Kinh tế Nhật Bản: Làn sóng công ty zombie trở lại sau hơn 30 năm?

Trọng Huy
Theo dõi TGVN trên
TGVN. Trong tình hình cạnh tranh như hiện nay, những "công ty xác sống" - zombie tại Nhật Bản vẫn tiếp tục ám ảnh các doanh nghiệp ‘sống’ bởi làn sóng này có thể làm sụt giảm lợi nhuận, năng suất và các nguồn đầu tư vào kinh tế Nhật Bản.

Tình hình dịch Covid-19 bùng nổ hiện nay càng đẩy mối lo ngại bùng phát làn sóng công ty zombie mới ngày một nhanh hơn.

nhat ban doi mat voi lan song cong ty zombie moi sau hon 30 nam
Gói cứu trợ kinh tế khổng lồ góp phần đẩy nhanh làn sóng zombie hóa. (Nguồn: Economist)

Mối nguy hại từ công ty thây ma?

Thuật ngữ “công ty xác sống - zombie” để chỉ các công ty kinh doanh yếu kém không thể tự chủ tài chính mà phụ thuộc vào các khoản cứu trợ kinh tế, các khoản vay nợ với lãi suất thấp từ các ngân hàng. Theo nghiên cứu của Đại học Tokyo, trong vòng 10 năm công ty zombie chiếm hơn 15% trên tổng số các công ty niêm yết trên thị trường.

Chính vì vậy, nhiều người mong chờ những cải cách mạnh mẽ trong các quy định về kiểm toán và chính sách giám sát ngân hàng để ngăn chặn sự hồi sinh và xóa sổ các công ty “thây ma”.

Theo quy luật cạnh tranh giữa các doanh nghiệp, bất cứ doanh nghiệp nào làm ăn hiệu quả sẽ trở thành người chiến thắng trên cuộc chiến thương trường. Mặt khác, kết quả của những kẻ thua cuộc là sự đào thải và diệt vong.

Tuy nhiên, ngoại lệ có một nhóm các công ty đã xuất hiện muộn, không có lợi nhuận cũng như không bị ngân hàng thanh lý hay tiếp quản vì nợ nần, sẽ lần lượt trở thành các công ty ‘thây ma’ gây nguy hại cho bối cảnh kinh doanh hiện nay. Đó là một tín hiệu xấu cho nền kinh tế, tồn tại hiểm họa lây lan sang các công ty vừa và nhỏ đang phát triển trong thời kỳ suy thoái Covid-19.

Nhật Bản hiểu rõ hậu quả tai hại của làn sóng công ty zombie vào đầu những năm 90 của thế kỷ trước hơn ai hết.

Một loạt nghiên cứu của Viện Công nghệ Massachusetts, Đại học California và Đại học Chicago vào năm 2008 cho thấy sự hiện diện của công ty zombie cách đây 3 thập kỷ đã làm sụt giảm lợi nhuận, năng suất và các nguồn đầu tư vào kinh tế Nhật Bản.

Nếu xóa sổ các công ty thây ma, đồng nghĩa với việc với một số lượng lớn nhân công mất việc làm, gây tâm lý bi quan cho người tiêu dùng, tạo ra áp lực lạm phát khiến Nhật Bản sẽ phải đau đầu giải quyết.

Vì sao các công ty ‘zombie” trở lại?

Cũng như các quốc gia giàu có khác, Nhật Bản sẵn sàng tung các gói hỗ trợ cực kỳ hào phóng cho doanh nghiệp trong thời kỳ đại dịch Covid-19.

Gần đây, Ngân hàng Trung ương Nhật Bản đã công bố một loạt các biện pháp kích thích tiền tệ, bao gồm cả gói cứu trợ tương đương khoảng 20,5% GDP của năm 2019 để hỗ trợ tài chính doanh nghiệp. Chính phủ đã thành lập các quỹ bảo lãnh tín dụng, đồng thời các ngân hàng cũng rất thoải mái cho vay tiền nhiều hơn năm ngoái.

Theo các chuyên gia, những động thái trên là phản ứng khéo léo để đối phó với cuộc khủng hoảng kinh tế hiện giờ, giúp ngăn chặn tình trạng phá sản hàng loạt và tỷ lệ thất nghiệp gia tăng.

Thế nhưng một số chuyên gia trong ngành bắt đầu cảnh báo rằng nếu tình hình trên tiếp tục phát triển có thể dẫn đến một làn sóng công ty zombie mới, vốn đã từng gây tổn hại cho nền kinh tế Nhật Bản hơn 30 năm trước.

Khi đó nền kinh tế Nhật Bản chắc chắn sẽ bị lung lay khi chính phủ thỏa sức bơm tiền vào các công ty ‘thây ma’ ngày càng nhiều.

Thay vì thúc đẩy khoản tín dụng xấu của con nợ vào tình trạng phá sản nhằm thu hồi được một số khoản nợ chưa thanh toán thông qua tái cơ cấu, sang nhượng hoặc thanh lý, các ngân hàng lại ra sức o bế các công ty yếu kém dưới hình thức ‘giả vờ hoàn trả’ các khoản vay cũ bằng các khoản vay mới để tránh việc ghi nhận các khoản thua lỗ, hoặc cộng gộp các khoản nợ trước đó. Điều này đặc biệt phổ biến đối với các công ty nhỏ và vừa vốn ẩn chứa nhiều nguy cơ trở thành thây ma.

Ác mộng viễn cảnh kinh tế?

Các doanh nghiệp ‘thây ma’ tuy được đầu tư tiền bạc nhưng lại ít chịu đổi mới như các doanh nghiệp bình thường.

Tệ hơn nữa, trong một số trường hợp, các công ty xác sống dường như lấn át những công ty lành mạnh. Nhiều nghiên cứu kinh tế chỉ ra rằng các doanh nghiệp ‘lành mạnh’ hoạt động trong các ngành công nghiệp đầy rẫy công ty xác sống, trở nên kém thu hút vốn đầu tư, dẫn đến lợi nhuận bị cắt giảm nghiêm trọng.

nhat ban doi mat voi lan song cong ty zombie moi sau hon 30 nam
Công ty zombie là được cho là dấu hiệu suy yếu kinh tế trên diện rộng. (Nguồn: Economist)

Mối quan tâm bây giờ ngày càng nhiều công ty zombie mới chồng chất lên những lớp zomnbie cũ hơn trên thị trường. Khi điều kiện kinh tế được cải thiện, một số công ty mới chắc chắn sẽ xuất hiện, cũng như xác suất trở thành doanh nghiệp zombie còn tồn đọng trong quá khứ có thể tăng đều đặn từ năm này sang năm khác.

Các chuyên gia tính toán rằng các công ty từng là ‘thây ma’ vào năm 1995 chỉ có 5% cơ hội tái phát trở lại, thế nhưng bây giờ xác suất là 17%. Ngay cả những công ty không tái phát chứng bệnh zombie thì họ vẫn mắc hàng loạt vấn đề nổi cộm với tốc độ tăng trưởng lợi nhuận, năng lực và năng suất thấp, mức đầu tư và tỉ lệ việc làm luôn theo sau những công ty lành mạnh.

Việc duy trì hoạt động của công ty yếu kém không phải là vấn đề lớn. Tuy nhiên sự gia tăng của doanh nghiệp zombie đồng thời bộc lộ những dấu hiệu suy giảm sức mạnh kinh tế trên diện rộng. Vì nếu ngày càng ít doanh nghiệp rời khỏi thị trường, cũng sẽ có ít doanh nghiệp mới được thành lập.

Các công ty non trẻ sẽ thuê ít nhân công hơn, thị trường lao động sẽ trở nên thụ động mặc dù công nghệ hiện nay giúp họ dễ dàng tìm được việc làm mới. Các nghiên cứu cho rằng, quá trình ‘xác sống hóa’ làm tổn hại đến sự năng động và tính bền vững của nền kinh tế bằng nhiều hình thức.

Giáo sư Hoshi là người tiên phong nghiên cứu về các công ty xác sống tại Đại học Tokyo đề xuất áp dụng các biện pháp bảo vệ người lao động tại các công ty hoạt động kém hiệu quả.

Cụ thể, chính phủ nên giúp người lao động dễ dàng luân chuyển việc làm linh hoạt giữa các công ty và các ngành khác nhau, đưa ra mức thu nhập phổ thông cơ bản, áp dụng mức thuế thu nhập âm hoặc mở rộng phạm vi bảo hiểm thất nghiệp. Tóm lại những biện pháp trên nhằm nỗ lực cứu ‘người sống’ thay vì vung tiền vào các doanh nghiệp ‘chết’.

Doanh nghiệp Nhật Bản ủng hộ cân nhắc lại các thỏa thuận công nghệ cao với Trung Quốc

Doanh nghiệp Nhật Bản ủng hộ cân nhắc lại các thỏa thuận công nghệ cao với Trung Quốc

TGVN. Kết quả một cuộc khảo sát gần đây của Trung tâm Nghiên cứu Kinh tế Nhật Bản và Nikkei được thực hiện hồi tháng ...

Hậu ‘Abenomics’, kinh tế Nhật Bản sẽ ra sao?

Hậu ‘Abenomics’, kinh tế Nhật Bản sẽ ra sao?

TGVN. Theo các nhà quan sát thị trường, một số ứng cử viên cho vị trí tân Thủ tướng Nhật Bản đã xuất hiện. Tuy ...

GDP của Nhật Bản sụt giảm mạnh nhất trong 40 năm

GDP của Nhật Bản sụt giảm mạnh nhất trong 40 năm

TGVN. Ngày 17/8, Văn phòng Nội các Nhật Bản đã công bố báo cáo sơ bộ về tình hình kinh tế nước này, theo đó ...

(theo Economist)

Có thể bạn quan tâm

Đọc thêm

Phu nhân Đại sứ Nga: Thế giới công nhận vẻ đẹp của áo dài Việt Nam

Phu nhân Đại sứ Nga: Thế giới công nhận vẻ đẹp của áo dài Việt Nam

Phu nhân Đại sứ Liên bang Nga, bà Yulia Vnukova chia sẻ về áo dài Việt Nam cũng như những trải nghiệm của bà tại nơi đây.
Cộng đồng người Việt Nam ở nước ngoài: Nguồn lực quan trọng phát triển đất nước

Cộng đồng người Việt Nam ở nước ngoài: Nguồn lực quan trọng phát triển đất nước

Cộng đồng người Việt Nam ở nước ngoài ngày càng gắn bó với quê hương, đã và đang trở thành một trong những nguồn lực quan trọng.
Dự báo thời tiết 3 ngày tới (27-29/11): Bắc Bộ trời rét; Trung Bộ, Tây Nguyên mưa rất to; Nam Bộ mưa rào rải rác và dông

Dự báo thời tiết 3 ngày tới (27-29/11): Bắc Bộ trời rét; Trung Bộ, Tây Nguyên mưa rất to; Nam Bộ mưa rào rải rác và dông

Dự báo thời tiết, không khí lạnh tăng cường, từ đêm nay, Bắc Bộ, Bắc Trung Bộ chuyển rét vào đêm và sáng sớm; Trung Bộ, Tây Nguyên mưa rất ...
LHQ kêu gọi chống sử dụng công nghệ dữ liệu cho mục đích phân biệt chủng tộc

LHQ kêu gọi chống sử dụng công nghệ dữ liệu cho mục đích phân biệt chủng tộc

Theo chuyên gia LHQ, cần đảm bảo việc thu thập dữ liệu qua các phương tiện trí tuệ nhân tạo không gây ra những thành kiến phân biệt chủng tộc.
Sắp khởi tranh Giải Golf Thập hùng 2020 gây quỹ hỗ trợ cho giáo dục vùng cao

Sắp khởi tranh Giải Golf Thập hùng 2020 gây quỹ hỗ trợ cho giáo dục vùng cao

Giải golf 'Thập Hùng 2020 - Swing for Education' sẽ chính thức khởi tranh vào ngày 5/12 trên sân golf Sky Lake ở huyện Chương Mỹ, Hà Nội.
Diễn biến mới vụ dẫn độ CFO Huawei, nhân chứng đổi hướng lời khai

Diễn biến mới vụ dẫn độ CFO Huawei, nhân chứng đổi hướng lời khai

Luật sư bảo vệ CFO của tập đoàn công nghệ Huawei cho rằng, giám sát viên trong vụ bắt giữ bà Mạnh hai năm trước đã đổi lại lời khai ...
Foxconn sẽ sản xuất linh kiện iPad, MacBook ở Việt Nam

Foxconn sẽ sản xuất linh kiện iPad, MacBook ở Việt Nam

Nhà cung cấp thiết bị điện tử Đài Loan Foxconn đang chuyển nhà máy lắp ráp sản xuất iPad và MacBook của Apple từ Trung Quốc sang Việt Nam.
Giá heo hơi hôm nay 27/11: Miền Bắc tăng nhẹ, nhiều địa phương đi ngang

Giá heo hơi hôm nay 27/11: Miền Bắc tăng nhẹ, nhiều địa phương đi ngang

Giá heo hơi hôm nay 27/11 đồng loạt đi ngang tại khu vực miền Nam và miền Trung, Tây Nguyên.
Tỷ giá USD hôm nay 27/11: Bật tăng từ đáy

Tỷ giá USD hôm nay 27/11: Bật tăng từ đáy

Tỷ giá USD hôm nay trên thị trường quốc tế chưa thoát đà giảm cho dù vừa hồi phục nhẹ từ đáy 2 tháng.
Tin tức ASEAN buổi sáng 27/11: Trung Quốc đánh giá về vai trò trung tâm của ASEAN, Chính sách Hướng Nam mới của Hàn Quốc với trọng tâm Đông Nam Á

Tin tức ASEAN buổi sáng 27/11: Trung Quốc đánh giá về vai trò trung tâm của ASEAN, Chính sách Hướng Nam mới của Hàn Quốc với trọng tâm Đông Nam Á

Trung Quốc đánh giá về vai trò trung tâm của ASEAN, Chính sách Hướng Nam mới của Hàn Quốc với trọng tâm Đông Nam Á... là những thông tin chính ...
Giá heo hơi hôm nay 27/11: Miền Bắc tăng nhẹ, nhiều địa phương đi ngang

Giá heo hơi hôm nay 27/11: Miền Bắc tăng nhẹ, nhiều địa phương đi ngang

Giá heo hơi hôm nay 27/11 đồng loạt đi ngang tại khu vực miền Nam và miền Trung, Tây Nguyên.
Xuất nhập khẩu ngày 24-27/11: Rà soát chống bán phá giá nhôm xuất xứ Trung Quốc; con tôm Việt được ưa chuộng tại Mỹ và EU

Xuất nhập khẩu ngày 24-27/11: Rà soát chống bán phá giá nhôm xuất xứ Trung Quốc; con tôm Việt được ưa chuộng tại Mỹ và EU

Xuất, nhập khẩu xăng dầu giảm mạnh, rà soát chống bán phá giá nhôm từ Trung Quốc… là những tin chính trong bản tin xuất nhập khẩu ngày 24-27/11.
Lần thứ 6 BIDV đạt danh hiệu Thương hiệu Quốc gia

Lần thứ 6 BIDV đạt danh hiệu Thương hiệu Quốc gia

Tại Lễ công bố Sản phẩm đạt Thương hiệu Quốc gia Việt Nam 2020, BIDV vinh dự lần thứ 6 được nhận danh hiệu uy tín này.
Giá xăng dầu tăng mạnh từ 15h30 hôm nay 26/11

Giá xăng dầu tăng mạnh từ 15h30 hôm nay 26/11

Giá xăng E5RON92 được điều chỉnh tăng 609 đồng/lít, trong khi đó giá xăng RON95 tăng 650 đồng/lít từ 15h30 chiều nay (26/11).
Vinh danh 124 doanh nghiệp tiêu biểu đạt Thương hiệu quốc gia năm 2020

Vinh danh 124 doanh nghiệp tiêu biểu đạt Thương hiệu quốc gia năm 2020

Chương trình năm nay ghi nhận con số đáng tự hào, đó là 17 doanh nghiệp đã 7 lần liên tiếp có sản phẩm đạt Thương hiệu quốc gia.
Giá heo hơi hôm nay 26/11: Biến động trái chiều ở cả 3 miền, miền Bắc thấp nhất cả nước

Giá heo hơi hôm nay 26/11: Biến động trái chiều ở cả 3 miền, miền Bắc thấp nhất cả nước

Giá heo hơi hôm nay 26/11 tiếp tục giảm sâu từ 1.000-3.000 đồng ở nhiều địa phương trên cả nước.
Khu Nghỉ Dưỡng Sheraton Grand Đà Nẵng nhận giải thưởng World Luxury Hotel Awards 2020

Khu Nghỉ Dưỡng Sheraton Grand Đà Nẵng nhận giải thưởng World Luxury Hotel Awards 2020

Khu Nghỉ Dưỡng Sheraton Grand Đà Nẵng vinh dự nhận giải thưởng World Luxury Hotel Awards 2020, M&C Asia Stella Awards 2020 và nhà hàng The Grill thuộc khu nghỉ dưỡng được vinh danh tại ...
Giá đất nhiều khu vực ven TP. HCM chưa có dấu hiệu giảm nhiệt

Giá đất nhiều khu vực ven TP. HCM chưa có dấu hiệu giảm nhiệt

Nhiều chuyên gia kinh tế cũng đưa ra nhận định, giá đất nhiều khu vực ở thành phố này không chỉ giữ giá hiện tại, thậm chí có chiều hướng tăng đáng kể.
Triển lãm xúc tiến đầu tư Đông Nam Bộ: Cú huých cho thị trường bất động sản hậu Covid-19

Triển lãm xúc tiến đầu tư Đông Nam Bộ: Cú huých cho thị trường bất động sản hậu Covid-19

Triển lãm xúc tiến đầu tư Đông Nam Bộ do Hội môi giới Bất động sản Việt Nam tổ chức sẽ diễn ra từ 27-28/11 tại TP. Biên Hòa (tỉnh Đồng Nai).
QUA&MAR: Điểm sáng của ngành vật liệu nội thất xây dựng tại Việt Nam

QUA&MAR: Điểm sáng của ngành vật liệu nội thất xây dựng tại Việt Nam

QUA&MAR - một thương hiệu có tiếng trong ngành vật liệu nội thất xây dựng ở Việt Nam.
Khám phá khối bất động sản triệu USD của ông Joe Biden

Khám phá khối bất động sản triệu USD của ông Joe Biden

Ông Joe Biden đã trở thành một triệu phú, sở hữu nhiều bất động sản trị giá hàng triệu USD.
Căn hộ lớn thu hút gia đình đa thế hệ

Căn hộ lớn thu hút gia đình đa thế hệ

Hiện nay những căn hộ lớn ba phòng ngủ tại dự án chất lượng cao đang được tiêu thụ với số lượng lớn. Khách hàng chủ yếu là các gia đình đông thành viên.
Nhận định thị trường chứng khoán ngày 27/11: Không thể cản nổi

Nhận định thị trường chứng khoán ngày 27/11: Không thể cản nổi

Báo TG&VN liên tục cập nhật tin tức và nhận định của các chuyên gia về thị trường chứng khoán nóng nhất, mới nhất đầu và cuối phiên giao dịch hàng ngày.
Diễn biến thị trường chứng khoán ngày 26/11: Giằng co vẫn vượt 1.000 điểm

Diễn biến thị trường chứng khoán ngày 26/11: Giằng co vẫn vượt 1.000 điểm

Trước mốc cản 1000 điểm, thị trường chứng khoán ngày 26/11 mở đầu với diễn biến giảm điểm rung lắc, sự giằng co áp lực chốt lời lẫn tâm lý ảm đạm hưng phấn.
Nhận định thị trường chứng khoán ngày 26/11: Chính thức vượt 1.000 điểm

Nhận định thị trường chứng khoán ngày 26/11: Chính thức vượt 1.000 điểm

Báo TG&VN liên tục cập nhật tin tức và nhận định của các chuyên gia về thị trường chứng khoán nóng nhất, mới nhất đầu và cuối phiên giao dịch hàng ngày.
Diễn biến thị trường chứng khoán ngày 25/11: Sát sàn sạt!

Diễn biến thị trường chứng khoán ngày 25/11: Sát sàn sạt!

Thị trường chứng khoán ngày 25/11 diễn biến trong sắc xanh, các nhóm mã dẫn trụ thay phiên nhau đỡ nhịp thị trường chốt phiên đóng sát mép mốc 1.000 điểm.
Nhận định thị trường chứng khoán ngày 25/11: 1.000 điểm, cản nổi không?

Nhận định thị trường chứng khoán ngày 25/11: 1.000 điểm, cản nổi không?

Phiên giao dịch thị trường chứng khoán ngày 25/11, chốt lời tăng điểm. Đầu phiên tăng giảm biên độ hẹp, trong phiên lực hồi, cuối phiên bật tăng bứt nền.
Diễn biến thị trường chứng khoán ngày 24/11: Thanh khoản kỷ lục, rung cây dọa khỉ

Diễn biến thị trường chứng khoán ngày 24/11: Thanh khoản kỷ lục, rung cây dọa khỉ

thị trường chứng khoán ngày 24/11 gặp ngưỡng cản lớn tâm lý lực bán hàng cuối phiên sáng và đầu phiên chiều. lực hồi rất từ từ và chốt phiên vẫn đóng xanh.
Phiên bản di động