Mỹ và mong muốn có được đầu tư và công nghệ của Mỹ, hoặc mong muốn có được một phần chuyển giao công nghiệp từ Trung Quốc, hầu hết các quốc gia trong khu vực sẵn sàng tham gia vào các cuộc thảo luận và đàm phán sau khi được mời.

Tin liên quan
Thay thế cho TPP, IPEF liệu có đủ sức khiến Bắc Kinh lo ngại? Thay thế cho TPP, IPEF liệu có đủ sức khiến Bắc Kinh lo ngại?

Một khi bắt đầu đàm phán, nhiều nước đang phát triển có thể do dự và rút lui nếu họ không thể tiếp cận thị trường nhiều hơn, chấp nhận các tiêu chuẩn cao do Mỹ đặt ra và có thể tôn trọng ý định của Mỹ trong việc sắp xếp chuỗi cung ứng.

Sự không chắc chắn về kết quả cuộc bầu cử giữa kỳ của Mỹ và cuộc bầu cử tổng thống năm 2024 khiến triển vọng của IPEF càng khó dự đoán hơn.

Tuy nhiên, Mỹ đã thực hiện một số bước để tối đa hóa xác suất tồn tại của IPEF. Mỹ đã mời tất cả các nhà đàm phán RCEP tham gia IPEF, ngoại trừ Trung Quốc và ba nước kém phát triển nhất.

Cùng với việc cho phép các bên lựa chọn các trụ cột khác nhau để đàm phán, có thể IPEF sẽ không bị thất bại như các cuộc đàm phán trước và có thể một số nội dung cuối cùng sẽ khả thi.

Các lĩnh vực đáng chú ý nhất bao gồm, các quy tắc nền kinh tế kỹ thuật số và chuỗi cung ứng linh hoạt, không loại trừ Mỹ sẽ hình thành một cơ chế mới kiểm soát công nghệ ở khu vực, đề phòng nguồn năng lượng mới lọt vào Trung Quốc.

Doanh nghiệp Mỹ sẽ ưu tiên đầu tư vào các nước tham gia IPEF

Doanh nghiệp Mỹ sẽ ưu tiên đầu tư vào các nước tham gia IPEF

Ngày 31/5, Bộ trưởng Thương mại Mỹ Gina Raimondo cho biết, công ty Mỹ sẽ ưu tiên đầu tư vào các nước thuộc Khuôn khổ ...

IPEF: Để giá trị vượt qua thách thức

IPEF: Để giá trị vượt qua thách thức

Các tuyên bố mới đây của Mỹ về IPEF đã phần nào xoa dịu quan ngại khu vực, song thành công của sáng kiến này ...

(theo cfisnet.com)

Bài viết cùng chủ đề

Cạnh tranh Mỹ-Trung Quốc

Đọc thêm

Lịch âm hôm nay 2026: Xem lịch âm 20/11/2026, Lịch vạn niên ngày 20 tháng 11 năm 2026

Lịch âm hôm nay 2026: Xem lịch âm 20/11/2026, Lịch vạn niên ngày 20 tháng 11 năm 2026

Lịch âm 20/11. Lịch âm 20/11/2026? Âm lịch hôm nay 20/11. Lịch vạn niên 20/11/2026. Ngày hôm nay tốt hay xấu? Xem ngày giờ, hướng tốt xấu...
Tử vi 12 cung hoàng đạo Thứ Sáu ngày 20/11/2026: Nhân Mã tình cảm ngọt ngào

Tử vi 12 cung hoàng đạo Thứ Sáu ngày 20/11/2026: Nhân Mã tình cảm ngọt ngào

Tử vi hôm nay 20/11/2026 của 12 cung hoàng đạo - Ma Kết, Bảo Bình, Song Ngư, Bạch Dương, Kim Ngưu, Song Tử, Cự Giải, Sư Tử, Xử Nữ, Thiên ...
Tử vi hôm nay, xem tử vi 12 con giáp hôm nay ngày 20/11/2026: Tuổi Tuất cải thiện tài vận

Tử vi hôm nay, xem tử vi 12 con giáp hôm nay ngày 20/11/2026: Tuổi Tuất cải thiện tài vận

Xem tử vi 20/11 - tử vi 12 con giáp hôm nay 20/11/2026 - Tý, Sửu, Dần, Mão, Thìn, Tỵ, Ngọ, Mùi, Thân, Dậu, Tuất và Hợi về công việc, ...
Khám phá sức hút của hệ thống thư viện Trung Quốc

Khám phá sức hút của hệ thống thư viện Trung Quốc

Một câu chuyện về văn hóa đọc đang được viết bằng những điều cụ thể: Không gian gần gũi, dịch vụ phù hợp và quyền tiếp cận tri thức bình ...
Ngày Văn hóa và Thương mại Romania – Việt Nam: Lan tỏa giá trị văn hóa, mở rộng kết nối doanh nghiệp

Ngày Văn hóa và Thương mại Romania – Việt Nam: Lan tỏa giá trị văn hóa, mở rộng kết nối doanh nghiệp

Ngày Văn hóa và Thương mại Romania - Việt Nam chính thức khai mạc tại Thanh Thủy, Phú Thọ.
Chuyển hoá nhận thức chung cấp cao thành kết quả hợp tác thiết thực, bền vững

Chuyển hoá nhận thức chung cấp cao thành kết quả hợp tác thiết thực, bền vững

Theo Tổng Lãnh sự Nguyễn Việt Dũng, Việt Nam - Trung Quốc cần phát huy tốt điều kiện hiện có, chuyển các thỏa thuận cấp cao thành kết quả cụ ...
Khám phá sức hút của hệ thống thư viện Trung Quốc

Khám phá sức hút của hệ thống thư viện Trung Quốc

Một câu chuyện về văn hóa đọc đang được viết bằng những điều cụ thể: Không gian gần gũi, dịch vụ phù hợp và quyền tiếp cận tri thức bình đẳng cho mọi người.
Tập đoàn Stavian ghi dấu tại các giải thưởng về phát triển nguồn nhân lực và hiệu quả kinh doanh năm 2026

Tập đoàn Stavian ghi dấu tại các giải thưởng về phát triển nguồn nhân lực và hiệu quả kinh doanh năm 2026

Tháng 11/2026, Tập đoàn Stavian được ghi nhận tại hai chương trình vinh danh uy tín về thương hiệu tuyển dụng và phát triển chuyên môn.
Giá nông sản hôm nay 19/11/2026: Giá cà phê robusta 'lao dốc' 8 phiên, Giá tiêu giảm; Nhà sản xuất khí đốt lớn nhất Nga chuyển hướng sang châu Á

Giá nông sản hôm nay 19/11/2026: Giá cà phê robusta 'lao dốc' 8 phiên, Giá tiêu giảm; Nhà sản xuất khí đốt lớn nhất Nga chuyển hướng sang châu Á

Báo Thế giới và Việt Nam cập nhật giá nông sản hôm nay 19/11/2026, giá cà phê, giá tiêu, giá gạo xuất khẩu... giao dịch trên thị trường quốc tế và trong nước.
Biến cơ hội hợp tác thành giá trị

Biến cơ hội hợp tác thành giá trị

APEC 2026 tạo thêm cơ hội hợp tác, để có đơn hàng và duy trì khách hàng, doanh nghiệp phải chuẩn bị năng lực thực hiện.
Giá nông sản hôm nay 18/11/2026: Giá cà phê trong nước xuống thấp nhất, nguồn cung 'tăng tốc'; Hungary muốn gia hạn miễn trừ trừng phạt với dầu Nga

Giá nông sản hôm nay 18/11/2026: Giá cà phê trong nước xuống thấp nhất, nguồn cung 'tăng tốc'; Hungary muốn gia hạn miễn trừ trừng phạt với dầu Nga

Báo Thế giới và Việt Nam cập nhật giá nông sản hôm nay 18/11/2026, giá cà phê, giá tiêu, giá gạo xuất khẩu... giao dịch trên thị trường quốc tế và trong nước.
Hai năm thực thi VIFTA: Hợp tác Việt Nam-Israel đang mở rộng ra ngoài thương mại hàng hóa

Hai năm thực thi VIFTA: Hợp tác Việt Nam-Israel đang mở rộng ra ngoài thương mại hàng hóa

Ngày 17/11 đánh dấu tròn hai năm Hiệp định Thương mại tự do Việt Nam-Israel (VIFTA) chính thức có hiệu lực.
Siam Piwat: Kiến tạo những điểm đến, thúc đẩy động lực tăng trưởng mới

Siam Piwat: Kiến tạo những điểm đến, thúc đẩy động lực tăng trưởng mới

Với di sản tiên phong trong việc xây dựng các công trình nổi tiếng toàn cầu, nhà phát triển bất động sản hàng đầu Thái Lan tiếp tục thách thức các quy ước, tạo ra ...
Mỗi đối tượng chỉ được mua, thuê một căn nhà ở xã hội, hạn chế chuyển nhượng trong 5 năm đầu

Mỗi đối tượng chỉ được mua, thuê một căn nhà ở xã hội, hạn chế chuyển nhượng trong 5 năm đầu

Thứ trưởng Bộ Xây dựng Lê Hồng Vinh thông tin, dự kiến đến hết năm 2026, cả nước sẽ hoàn thành 87.601 căn nhà ở xã hội, đạt 90% so với kế hoạch đề ra.
Capital Square Đà Nẵng - Tổ hợp căn hộ ven sông Hàn tại phường An Hải

Capital Square Đà Nẵng - Tổ hợp căn hộ ven sông Hàn tại phường An Hải

Capital Square Đà Nẵng là tổ hợp căn hộ và thương mại dịch vụ nằm tại phường An Hải, bờ đông sông Hàn. Tổ hợp thuộc hệ sinh thái phát triển của BRG, với sự ...
Dự thảo Luật Kinh doanh bất động sản (sửa đổi): Đề xuất cắt giảm 7 điều kiện kinh doanh, tăng phân cấp, phân quyền cho địa phương

Dự thảo Luật Kinh doanh bất động sản (sửa đổi): Đề xuất cắt giảm 7 điều kiện kinh doanh, tăng phân cấp, phân quyền cho địa phương

Bộ Xây dựng đề xuất sửa đổi toàn diện Luật Kinh doanh bất động sản năm 2023, trong đó dự kiến cắt giảm 7 điều kiện đầu tư kinh doanh, đơn giản hóa thủ tục ...
Penthouse The Nelson Private Residences: Chốn riêng tư – Đặc quyền xa xỉ

Penthouse The Nelson Private Residences: Chốn riêng tư – Đặc quyền xa xỉ

Giữa nhịp sống sôi động của Hà Nội, khi sự riêng tư và chất lượng sống ngày càng trở thành những tiêu chí quan trọng của giới thượng lưu, Penthouse không đơn thuần là một ...
Phân khu Vịnh Mây tại Vinhomes Hải Vân Bay có gì đặc biệt?

Phân khu Vịnh Mây tại Vinhomes Hải Vân Bay có gì đặc biệt?

Vinhomes Hải Vân Bay, Làng Vân Đà Nẵng, thu hút sự quan tâm nhờ định hướng phát triển không gian sống gắn liền với thiên nhiên và cảnh quan ven biển Đà Nẵng. Trong đó, ...
Tỷ giá ngoại tệ, tỷ giá USD/VND hôm nay 19/11: Đồng USD chạm mức cao mới trong vòng 19 tháng

Tỷ giá ngoại tệ, tỷ giá USD/VND hôm nay 19/11: Đồng USD chạm mức cao mới trong vòng 19 tháng

Tỷ giá ngoại tệ, tỷ giá USD/VND hôm nay 19/11 cho thấy đồng USD đã chạm mức cao mới trong vòng 19 tháng.
Tỷ giá ngoại tệ, tỷ giá USD/VND hôm nay 18/11: Đà giảm của đồng USD chưa cho thấy xu hướng suy yếu trên diện rộng

Tỷ giá ngoại tệ, tỷ giá USD/VND hôm nay 18/11: Đà giảm của đồng USD chưa cho thấy xu hướng suy yếu trên diện rộng

Tỷ giá ngoại tệ, tỷ giá USD/VND hôm nay 18/11 cho thấy đà giảm của đồng USD chưa phải dấu hiệu khởi đầu cho một xu hướng suy yếu trên diện rộng.
Tỷ giá ngoại tệ, tỷ giá USD/VND hôm nay 17/11: Kinh tế Mỹ tăng trưởng tốt giúp đồng USD duy trì sức hấp dẫn

Tỷ giá ngoại tệ, tỷ giá USD/VND hôm nay 17/11: Kinh tế Mỹ tăng trưởng tốt giúp đồng USD duy trì sức hấp dẫn

Tỷ giá ngoại tệ, tỷ giá USD/VND hôm nay 17/11 cho thấy tăng trưởng kinh tế Mỹ và thị trường chứng khoán khởi sắc giúp khôi phục sức hấp dẫn của đồng USD.
Tỷ giá ngoại tệ, tỷ giá USD/VND hôm nay 16/11: Kỳ vọng Fed tăng lãi suất trở thành động lực hỗ trợ đồng USD

Tỷ giá ngoại tệ, tỷ giá USD/VND hôm nay 16/11: Kỳ vọng Fed tăng lãi suất trở thành động lực hỗ trợ đồng USD

Tỷ giá ngoại tệ, tỷ giá USD/VND hôm nay 16/11 cho thấy kỳ vọng Fed tăng lãi suất trong tháng 12 đang trở thành động lực hỗ trợ đồng USD.
46 ngân hàng thương mại đã điều chỉnh giảm lãi suất tiền gửi, vẫn có nhu cầu hút vốn lớn

46 ngân hàng thương mại đã điều chỉnh giảm lãi suất tiền gửi, vẫn có nhu cầu hút vốn lớn

Một số ngân hàng tiếp tục hạ lãi suất ở những kỳ hạn có mức niêm yết cao, cho thấy áp lực cạnh tranh huy động vốn đang phần nào dịu lại.
HDBank tăng 140 bậc qua ba kỳ xếp hạng Fortune Southeast Asia 500

HDBank tăng 140 bậc qua ba kỳ xếp hạng Fortune Southeast Asia 500

Ngày 3/11/2026, tại lễ vinh danh Fortune Southeast Asia 500 ở TP.HCM, HDBank ghi dấu năm thứ ba liên tiếp góp mặt trong nhóm 500 doanh nghiệp lớn nhất Đông Nam Á.
Phiên bản di động