 |
| Bộ trưởng Ngoại giao Lê Hoài Trung đã hội đàm với Cao ủy Liên minh châu Âu (EU) về Đối tác quốc tế Jozef Síkela thăm Việt Nam ngày 24/3. (Ảnh: Bảo Chi) |
Xin Đại sứ cho biết ý nghĩa và những trọng tâm nổi bật của Hội nghị Bộ trưởng Ngoại giao ASEAN-EU lần thứ 25?
Hội nghị Bộ trưởng Ngoại giao ASEAN-EU được tổ chức 2 năm một lần, với sự tham dự của Bộ trưởng Ngoại giao các nước thành viên ASEAN và EU. Hội nghị lần thứ 25 diễn ra vào dịp hai bên đang hướng tới mốc kỷ niệm 50 năm lập quan hệ đối tác (1977-2027) và trong bối cảnh ASEAN và EU đang đối mặt với những thách thức lớn do biến động địa chính trị và địa kinh tế, xung đột, bất ổn trên phạm vi toàn cầu cũng như ở các khu vực. Được xem là các tổ chức khu vực tiêu biểu của Đông Nam Á và châu Âu, ASEAN và EU ngày nay cũng đứng trước sức ép trong việc duy trì hiệu quả hợp tác đa phương và củng cố các thể chế đa phương.
 |
| Đại sứ Tôn Thị Ngọc Hương, Trưởng Phái đoàn Việt Nam tại ASEAN. (Nguồn: Phái đoàn Việt Nam tại ASEAN) |
Các Bộ trưởng Ngoại giao ASEAN và EU tham dự Hội nghị lần thứ 25 với nhiều kỳ vọng: đẩy mạnh thực chất hợp tác giữa hai khu vực được xem là cực tăng trưởng quan trọng của thế giới, phối hợp ứng phó các thách thức tác động đến an ninh, phát triển của thế giới và mỗi khu vực, đóng góp vào nỗ lực duy trì hoà bình, an ninh, ổn định trên thế giới và chứng minh sức sống, giá trị tồn tại của các tổ chức hợp tác khu vực cũng như hợp tác đa phương.
Trước thềm mốc kỷ niệm 5 thập kỷ quan hệ đối tác, Hội nghị là dịp để hai bên thảo luận các định hướng chiến lược dài hạn, điều chỉnh kỳ vọng và tạo động lực mới cho giai đoạn hợp tác tiếp theo. Hội nghị sẽ tập trung rà soát toàn diện tiến trình hợp tác thời gian qua, trong đó có triển khai Kế hoạch hành động giai đoạn 2023–2027 (đã đạt khoảng 61%). Từ đó, hai bên sẽ thảo luận và xác định các ưu tiên thời gian tới, tiếp tục làm sâu sắc hợp tác trong các lĩnh vực truyền thống như kinh tế–thương mại, hợp tác phát triển, phát triển bền vững, kết nối, đồng thời mở rộng hợp tác sang các lĩnh vực mới nổi mà cả hai bên cùng quan tâm như chuyển đổi số, kinh tế số, chuyển đổi, tăng trưởng xanh, công nghệ mới, trong đó có trí tuệ nhân tạo - AI và quản trị AI.
Theo thông lệ, Hội nghị cũng là cơ hội để ASEAN và EU trao đổi thẳng thắn về các vấn đề quốc tế và khu vực cùng quan tâm, qua đó, tăng cường hiểu biết và củng cố tin cậy chiến lược, phối hợp hiệu quả hơn trong hợp tác đảm bảo hoà bình, an ninh, ổn định, hợp tác, phát triển ở mỗi khu vực và trên thế giới.
Trong khuôn khổ Hội nghị, Việt Nam sẽ có những đóng góp và sáng kiến như thế nào trong việc thúc đẩy quan hệ Đối tác chiến lược ASEAN-EU, đóng góp vào hiện thực hóa các tầm nhìn dài hạn của ASEAN, trong đó có Tầm nhìn ASEAN 2045?
Việt Nam có những đóng góp tích cực và thực chất vào việc thúc đẩy quan hệ Đối tác chiến lược ASEAN-EU. Việt Nam hiện là đối tác thương mại lớn nhất của EU trong ASEAN, đồng thời hai bên vừa nâng cấp quan hệ lên Đối tác chiến lược toàn diện vào đầu năm 2026. Nền tảng quan hệ song phương chặt chẽ này giúp Việt Nam đóng vai trò cầu nối quan trọng trong việc thúc đẩy hợp tác giữa ASEAN và EU.
Với vai trò là nước điều phối quan hệ kinh tế ASEAN-EU, Việt Nam đã chủ động thúc đẩy nhiều sáng kiến hợp tác thiết thực. Tiêu biểu là đồng chủ trì xây dựng Bộ Nguyên tắc Thương mại Kỹ thuật số ASEAN-EU, nhằm giải quyết các thách thức trong thương mại số, thúc đẩy chuyển đổi sang thương mại không giấy tờ, công nhận chữ ký điện tử, bảo vệ dữ liệu cá nhân, duy trì không đánh thuế đối với các giao dịch điện tử... Việt Nam cũng tích cực điều phối triển khai Gói hỗ trợ Thương mại ASEAN-EU (SCOPE Trade), qua đó hỗ trợ thực hiện các ưu tiên trong Kế hoạch Hành động ASEAN-EU, đặc biệt trong các lĩnh vực như tạo thuận lợi thương mại, hài hòa tiêu chuẩn, chuyển đổi số, thương mại xanh và tăng cường sự tham gia của khu vực tư nhân.
 |
| Hợp tác ASEAN-EU gần 50 năm qua có thể coi là một trong những mô hình hợp tác liên khu vực thành công và bền vững nhất trên thế giới. (Nguồn: asean.org) |
Là một trong số ít các nước thành viên ASEAN đã hoàn tất thoả thuận Thương mại tự do song phương với EU (EVFTA), Việt Nam luôn tích cực ủng hộ nỗ lực hướng tới đẩy mạnh tự do hoá thương mại, đầu tư giữa hai khu vực. Thông qua quan hệ tốt đẹp với các nước thành viên EU, Việt Nam luôn chủ động, tích cực đóng góp tăng cường tin cậy chính trị, hiểu biết và tìm kiếm cơ hội hợp tác thực chất giữa hai bên, đồng thời, góp phần hài hoà quan điểm đa dạng trên các vấn đề còn khác biệt.
Đại sứ đánh giá như thế nào về những điểm nổi bật trong hợp tác ASEAN-EU gần 50 năm qua, những hợp tác này đã mang lại lợi ích cụ thể ra sao cho các quốc gia thành viên, trong đó có Việt Nam? Và mô hình hợp tác giữa hai tổ chức khu vực này có ý nghĩa gì đối với việc thúc đẩy chủ nghĩa đa phương và các cơ chế hợp tác toàn cầu?
Hợp tác ASEAN–EU gần 50 năm qua có thể coi là một trong những mô hình hợp tác liên khu vực thành công và bền vững nhất trên thế giới. Trong bối cảnh EU thúc đẩy tự chủ chiến lược, đa dạng hóa đối tác và mở rộng sự hiện diện tại khu vực Ấn Độ Dương – Thái Bình Dương, quan hệ với ASEAN ngày càng được coi trọng, thể hiện qua hàng loạt sáng kiến như Chiến lược Cửa ngõ Toàn cầu, Dự án Tăng cường gắn kết an ninh tại châu Á và với châu Á (ESIWA), hay sáng kiến CRIMARIO về an ninh các tuyến hàng hải trọng yếu.
Về kinh tế, EU tiếp tục là một trong những đối tác thương mại và đầu tư quan trọng nhất của ASEAN. Năm 2024, kim ngạch thương mại hai chiều đạt hơn 320 tỷ USD, và dòng vốn FDI từ EU vào ASEAN đạt gần 20 tỷ USD, đưa EU trở thành đối tác thương mại lớn thứ ba và nguồn FDI lớn thứ ba của ASEAN. Điều này cho thấy sự gắn kết kinh tế sâu rộng và ổn định giữa hai khu vực, đồng thời phản ánh niềm tin của doanh nghiệp châu Âu vào tiềm năng của ASEAN.
Các nguyên tắc và giá trị mà ASEAN và EU cùng chia sẻ gần 5 thập kỷ qua như đề cao luật pháp quốc tế, ủng hộ hệ thống quốc tế dựa trên luật pháp quốc tế, hợp tác đa phương, thương mại tự do và chuỗi cung ứng mở. Hợp tác ngày càng được mở rộng trên nhiều lĩnh vực, thông qua các sáng kiến tầm khu vực với quy mô lớn. Tiêu biểu là Gói Kết nối Bền vững (SCOPE) trong khuôn khổ Chiến lược Cửa ngõ Toàn cầu, tập trung thúc đẩy hạ tầng chất lượng cao, thương mại, chuyển đổi xanh và số.
Tới nay, EU đã huy động hơn 4,2 tỷ Euro cho các dự án tại ASEAN và đang trên đà hoàn thành mục tiêu 10 tỷ Euro vào năm 2027. Bên cạnh đó, E-READI, khuôn khổ đối thoại và hợp tác trị giá hơn 20 triệu Euro, được triển khai tích cực nhằm thúc đẩy đối thoại chính sách, chia sẻ kinh nghiệm và xây dựng năng lực trong các lĩnh vực từ môi trường, năng lượng, kinh tế đến quản trị khu vực. Nhiều hoạt động hợp tác thiết thực khác cũng đang được triển khai tích cực trên các lĩnh vực giáo dục, y tế, bình đẳng giới, thành phố xanh, kinh tế tuần hoàn và bảo tồn đa dạng sinh học.
Hợp tác ASEAN-EU đem lại lợi ích thiết thực cho các quốc gia thành viên ASEAN, trong đó có Việt Nam. Các chương trình hỗ trợ kỹ thuật, chuyển giao kinh nghiệm và xây dựng năng lực giúp các nước ASEAN thích ứng tốt hơn với các tiêu chuẩn cao của châu Âu, đẩy mạnh chuyển đổi xanh, chuyển đổi số, phát triển năng lượng bền vững, ổn định chuỗi cung ứng và mở rộng thương mại, đầu tư. Việt Nam cũng thu được lợi ích cụ thể từ việc nâng cao tiêu chuẩn sản xuất, minh bạch hóa quy trình và đáp ứng quy định thị trường EU, thúc đẩy xuất khẩu, thu hút đầu tư và hỗ trợ tham gia sâu, rộng vào các chuỗi giá trị toàn cầu.
Thành công của quan hệ ASEAN-EU là minh chứng tiêu biểu cho hiệu quả của hợp tác liên khu vực và chủ nghĩa đa phương. Mô hình hợp tác bền vững, dựa trên đối thoại, chia sẻ giá trị chung và tôn trọng lẫn nhau của hai tổ chức là thông điệp mạnh mẽ gửi tới cộng đồng quốc tế: trong bối cảnh thế giới phân mảnh, chủ nghĩa đa phương vẫn sẽ là lựa chọn của các quốc gia có nhu cầu hợp tác, đối thoại, là cách thức hiệu quả hướng tới mục tiêu duy trì hòa bình, an ninh, ổn định và phát triển bền vững.
Trân trọng cảm ơn Đại sứ!
| Đại sứ Sujiro Seam: Việt Nam là thành viên chủ chốt của ASEAN và đối tác quan trọng của EU Chia sẻ với TG&VN, Đại sứ EU tại ASEAN Sujiro Seam khẳng định EU thừa nhận vai trò trung tâm của ASEAN tại khu vực. ... |
| Bộ trưởng Bùi Thanh Sơn: ASEAN-EU cần phối hợp đảm bảo hòa bình, an ninh và ổn định tại khu vực Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương Ngày 2/2, tại Brussels (Bỉ), Bộ trưởng Ngoại giao Bùi Thanh Sơn cùng Bộ trưởng Ngoại giao các nước ASEAN và 27 quốc gia thành ... |
| Đại sứ EU lý giải vì sao ASEAN là điển hình thành công về hội nhập Chia sẻ với TG&VN, Đại sứ EU tại ASEAN Sujiro Seam bày tỏ ấn tượng với "tính trung tâm" của ASEAN, giúp ASEAN vừa phát ... |
| Thúc đẩy hợp tác kinh tế là động lực quan trọng cho quan hệ giữa ASEAN với các đối tác Sáng nay 11/7, tiếp tục chương trình làm việc trong khuôn khổ Tuần lễ Hội nghị Bộ trưởng Ngoại giao ASEAN, đã diễn ra các ... |
| EU là một trong những đối tác quan trọng hàng đầu của Việt Nam Ngày 18/9, tại Kuala Lumpur, Malaysia, trong khuôn khổ Đại hội đồng liên Nghị viện ASEAN lần thứ 46, Phó Chủ tịch Quốc hội Lê ... |
