Kinh tế Nhật Bản: Làn sóng công ty zombie trở lại sau hơn 30 năm?

Trọng Huy
Theo dõi TGVN trên
Baoquocte.vn. TGVN. Trong tình hình cạnh tranh như hiện nay, những "công ty xác sống" - zombie tại Nhật Bản vẫn tiếp tục ám ảnh các doanh nghiệp ‘sống’ bởi làn sóng này có thể làm sụt giảm lợi nhuận, năng suất và các nguồn đầu tư vào kinh tế Nhật Bản.

Tình hình dịch Covid-19 bùng nổ hiện nay càng đẩy mối lo ngại bùng phát làn sóng công ty zombie mới ngày một nhanh hơn.

nhat ban doi mat voi lan song cong ty zombie moi sau hon 30 nam
Gói cứu trợ kinh tế khổng lồ góp phần đẩy nhanh làn sóng zombie hóa. (Nguồn: Economist)

Mối nguy hại từ công ty thây ma?

Thuật ngữ “công ty xác sống - zombie” để chỉ các công ty kinh doanh yếu kém không thể tự chủ tài chính mà phụ thuộc vào các khoản cứu trợ kinh tế, các khoản vay nợ với lãi suất thấp từ các ngân hàng. Theo nghiên cứu của Đại học Tokyo, trong vòng 10 năm công ty zombie chiếm hơn 15% trên tổng số các công ty niêm yết trên thị trường.

Chính vì vậy, nhiều người mong chờ những cải cách mạnh mẽ trong các quy định về kiểm toán và chính sách giám sát ngân hàng để ngăn chặn sự hồi sinh và xóa sổ các công ty “thây ma”.

Theo quy luật cạnh tranh giữa các doanh nghiệp, bất cứ doanh nghiệp nào làm ăn hiệu quả sẽ trở thành người chiến thắng trên cuộc chiến thương trường. Mặt khác, kết quả của những kẻ thua cuộc là sự đào thải và diệt vong.

Tuy nhiên, ngoại lệ có một nhóm các công ty đã xuất hiện muộn, không có lợi nhuận cũng như không bị ngân hàng thanh lý hay tiếp quản vì nợ nần, sẽ lần lượt trở thành các công ty ‘thây ma’ gây nguy hại cho bối cảnh kinh doanh hiện nay. Đó là một tín hiệu xấu cho nền kinh tế, tồn tại hiểm họa lây lan sang các công ty vừa và nhỏ đang phát triển trong thời kỳ suy thoái Covid-19.

Nhật Bản hiểu rõ hậu quả tai hại của làn sóng công ty zombie vào đầu những năm 90 của thế kỷ trước hơn ai hết.

Một loạt nghiên cứu của Viện Công nghệ Massachusetts, Đại học California và Đại học Chicago vào năm 2008 cho thấy sự hiện diện của công ty zombie cách đây 3 thập kỷ đã làm sụt giảm lợi nhuận, năng suất và các nguồn đầu tư vào kinh tế Nhật Bản.

Nếu xóa sổ các công ty thây ma, đồng nghĩa với việc với một số lượng lớn nhân công mất việc làm, gây tâm lý bi quan cho người tiêu dùng, tạo ra áp lực lạm phát khiến Nhật Bản sẽ phải đau đầu giải quyết.

Vì sao các công ty ‘zombie” trở lại?

Cũng như các quốc gia giàu có khác, Nhật Bản sẵn sàng tung các gói hỗ trợ cực kỳ hào phóng cho doanh nghiệp trong thời kỳ đại dịch Covid-19.

Gần đây, Ngân hàng Trung ương Nhật Bản đã công bố một loạt các biện pháp kích thích tiền tệ, bao gồm cả gói cứu trợ tương đương khoảng 20,5% GDP của năm 2019 để hỗ trợ tài chính doanh nghiệp. Chính phủ đã thành lập các quỹ bảo lãnh tín dụng, đồng thời các ngân hàng cũng rất thoải mái cho vay tiền nhiều hơn năm ngoái.

Theo các chuyên gia, những động thái trên là phản ứng khéo léo để đối phó với cuộc khủng hoảng kinh tế hiện giờ, giúp ngăn chặn tình trạng phá sản hàng loạt và tỷ lệ thất nghiệp gia tăng.

Thế nhưng một số chuyên gia trong ngành bắt đầu cảnh báo rằng nếu tình hình trên tiếp tục phát triển có thể dẫn đến một làn sóng công ty zombie mới, vốn đã từng gây tổn hại cho nền kinh tế Nhật Bản hơn 30 năm trước.

Khi đó nền kinh tế Nhật Bản chắc chắn sẽ bị lung lay khi chính phủ thỏa sức bơm tiền vào các công ty ‘thây ma’ ngày càng nhiều.

Thay vì thúc đẩy khoản tín dụng xấu của con nợ vào tình trạng phá sản nhằm thu hồi được một số khoản nợ chưa thanh toán thông qua tái cơ cấu, sang nhượng hoặc thanh lý, các ngân hàng lại ra sức o bế các công ty yếu kém dưới hình thức ‘giả vờ hoàn trả’ các khoản vay cũ bằng các khoản vay mới để tránh việc ghi nhận các khoản thua lỗ, hoặc cộng gộp các khoản nợ trước đó. Điều này đặc biệt phổ biến đối với các công ty nhỏ và vừa vốn ẩn chứa nhiều nguy cơ trở thành thây ma.

Ác mộng viễn cảnh kinh tế?

Các doanh nghiệp ‘thây ma’ tuy được đầu tư tiền bạc nhưng lại ít chịu đổi mới như các doanh nghiệp bình thường.

Tệ hơn nữa, trong một số trường hợp, các công ty xác sống dường như lấn át những công ty lành mạnh. Nhiều nghiên cứu kinh tế chỉ ra rằng các doanh nghiệp ‘lành mạnh’ hoạt động trong các ngành công nghiệp đầy rẫy công ty xác sống, trở nên kém thu hút vốn đầu tư, dẫn đến lợi nhuận bị cắt giảm nghiêm trọng.

nhat ban doi mat voi lan song cong ty zombie moi sau hon 30 nam
Công ty zombie là được cho là dấu hiệu suy yếu kinh tế trên diện rộng. (Nguồn: Economist)

Mối quan tâm bây giờ ngày càng nhiều công ty zombie mới chồng chất lên những lớp zomnbie cũ hơn trên thị trường. Khi điều kiện kinh tế được cải thiện, một số công ty mới chắc chắn sẽ xuất hiện, cũng như xác suất trở thành doanh nghiệp zombie còn tồn đọng trong quá khứ có thể tăng đều đặn từ năm này sang năm khác.

Các chuyên gia tính toán rằng các công ty từng là ‘thây ma’ vào năm 1995 chỉ có 5% cơ hội tái phát trở lại, thế nhưng bây giờ xác suất là 17%. Ngay cả những công ty không tái phát chứng bệnh zombie thì họ vẫn mắc hàng loạt vấn đề nổi cộm với tốc độ tăng trưởng lợi nhuận, năng lực và năng suất thấp, mức đầu tư và tỉ lệ việc làm luôn theo sau những công ty lành mạnh.

Việc duy trì hoạt động của công ty yếu kém không phải là vấn đề lớn. Tuy nhiên sự gia tăng của doanh nghiệp zombie đồng thời bộc lộ những dấu hiệu suy giảm sức mạnh kinh tế trên diện rộng. Vì nếu ngày càng ít doanh nghiệp rời khỏi thị trường, cũng sẽ có ít doanh nghiệp mới được thành lập.

Các công ty non trẻ sẽ thuê ít nhân công hơn, thị trường lao động sẽ trở nên thụ động mặc dù công nghệ hiện nay giúp họ dễ dàng tìm được việc làm mới. Các nghiên cứu cho rằng, quá trình ‘xác sống hóa’ làm tổn hại đến sự năng động và tính bền vững của nền kinh tế bằng nhiều hình thức.

Giáo sư Hoshi là người tiên phong nghiên cứu về các công ty xác sống tại Đại học Tokyo đề xuất áp dụng các biện pháp bảo vệ người lao động tại các công ty hoạt động kém hiệu quả.

Cụ thể, chính phủ nên giúp người lao động dễ dàng luân chuyển việc làm linh hoạt giữa các công ty và các ngành khác nhau, đưa ra mức thu nhập phổ thông cơ bản, áp dụng mức thuế thu nhập âm hoặc mở rộng phạm vi bảo hiểm thất nghiệp. Tóm lại những biện pháp trên nhằm nỗ lực cứu ‘người sống’ thay vì vung tiền vào các doanh nghiệp ‘chết’.

Doanh nghiệp Nhật Bản ủng hộ cân nhắc lại các thỏa thuận công nghệ cao với Trung Quốc

Doanh nghiệp Nhật Bản ủng hộ cân nhắc lại các thỏa thuận công nghệ cao với Trung Quốc

TGVN. Kết quả một cuộc khảo sát gần đây của Trung tâm Nghiên cứu Kinh tế Nhật Bản và Nikkei được thực hiện hồi tháng ...

Hậu ‘Abenomics’, kinh tế Nhật Bản sẽ ra sao?

Hậu ‘Abenomics’, kinh tế Nhật Bản sẽ ra sao?

TGVN. Theo các nhà quan sát thị trường, một số ứng cử viên cho vị trí tân Thủ tướng Nhật Bản đã xuất hiện. Tuy ...

GDP của Nhật Bản sụt giảm mạnh nhất trong 40 năm

GDP của Nhật Bản sụt giảm mạnh nhất trong 40 năm

TGVN. Ngày 17/8, Văn phòng Nội các Nhật Bản đã công bố báo cáo sơ bộ về tình hình kinh tế nước này, theo đó ...

(theo Economist)

Đọc thêm

Link xem trực tiếp Bayern vs Barcelona 3h00 ngày 9/12 bảng E Cúp C1

Link xem trực tiếp Bayern vs Barcelona 3h00 ngày 9/12 bảng E Cúp C1

Baoquocte.vn. Cập nhật mới nhất các link xem trực tiếp Bayern vs Barcelona 3h00 ngày 9/12 bảng E Cúp C1 trên tivi, điện thoại, máy tính, Internet, website...
Bộ trưởng Ngoại giao Nguyễn Cơ Thạch: Kiến trúc sư của một chính sách đối ngoại đổi mới

Bộ trưởng Ngoại giao Nguyễn Cơ Thạch: Kiến trúc sư của một chính sách đối ngoại đổi mới

Baoquocte.vn. Bộ trưởng Nguyễn Cơ Thạch là một trong số ít các nhà lãnh đạo Việt Nam nhận ra cơ hội chấm dứt với mô hình chính sách đối ngoại cũ.
Hàn Quốc thắt chặt cho vay hộ gia đình

Hàn Quốc thắt chặt cho vay hộ gia đình

Baoquocte.vn. BoK cho biết, các khoản cho vay hộ gia đình tăng chậm,trong bối cảnh chính phủ tăng cường kiểm soát các khoản cho vay mua nhà...
Tin thế giới 8/12: Tổng thống Putin có dự tính khôi phục Liên Xô? Nga-Belarus 'hợp sức' trả đũa phương Tây; Thế giới hoan nghênh tân Thủ tướng Đức

Tin thế giới 8/12: Tổng thống Putin có dự tính khôi phục Liên Xô? Nga-Belarus 'hợp sức' trả đũa phương Tây; Thế giới hoan nghênh tân Thủ tướng Đức

Baoquocte.vn. Cuộc thượng đỉnh trực tuyến Nga-Mỹ; vấn đề Ukraine, căng thẳng giữa Belarus và phương Tây... là những sự kiện thế giới nổi bật 24h qua.
'Khát' ure, chuỗi cung ứng của Australia đứng trước nguy cơ 'vỡ vụn'

'Khát' ure, chuỗi cung ứng của Australia đứng trước nguy cơ 'vỡ vụn'

Baoquocte.vn. Australia có khả năng sẽ phải đối mặt với sự thiếu hụt nghiêm trọng nguồn cung dung dịch xử lý khí thải sử dụng trong hoạt động vận tải.
Honda City Hatchback trình làng tại Malaysia, giá từ 412 triệu đồng

Honda City Hatchback trình làng tại Malaysia, giá từ 412 triệu đồng

Baoquocte.vn. Honda City Hatchback ra mắt với 4 phiên bản, bao gồm bản 1.5S, 1.5E, 1.5V và biến thể hybrid e: HEV RS sẽ có mặt vào đầu năm sau, giá ...
Bộ trưởng Nguyễn Cơ Thạch và công tác đối ngoại nhân dân

Bộ trưởng Nguyễn Cơ Thạch và công tác đối ngoại nhân dân

Baoquocte.vn. Nhiều năm gắn bó với ngoại giao, Bộ trưởng Nguyễn Cơ Thạch đóng góp to lớn vào thắng lợi của đối ngoại Việt Nam, trong đó có đối ngoại nhân ...
Covid-19 ở Hà Nội ngày 8/12: Thêm 709 ca nhiễm mới; hơn 80% trẻ em từ 12-17 tuổi được tiêm vaccine

Covid-19 ở Hà Nội ngày 8/12: Thêm 709 ca nhiễm mới; hơn 80% trẻ em từ 12-17 tuổi được tiêm vaccine

Baoquocte.vn. Từ 18h ngày 7/12 đến 18h ngày 8/12, Hà Nội ghi nhận 709 ca Covid-19 mới, trong đó có 243 ca cộng đồng, khu cách ly (329), khu phong tỏa ...
Đoàn đại biểu Đảng Cộng sản Việt Nam tham dự Hội thảo đặc biệt của ICAPP về biến đổi khí hậu

Đoàn đại biểu Đảng Cộng sản Việt Nam tham dự Hội thảo đặc biệt của ICAPP về biến đổi khí hậu

Baoquocte.vn. Tại Hội thảo, Trưởng đoàn Việt Nam đã chia sẻ kinh nghiệm, chính sách và nỗ lực hợp tác quốc tế của Việt Nam trong phòng chống biến đổi khí ...
Các nước cùng Liên hợp quốc gánh vác sứ mệnh chung gìn giữ hòa bình

Các nước cùng Liên hợp quốc gánh vác sứ mệnh chung gìn giữ hòa bình

Baoquocte.vn. Ngày 7/12, Hội nghị Bộ trưởng Quốc phòng về Gìn giữ hòa bình Liên hợp quốc đã khai mạc theo hình thức trực tuyến do Hàn Quốc chủ trì tổ ...
Thông tin về tiềm năng, cơ hội đầu tư và các dự án đầu tư quốc tế vào Thanh Hóa những năm gần đây

Thông tin về tiềm năng, cơ hội đầu tư và các dự án đầu tư quốc tế vào Thanh Hóa những năm gần đây

Baoquocte.vn. Thanh Hóa hội tụ đầy đủ các điều kiện tiềm năng về tự nhiên, địa hình, văn hóa, con người, lịch sử và truyền thống cách mạng, bảo đảm cho phát triển kinh tế - ...
Giá cà phê hôm nay 8/12, Giảm mạnh trên cả hai sàn, giới đầu cơ tăng mua

Giá cà phê hôm nay 8/12, Giảm mạnh trên cả hai sàn, giới đầu cơ tăng mua

Baoquocte.vn. Một phiên giá cà phê giảm "khủng" như hiện tại là diễn biến đã được dự báo trước, khi đầu cơ tăng mua, bất chấp lượng mua ròng hiện đã rất cao.
Giá tiêu hôm nay 8/12, giảm nhẹ, cao nhất 85.000đ/kg, vì sao tiêu Việt giảm giá còn tiêu Ấn Độ lại tăng nóng?

Giá tiêu hôm nay 8/12, giảm nhẹ, cao nhất 85.000đ/kg, vì sao tiêu Việt giảm giá còn tiêu Ấn Độ lại tăng nóng?

Baoquocte.vn. Giá tiêu hôm nay tại thị trường trong nước giảm nhẹ ở một số địa phương, giao dịch từ 83.000 - 85.000 đ/kg.
Gần 300 doanh nghiệp tham gia Hội chợ ảo LifeStyle Vietnam 2021

Gần 300 doanh nghiệp tham gia Hội chợ ảo LifeStyle Vietnam 2021

Baoquocte.vn. Hội chợ ảo LifeStyle 2021 diễn ra từ ngày 6-12/12 trên nền tảng www.lifestylevietnamonline.com với sự tham gia dự của gần 300 doanh nghiệp Việt Nam.
Vượt qua dịch bệnh, trao đổi thương mại, đầu tư Việt Nam-Mỹ vẫn sôi động

Vượt qua dịch bệnh, trao đổi thương mại, đầu tư Việt Nam-Mỹ vẫn sôi động

Baoquocte.vn. Doanh nghiệp Việt Nam-Mỹ vẫn tìm ra được phương hướng để có quan hệ đầu tư, thương mại sâu sắc trong đại dịch.
Giá cà phê hôm nay 7/12, Giá robusta tiếp đà tăng mạnh, dự báo giá trong nước có thể lên 43,5 triệu đồng/tấn

Giá cà phê hôm nay 7/12, Giá robusta tiếp đà tăng mạnh, dự báo giá trong nước có thể lên 43,5 triệu đồng/tấn

Baoquocte.vn. Giá cà phê arabica giữ sức tăng thận trọng. Trong khi robusta đang trên đà tăng và dao động trong khung 42.600 – 43.000 đồng/kg.
Bất động sản mới nhất: Dự báo giá đất ngoại thành Hà Nội 2022, quyền của chủ hộ với mảnh đất thuộc gia đình, thời điểm tốt nhất để xuống tiền?

Bất động sản mới nhất: Dự báo giá đất ngoại thành Hà Nội 2022, quyền của chủ hộ với mảnh đất thuộc gia đình, thời điểm tốt nhất để xuống tiền?

Baoquocte.vn. Giá đất ngoại thành Hà Nội năm 2022, lời khuyên của chuyên gia về cơ hội đầu tư địa ốc… là những tin bất động sản mới nhất.
Bất động sản mới nhất: Sốt đất lại nhen nhóm, Tây Hà Nội vẫn 'chiếm sóng’, vì sao giới đầu cơ ồ ạt gom hàng?

Bất động sản mới nhất: Sốt đất lại nhen nhóm, Tây Hà Nội vẫn 'chiếm sóng’, vì sao giới đầu cơ ồ ạt gom hàng?

Baoquocte.vn. Xuất hiện sốt đất ở nhiều nơi; đất nền, chung cư vẫn được ưa chuộng, dự báo phân khúc địa ốc tại TPHCM sẽ tăng giá… là tin bất động sản mới nhất.
Bất động sản mới nhất: Đất Quảng Trị lại tăng vọt, thanh tra vào cuộc tại Lâm Đồng, nhà đầu tư cổ phiếu địa ốc cần lưu ý

Bất động sản mới nhất: Đất Quảng Trị lại tăng vọt, thanh tra vào cuộc tại Lâm Đồng, nhà đầu tư cổ phiếu địa ốc cần lưu ý

Baoquocte.vn. Đất Quảng Trị tăng vọt, thanh tra vào cuộc ‘loạn’ phân lô bán nền tại Lâm Đồng, Yên Bái sắp có khu đô thị mới… là những tin bất động sản mới nhất.
Bất động sản mới nhất: Quy định về giá đất TPHCM năm 2022, FLC sắp ra mắt dự án tâm điểm ở Quy Nhơn, đầu cơ làm khan hiếm nguồn cung?

Bất động sản mới nhất: Quy định về giá đất TPHCM năm 2022, FLC sắp ra mắt dự án tâm điểm ở Quy Nhơn, đầu cơ làm khan hiếm nguồn cung?

Baoquocte.vn. TPHCM không tăng giá đất năm 2022, FLC sắp ra mắt dự án ở Quy Nhơn, nguyên nhân khan hiếm nguồn cung… là những tin bất động sản mới nhất.
Bất động sản mới nhất: Hà Nội sắp có 'hàng hiệu' giá 35.000 USD/m2, shophouse hết thời hoàng kim, cuối năm nên chờ bắt đáy?

Bất động sản mới nhất: Hà Nội sắp có 'hàng hiệu' giá 35.000 USD/m2, shophouse hết thời hoàng kim, cuối năm nên chờ bắt đáy?

Baoquocte.vn. Việt Nam sắp có 2 dự án hàng hiệu, shophouse ế ẩm, cuối năm có nên ‘xuống tiền’ mua đất,… là những tin bất động sản mới nhất.
Bất động sản mới nhất: Siết hoạt động mua bán đất nền ở khu tái định cư sân bay Long Thành, tác động của đường sắt Cát Linh-Hà Đông tới địa ốc Hà Nội

Bất động sản mới nhất: Siết hoạt động mua bán đất nền ở khu tái định cư sân bay Long Thành, tác động của đường sắt Cát Linh-Hà Đông tới địa ốc Hà Nội

Baoquocte.vn. Giá nhà đất Hà Nội sẽ tăng nhờ tuyến đường sắt Cát Linh-Hà Đông, T&T muốn đầu tư 5 khu đô thị tại Hòa Bình,…là những tin bất động sản mới nhất.
Nhận định thị trường chứng khoán ngày 12/11 - Rung lắc chọn cổ

Nhận định thị trường chứng khoán ngày 12/11 - Rung lắc chọn cổ

Baoquocte.vn. Báo Thế giới & Việt Nam liên tục cập nhật tin tức và nhận định của các chuyên gia về thị trường chứng khoán Việt Nam đầu giờ và cuối phiên giao dịch hàng ngày
Nhận định thị trường chứng khoán ngày 11/11 - Tích cực

Nhận định thị trường chứng khoán ngày 11/11 - Tích cực

Baoquocte.vn. Báo Thế giới & Việt Nam liên tục cập nhật tin tức và nhận định của các chuyên gia về thị trường chứng khoán Việt Nam đầu giờ và cuối phiên giao dịch hàng ngày
Nhận định thị trường chứng khoán ngày 10/11 - Kiên nhẫn

Nhận định thị trường chứng khoán ngày 10/11 - Kiên nhẫn

Baoquocte.vn. Báo Thế giới & Việt Nam liên tục cập nhật tin tức và nhận định của các chuyên gia về thị trường chứng khoán Việt Nam đầu giờ và cuối phiên giao dịch hàng ngày
Nhận định thị trường chứng khoán ngày 9/11 - Đua lệnh thì coi chừng!

Nhận định thị trường chứng khoán ngày 9/11 - Đua lệnh thì coi chừng!

Baoquocte.vn. Báo Thế giới & Việt Nam liên tục cập nhật tin tức và nhận định của các chuyên gia về thị trường chứng khoán Việt Nam đầu giờ và cuối phiên giao dịch hàng ngày
Nhận định thị trường chứng khoán tuần 08/11 - 12/11 - Cơ cấu danh mục

Nhận định thị trường chứng khoán tuần 08/11 - 12/11 - Cơ cấu danh mục

Baoquocte.vn. Báo Thế giới & Việt Nam liên tục cập nhật tin tức và nhận định của các chuyên gia về thị trường chứng khoán Việt Nam đầu giờ và cuối phiên giao dịch hàng ngày.
Nhận định thị trường chứng khoán ngày 5/11 - Một phiên không làm nên xu hướng

Nhận định thị trường chứng khoán ngày 5/11 - Một phiên không làm nên xu hướng

Baoquocte.vn. Báo Thế giới & Việt Nam liên tục cập nhật tin tức và nhận định của các chuyên gia về thị trường chứng khoán Việt Nam đầu giờ và cuối phiên giao dịch hàng ngày.
Phiên bản di động