Kinh tế BRICS vững vàng nhờ Nga, Trung Quốc và Ấn Độ? Cách nhóm làm 'lu mờ' vị thế đồng USD

Linh Chi
Nhóm các nền kinh tế mới nổi (BRICS) bao gồm các quốc gia có nền kinh tế đang phát triển nhanh chóng là Brazil, Nga, Ấn Độ, Trung Quốc và Nam Phi. Nhóm 5 thành viên được chú ý trong bối cảnh thế giới thúc đẩy việc thay đổi sự thống trị của đồng USD trong thương mại quốc tế. BRICS sẽ thúc đẩy quá trình này thế nào?
Theo dõi Baoquocte.vn trên
BRICS
BRICS tăng cường thương mại nội khối, sử dùng nội tệ để giảm sự phụ thuộc vào đồng USD. (Nguồn: SAN.com)

BRICS đã trở nên khá quan trọng trong động lực kinh tế toàn cầu nhờ sự kết hợp sức mạnh của 5 nền kinh tế thành viên. Với dân số đông, tài nguyên thiên nhiên dồi dào, tốc độ tăng trưởng kinh tế nhanh chóng, nhóm đã trở thành động lực tăng trưởng kinh tế thế giới và đóng vai trò định hình chính sách toàn cầu.

Một trong những sáng kiến ​​quan trọng mà nhóm thực hiện là tăng cường thương mại nội khối, sử dùng nội tệ để giảm sự phụ thuộc vào đồng USD.

Tiềm năng kinh tế to lớn

BRICS mang lại tiềm năng kinh tế to lớn. Ví dụ, vào năm 2022, Tổng sản phẩm quốc nội (GDP) của nhóm đạt khoảng 18,6 nghìn tỷ USD, gần bằng 1/4 tổng GDP toàn cầu. Trung Quốc - nền kinh tế lớn thứ hai thế giới - đóng góp hơn 70% tăng trưởng GDP của nhóm.

Tin liên quan
Kinh tế Trung Quốc có Kinh tế Trung Quốc có 'đòn bẩy' rất mạnh - 'sức sống' cần thiết cho toàn cầu?

Tăng trưởng kinh tế nhanh chóng, đầu tư cơ sở hạ tầng lớn, xuất khẩu mạnh mẽ và tiêu dùng nội địa cao là những yếu tố chính giúp Bắc Kinh có cơ sở để đóng góp vào tăng trưởng kinh tế BRICS.

Bên cạnh đó, Trung Quốc cũng là một trong những quốc gia có thị trường tiêu dùng lớn nhất thế giới. Đất nước có tác động không nhỏ đến mục tiêu xuất khẩu và tăng trưởng kinh tế của các nước trong nhóm.

Mặt khác, Nga là một trong những nước sản xuất năng lượng lớn nhất thế giới và có trữ lượng tài nguyên thiên nhiên dồi dào, đặc biệt là dầu khí. Đóng góp này rất quan trọng trong việc hỗ trợ nhu cầu năng lượng toàn cầu và là nhân tố chính trong hợp tác năng lượng giữa các thành viên BRICS.

Moscow cũng đóng vai trò trong phát triển công nghệ, công nghiệp, đặc biệt là trong lĩnh vực quốc phòng, hàng không vũ trụ và công nghệ hạt nhân. Nga có chuyên môn, tiềm năng trong các lĩnh vực này và có thể đóng góp lớn cho sự phát triển công nghệ cao của các nước BRICS.

Thêm vào đó, Nga tăng cường hợp tác thương mại giữa các nước BRICS, trong đó, có nỗ lực giảm sự phụ thuộc vào đồng USD trong thương mại quốc tế. Thời gian qua, Moscow thúc đẩy đa dạng hóa tiền tệ trong thương mại song phương với các nước BRICS. Đây là một bước quan trọng trong tiến trình phi USD hóa.

Bên cạnh Trung Quốc và Nga, Ấn Độ cũng duy tốc độ tăng trưởng ổn định. New Delhi trở thành một trong những thị trường lớn nhất thế giới, với dân số đông và tăng trưởng kinh tế nhanh.

Tại Hội nghị thượng đỉnh BRICS lần thứ 15, nhóm này tuyên bố, kể từ ngày 1/1/2024, sẽ có thêm 6 quốc gia gồm: Argentina, Ethiopia, Iran, Arab Saudibia, Các tiểu vương quốc Arab thống nhất (UAE) và Ai Cập sẽ chính thức trở thành thành viên của khối.

Các chuyên gia đánh giá, việc mở rộng thêm thành viên của BRICS giống như “hổ mọc thêm cánh”, giúp nâng tầm vị thế và tầm ảnh hưởng của khối này trên trường quốc tế.

BRICS mở rộng sẽ chiếm gần 40% nền kinh tế toàn cầu. GDP của nhóm BRICS hiện đã vượt GDP của Nhóm các nước công nghiệp phát triển hàng đầu thế giới (G7) và khoảng cách này sẽ ngày càng lớn hơn khi có thêm 6 thành viên mới gia nhập BRICS vào năm tới.

GDP của BRICS mở rộng tính theo sức mua tương đương (PPP) sẽ vào khoảng 65.000 tỷ USD, đưa tỷ trọng của khối trong GDP toàn cầu tăng từ 31,5% hiện tại lên 37%. Trong khi đó, tỷ trọng GDP của nhóm G7 hiện ở mức khoảng 29,9%.

Ngoài ra, với việc bổ sung các thành viên mới, các quốc gia BRICS sẽ chiếm gần một nửa sản lượng lương thực của thế giới. Năm 2021, sản lượng thu hoạch lúa mì của nhóm lên tới 49% tổng sản lượng toàn cầu. Thị phần của G7 là 19,1%. BRICS mở rộng sẽ chiếm khoảng 38,3% sản lượng công nghiệp toàn cầu, so với 30,5% của G7.

BRICS
Đồng USD đang phải đối mặt với thách thức ngày càng tăng từ các nước BRICS. (Nguồn: iStock)

Hợp sức "lật đổ" USD

Trong những năm gần đây, thông qua sức mạnh kinh tế và tầm ảnh hưởng, BRICS đã đưa ra nhiều giải pháp về thương mại và tài chính quốc tế. Từ đó, trực tiếp giảm sự phụ thuộc vào đồng USD.

Nhóm đã thúc đẩy việc sử dụng đồng nội tệ của các quốc gia tương ứng trong thương mại, giảm sự phụ thuộc vào ngoại tệ và tăng cường hội nhập kinh tế.

Một trong những bước quan trọng nhất là việc BRICS thành lập Ngân hàng Phát triển Mới (NDB) vào năm 2014. NDB được thành lập nhằm mục đích cung cấp các khoản vay cho các dự án phát triển cơ sở hạ tầng ở các nước thành viên cũng như bên ngoài BRICS, sử dụng tiền tệ quốc gia thay vì đồng bạc xanh.

Theo dữ liệu từ Ngân hàng Thế giới (WB), năm 2022, thương mại nội khối BRICS đạt hơn 500 tỷ USD. Mặc dù con số này vẫn còn kém xa thương mại toàn cầu nhưng tốc độ tăng trưởng ổn định cho thấy, xu hướng giảm bớt sự phụ thuộc vào ngoại tệ, đặc biệt là đồng USD đang phát triển.

Phó Tổng thống Nam Phi Paul Mashatile từng tuyên bố, thế giới chú ý đến BRICS vì khối này đang đi đầu trong trong các cuộc thảo luận toàn cầu nhằm giảm sự phụ thuộc vào USD. Ông nhấn mạnh: "Chúng tôi không cạnh tranh với phương Tây. Chúng tôi muốn không gian của mình trong kinh doanh toàn cầu".

Nhóm thậm chí còn đưa ra tín hiệu về khả năng giới thiệu một loại tiền tệ thương mại chung của khối tại Hội nghị thượng đỉnh BRICS vào tháng 8/2023.

Mặc dù một loại tiền tệ như vậy vẫn đang trong quá trình phát triển nhưng ông Joe Sullivan, cựu cố vấn đặc biệt của Hội đồng Cố vấn kinh tế Nhà Trắng nhận định, BRICS mở rộng có khả năng "lật đổ" sự thống trị của đồng USD, ngay cả khi chưa xuất hiện đồng tiền chung.

"Đồng USD đang phải đối mặt với thách thức ngày càng tăng từ các nước BRICS do kế hoạch mở rộng của khối này và nỗ lực thúc đẩy việc sử dụng đồng tiền quốc gia trong thương mại giữa các nước thành viên", ông Joe Sullivan khẳng định.

Không thể phủ nhận, giảm sự phụ thuộc vào USD sẽ tác động đáng kể đến nền kinh tế toàn cầu. Điều này có thể làm giảm tác động của biến động tỷ giá hối đoái đối với sự ổn định thương mại và kinh tế. Tuy nhiên, bằng cách sử dụng các đồng nội tệ trong thương mại, BRICS có thể tự bảo vệ mình khỏi những biến động có thể phát sinh do chính sách tiền tệ của Mỹ hoặc bất ổn thị trường toàn cầu.

Thay đổi sự thống trị của đồng USD không thể xảy ra trong "một sớm, một chiều", nhưng các bước đi mà BRICS thực hiện đã góp phần lớn vào việc cải tổ cơ cấu tài chính quốc tế vốn đang phụ thuốc vào đồng bạc xanh.

Modern Diplomacy cũng nhận thấy, về lâu dài, quá trình phi USD có thể là động lực cho hệ thống tài chính toàn cầu ổn định và cân bằng hơn.

Kinh tế Trung Quốc có 'đòn bẩy' rất mạnh - 'sức sống' cần thiết cho toàn cầu?

Kinh tế Trung Quốc có 'đòn bẩy' rất mạnh - 'sức sống' cần thiết cho toàn cầu?

Kinh tế Trung Quốc tăng tốc phục hồi, bất chấp mọi khó khăn trong năm nay. Đà đi lên của nền kinh tế lớn thứ ...

Anh 'mạnh tay' kiểm soát các biện pháp trừng phạt Nga, Mỹ muốn G7 làm điều này

Anh 'mạnh tay' kiểm soát các biện pháp trừng phạt Nga, Mỹ muốn G7 làm điều này

Ngày 11/12, Bộ Kinh doanh và Thương mại Anh thông báo, chính phủ nước này sẽ thành lập một đơn vị mới để kiểm soát ...

Kinh tế Trung Quốc đang tốt hơn mong đợi, Bắc Kinh quyết tìm lại vị thế dẫn đầu bằng chiến lược mới

Kinh tế Trung Quốc đang tốt hơn mong đợi, Bắc Kinh quyết tìm lại vị thế dẫn đầu bằng chiến lược mới

Kinh tế Trung Quốc đang nổi lên nhiều yếu tố tích cực, không chỉ là các chỉ số kinh tế tốt hơn mong đợi, mà ...

Kinh tế Ấn Độ ở thời điểm then chốt, có lý do để tăng trưởng bền vững

Kinh tế Ấn Độ ở thời điểm then chốt, có lý do để tăng trưởng bền vững

Nhật báo Times of India nhận định, Ấn Độ đang đứng ở một thời điểm then chốt trong lịch sử kinh tế, sẵn sàng để ...

Kinh tế Nga: ‘Chuyện nhỏ’ như quả trứng… bất ngờ thành chuyện lớn

Kinh tế Nga: ‘Chuyện nhỏ’ như quả trứng… bất ngờ thành chuyện lớn

Người Nga đang lo ngại về chi phí ngày càng tăng của một mặt hàng thực phẩm cơ bản - trứng - phản ánh tình ...

(theo Modern Diplomacy)

Đọc thêm

Giá vàng hôm nay 19/11/2026 rớt thảm, thủng đáy hơn một năm, cơ hội gom hàng hay nên thận trọng?

Giá vàng hôm nay 19/11/2026 rớt thảm, thủng đáy hơn một năm, cơ hội gom hàng hay nên thận trọng?

Giá vàng hôm nay 19/11/2026 trên thị trường thế giới ghi nhận chạm mức thấp nhất trong hơn một năm.
Việt Nam mở rộng hợp tác quốc tế trong lĩnh vực pháp luật và hòa giải

Việt Nam mở rộng hợp tác quốc tế trong lĩnh vực pháp luật và hòa giải

Việt Nam ký Công ước thành lập Tổ chức quốc tế về trung gian (IOMed), mở rộng cơ hội hợp tác trong lĩnh vực pháp lý và giải quyết tranh ...
Mỗi năm Việt Nam có khoảng 103.000 người tử vong do các bệnh liên quan đến sử dụng thuốc lá

Mỗi năm Việt Nam có khoảng 103.000 người tử vong do các bệnh liên quan đến sử dụng thuốc lá

Thông tin được đưa ra tại Hội thảo cung cấp thông tin về phòng, chống tác hại thuốc lá ngày 17/11 tại Hà Nội.
Vinh danh 30 tài năng trẻ trong cuộc đua làm chủ công nghệ chiến lược

Vinh danh 30 tài năng trẻ trong cuộc đua làm chủ công nghệ chiến lược

Các gương mặt được trao Giải thưởng Khoa học công nghệ Quả Cầu Vàng và Giải thưởng Nữ sinh Khoa học công nghệ Việt Nam năm 2026 hoạt động trong ...
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm gặp Tổng thống Nga Vladimir Putin

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm gặp Tổng thống Nga Vladimir Putin

Bên lề Tuần lễ cấp cao Diễn đàn Hợp tác Kinh tế châu Á-Thái Bình Dương (APEC) năm 2026, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đã có cuộc ...
Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn dự và phát biểu tại
Phiên toàn thể AIPA-47

Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn dự và phát biểu tại Phiên toàn thể AIPA-47

Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn đã dự và có bài phát biểu quan trọng tại Phiên toàn thể thứ nhất trong khuôn khổ Đại hội đồng liên Nghị ...
Biến cơ hội hợp tác thành giá trị

Biến cơ hội hợp tác thành giá trị

APEC 2026 tạo thêm cơ hội hợp tác, để có đơn hàng và duy trì khách hàng, doanh nghiệp phải chuẩn bị năng lực thực hiện.
Giá nông sản hôm nay 18/11/2026: Giá cà phê trong nước xuống thấp nhất, nguồn cung 'tăng tốc'; Hungary muốn gia hạn miễn trừ trừng phạt với dầu Nga

Giá nông sản hôm nay 18/11/2026: Giá cà phê trong nước xuống thấp nhất, nguồn cung 'tăng tốc'; Hungary muốn gia hạn miễn trừ trừng phạt với dầu Nga

Báo Thế giới và Việt Nam cập nhật giá nông sản hôm nay 18/11/2026, giá cà phê, giá tiêu, giá gạo xuất khẩu... giao dịch trên thị trường quốc tế và trong nước.
Hai năm thực thi VIFTA: Hợp tác Việt Nam-Israel đang mở rộng ra ngoài thương mại hàng hóa

Hai năm thực thi VIFTA: Hợp tác Việt Nam-Israel đang mở rộng ra ngoài thương mại hàng hóa

Ngày 17/11 đánh dấu tròn hai năm Hiệp định Thương mại tự do Việt Nam-Israel (VIFTA) chính thức có hiệu lực.
Giá nông sản hôm nay 17/11/2026: Giá cà phê trong nước 'lao dốc', về dưới 80.000 đồng; Đảng Dân chủ có thể đảo ngược thuế quan của Tổng thống Mỹ?

Giá nông sản hôm nay 17/11/2026: Giá cà phê trong nước 'lao dốc', về dưới 80.000 đồng; Đảng Dân chủ có thể đảo ngược thuế quan của Tổng thống Mỹ?

Báo Thế giới và Việt Nam cập nhật giá nông sản hôm nay 17/11/2026, giá cà phê, giá tiêu, giá gạo xuất khẩu... giao dịch trên thị trường quốc tế và trong nước.
Giá heo hơi hôm nay 17/11: Tăng mạnh trên diện rộng, miền Bắc và miền Nam cùng chạm mức cao nhất 53.000 đồng/kg

Giá heo hơi hôm nay 17/11: Tăng mạnh trên diện rộng, miền Bắc và miền Nam cùng chạm mức cao nhất 53.000 đồng/kg

Giá heo hơi hôm nay 17/11, tăng mạnh trên diện rộng, với 31/34 địa phương ghi nhận mức điều chỉnh, đưa giá thu mua toàn quốc lên 50.000 - 53.000 đồng/kg.
Phó Thống đốc Ngân hàng Nhà nước Phạm Quang Dũng được bầu làm Chủ tịch VCCI

Phó Thống đốc Ngân hàng Nhà nước Phạm Quang Dũng được bầu làm Chủ tịch VCCI

Phó Thống đốc Ngân hàng Nhà nước Phạm Quang Dũng được Ban Chấp hành VCCI bầu giữ chức Chủ tịch nhiệm kỳ 2021-2026.
Siam Piwat: Kiến tạo những điểm đến, thúc đẩy động lực tăng trưởng mới

Siam Piwat: Kiến tạo những điểm đến, thúc đẩy động lực tăng trưởng mới

Với di sản tiên phong trong việc xây dựng các công trình nổi tiếng toàn cầu, nhà phát triển bất động sản hàng đầu Thái Lan tiếp tục thách thức các quy ước, tạo ra ...
Mỗi đối tượng chỉ được mua, thuê một căn nhà ở xã hội, hạn chế chuyển nhượng trong 5 năm đầu

Mỗi đối tượng chỉ được mua, thuê một căn nhà ở xã hội, hạn chế chuyển nhượng trong 5 năm đầu

Thứ trưởng Bộ Xây dựng Lê Hồng Vinh thông tin, dự kiến đến hết năm 2026, cả nước sẽ hoàn thành 87.601 căn nhà ở xã hội, đạt 90% so với kế hoạch đề ra.
Capital Square Đà Nẵng - Tổ hợp căn hộ ven sông Hàn tại phường An Hải

Capital Square Đà Nẵng - Tổ hợp căn hộ ven sông Hàn tại phường An Hải

Capital Square Đà Nẵng là tổ hợp căn hộ và thương mại dịch vụ nằm tại phường An Hải, bờ đông sông Hàn. Tổ hợp thuộc hệ sinh thái phát triển của BRG, với sự ...
Dự thảo Luật Kinh doanh bất động sản (sửa đổi): Đề xuất cắt giảm 7 điều kiện kinh doanh, tăng phân cấp, phân quyền cho địa phương

Dự thảo Luật Kinh doanh bất động sản (sửa đổi): Đề xuất cắt giảm 7 điều kiện kinh doanh, tăng phân cấp, phân quyền cho địa phương

Bộ Xây dựng đề xuất sửa đổi toàn diện Luật Kinh doanh bất động sản năm 2023, trong đó dự kiến cắt giảm 7 điều kiện đầu tư kinh doanh, đơn giản hóa thủ tục ...
Penthouse The Nelson Private Residences: Chốn riêng tư – Đặc quyền xa xỉ

Penthouse The Nelson Private Residences: Chốn riêng tư – Đặc quyền xa xỉ

Giữa nhịp sống sôi động của Hà Nội, khi sự riêng tư và chất lượng sống ngày càng trở thành những tiêu chí quan trọng của giới thượng lưu, Penthouse không đơn thuần là một ...
Phân khu Vịnh Mây tại Vinhomes Hải Vân Bay có gì đặc biệt?

Phân khu Vịnh Mây tại Vinhomes Hải Vân Bay có gì đặc biệt?

Vinhomes Hải Vân Bay, Làng Vân Đà Nẵng, thu hút sự quan tâm nhờ định hướng phát triển không gian sống gắn liền với thiên nhiên và cảnh quan ven biển Đà Nẵng. Trong đó, ...
Tỷ giá ngoại tệ, tỷ giá USD/VND hôm nay 18/11: Đà giảm của đồng USD chưa cho thấy xu hướng suy yếu trên diện rộng

Tỷ giá ngoại tệ, tỷ giá USD/VND hôm nay 18/11: Đà giảm của đồng USD chưa cho thấy xu hướng suy yếu trên diện rộng

Tỷ giá ngoại tệ, tỷ giá USD/VND hôm nay 18/11 cho thấy đà giảm của đồng USD chưa phải dấu hiệu khởi đầu cho một xu hướng suy yếu trên diện rộng.
Tỷ giá ngoại tệ, tỷ giá USD/VND hôm nay 17/11: Kinh tế Mỹ tăng trưởng tốt giúp đồng USD duy trì sức hấp dẫn

Tỷ giá ngoại tệ, tỷ giá USD/VND hôm nay 17/11: Kinh tế Mỹ tăng trưởng tốt giúp đồng USD duy trì sức hấp dẫn

Tỷ giá ngoại tệ, tỷ giá USD/VND hôm nay 17/11 cho thấy tăng trưởng kinh tế Mỹ và thị trường chứng khoán khởi sắc giúp khôi phục sức hấp dẫn của đồng USD.
Tỷ giá ngoại tệ, tỷ giá USD/VND hôm nay 16/11: Kỳ vọng Fed tăng lãi suất trở thành động lực hỗ trợ đồng USD

Tỷ giá ngoại tệ, tỷ giá USD/VND hôm nay 16/11: Kỳ vọng Fed tăng lãi suất trở thành động lực hỗ trợ đồng USD

Tỷ giá ngoại tệ, tỷ giá USD/VND hôm nay 16/11 cho thấy kỳ vọng Fed tăng lãi suất trong tháng 12 đang trở thành động lực hỗ trợ đồng USD.
46 ngân hàng thương mại đã điều chỉnh giảm lãi suất tiền gửi, vẫn có nhu cầu hút vốn lớn

46 ngân hàng thương mại đã điều chỉnh giảm lãi suất tiền gửi, vẫn có nhu cầu hút vốn lớn

Một số ngân hàng tiếp tục hạ lãi suất ở những kỳ hạn có mức niêm yết cao, cho thấy áp lực cạnh tranh huy động vốn đang phần nào dịu lại.
HDBank tăng 140 bậc qua ba kỳ xếp hạng Fortune Southeast Asia 500

HDBank tăng 140 bậc qua ba kỳ xếp hạng Fortune Southeast Asia 500

Ngày 3/11/2026, tại lễ vinh danh Fortune Southeast Asia 500 ở TP.HCM, HDBank ghi dấu năm thứ ba liên tiếp góp mặt trong nhóm 500 doanh nghiệp lớn nhất Đông Nam Á.
Tỷ giá ngoại tệ, tỷ giá USD/VND hôm nay 13/11: Đồng USD tăng lên mức cao nhất trong vòng 19 tháng

Tỷ giá ngoại tệ, tỷ giá USD/VND hôm nay 13/11: Đồng USD tăng lên mức cao nhất trong vòng 19 tháng

Tỷ giá ngoại tệ, tỷ giá USD/VND hôm nay 13/11 cho thấy đồng USD​​​​​​​ đã tăng lên mức cao nhất trong vòng 19 tháng.
Phiên bản di động