Hội nghị Ngoại trưởng Bộ tứ: Mỹ nói nhóm đang "chuyển mình", công bố hai sáng kiến tăng cường phối hợp chiến lược

Từ phải sang trái: Ngoại trưởng của 4 nước thành viên là ông Marco Rubio (Mỹ), ông Motegi Toshimitsu (Nhật Bản), ông S. Jaishankar (Ấn Độ) và bà Penny Wong (Australia) tại họp báo sau Hội nghị Ngoại trưởng nhóm Bộ tứ ở New Delhi ngày 26/5. (Nguồn: ANI)

Hãng thông tấn Anadolu đưa tin, tham dự cuộc họp có các ngoại trưởng của 4 nước thành viên là ông Marco Rubio (Mỹ), bà Penny Wong (Australia), ông Motegi Toshimitsu (Nhật Bản) và ông S. Jaishankar của nước chủ nhà Ấn Độ.

More from WVR
Ngoại trưởng các nước nhóm Bộ tứ chuẩn bị họp giữa lúc tình hình quốc tế diễn biến phức tạp

Theo Bộ Ngoại giao Ấn Độ, các ngoại trưởng đã trao đổi về tiến độ triển khai các sáng kiến của Quad, đồng thời thảo luận những diễn biến mới tại khu vực Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương cũng như các vấn đề quốc tế cùng quan tâm.

Các nội dung trọng tâm bao gồm an ninh năng lượng, an ninh hàng hải, khả năng chống chịu chuỗi cung ứng và ổn định khu vực.

Phát biểu sau cuộc họp, Ngoại trưởng Ấn Độ Jaishankar cho biết, các cuộc thảo luận đã diễn ra "thực chất và hiệu quả", đồng thời nhận định khu vực Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương sẽ ngày càng giữ vai trò quan trọng hơn đối với thế giới trong những năm tới.

Ông nói rõ: "Theo tình hình đó, trách nhiệm của Bộ tứ cũng sẽ gia tăng tương ứng và chúng ta cần chuẩn bị cho điều này".

Ngoại trưởng Ấn Độ nhấn mạnh, bốn nước đều cho rằng cần thúc đẩy khả năng chống chịu kinh tế, củng cố chuỗi cung ứng, mở rộng các công nghệ an toàn và đáng tin cậy, đồng thời tăng cường năng lực sản xuất. Các ngoại trưởng cũng dành thời gian thảo luận về vấn đề bảo đảm tự do hàng hải và tái khẳng định tầm quan trọng của việc tuân thủ nghiêm túc luật pháp quốc tế.

Về phần mình, Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio nhận định, nhóm Bộ tứ đang chuyển mình mạnh mẽ theo mục tiêu "là biến nhóm từ nơi chỉ gặp gỡ và thảo luận về các vấn đề thành nơi thực sự hành động để giải quyết chúng".

Theo ông, các lĩnh vực hợp tác của Bộ tứ ngày càng trở nên quan trọng hơn trong bối cảnh tình hình thế giới có nhiều biến động thời gian gần đây.

Hai sáng kiến lớn

Sau cuộc họp, ông Rubio công bố hai sáng kiến mới về an ninh hàng hải lớn của nhóm Bộ tứ nhằm tăng cường phối hợp chiến lược giữa bốn nước tại khu vực Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương.

"Đầu tiên là việc khởi động Sáng kiến Hợp tác Giám sát Hàng hải Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương nhằm tận dụng năng lực giám sát hàng hải của mỗi quốc gia trong khu vực để tăng cường chia sẻ thông tin", người đứng đầu ngành ngoại giao Mỹ chia sẻ.

Sáng kiến an ninh hàng hải thứ hai sẽ bao gồm "hợp tác về các vấn đề cơ sở hạ tầng cảng, đặc biệt là để giải quyết tình trạng thiếu hụt năng lực hậu cần và vận tải biển ở các đảo Thái Bình Dương". Fiji sẽ là quốc gia đầu tiên được triển khai dự án hợp tác cảng biển với các nước nhóm Bộ tứ trong khuôn khổ sáng kiến này.

Bên cạnh đó, nhóm Bộ tứ cũng quyết định mở rộng Sáng kiến Nhận thức về lĩnh vực hàng hải Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương, cho phép cung cấp dữ liệu hàng hải thương mại gần thời gian thực cho các quốc gia trong khu vực.

Trong lĩnh vực kinh tế chiến lược, nhóm công bố "Khung hợp tác bốn bên về khoáng sản thiết yếu", nhằm phối hợp đầu tư và chính sách để củng cố chuỗi cung ứng khoáng sản thiết yếu, từ khai thác, chế biến đến tái chế. Đây được xem là bước đi nhằm giảm phụ thuộc vào các chuỗi cung ứng bên ngoài trong bối cảnh cạnh tranh địa chính trị và nhu cầu về khoáng sản chiến lược ngày càng gia tăng.

Về năng lượng, các bên cũng khởi động "Sáng kiến An ninh năng lượng Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương", tập trung vào hợp tác công nghệ, điều phối chính sách, phân tích thị trường năng lượng và diễn tập ứng phó khẩn cấp.

Theo ông Rubio, Bộ Năng lượng Mỹ sẽ tổ chức một diễn đàn về an ninh nhiên liệu với sự tham gia của các nước nhóm Bộ tứ vào cuối năm nay, đồng thời khẳng định, Washington coi Quad là “một trụ cột và nền tảng trong chiến lược toàn cầu” của Mỹ.

Quad được thành lập năm 2007 với mục tiêu thúc đẩy một khu vực Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương tự do, rộng mở và bao trùm. Cuộc họp tại New Delhi diễn ra trong bối cảnh các nỗ lực ngoại giao liên quan xung đột Iran vẫn tiếp diễn, đồng thời cạnh tranh chiến lược và các vấn đề an ninh hàng hải tại khu vực tiếp tục gia tăng.

Nhấn mạnh an ninh hàng hải tại eo biển Hormuz

Về phần mình, Ngoại trưởng Australia Penny Wong cho rằng, Bộ tứ nhận thức rõ "nghĩa vụ và trách nhiệm trong việc mang lại các lựa chọn thực chất", đặc biệt trong bối cảnh môi trường chiến lược tại khu vực đang xấu đi.

Cảnh báo thế giới hiện đang đối mặt "sức ép kinh tế nghiêm trọng" và môi trường quốc tế ngày càng khó đoán định hơn, bà nói: "Chúng tôi nhận thức rõ tầm quan trọng của việc duy trì nguyên tắc tự do hàng hải và phản đối bất kỳ đề xuất áp phí nào".

Theo bà Wong, biến động kinh tế toàn cầu đang gia tăng, đặc biệt do nguy cơ gián đoạn tại eo biển Hormuz, tuyến vận tải năng lượng chiến lược của thế giới.

Người đứng đầu ngành ngoại giao Australia đồng thời hoan nghênh các nỗ lực của người đồng cấp Mỹ Marco Rubio nhằm tìm kiếm giải pháp đối thoại để khôi phục tự do hàng hải và bảo đảm dòng chảy năng lượng.

Trong khi đó, Ngoại trưởng Nhật Bản Motegi Toshimitsu cho biết, các bộ trưởng đã thảo luận tác động của căng thẳng liên quan Iran đối với an ninh năng lượng khu vực Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương.

Ông nhấn mạnh tầm quan trọng của các nỗ lực ngoại giao nhằm bảo đảm hoạt động hàng hải tự do và an toàn qua eo biển Hormuz, cũng như duy trì ổn định tại Trung Đông.

Ngoại trưởng Nhật Bản cho biết thêm, Bộ tứ ủng hộ các sáng kiến tăng cường chuỗi cung ứng khoáng sản chiến lược và hợp tác năng lượng nhằm nâng cao khả năng chống chịu và ổn định cho khu vực Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương cũng như Trung Đông.