Mở rộng cơ hội việc làm bền vững trong và ngoài nước cho lao động Việt Nam

Hội thảo "Tăng cường đào tạo kỹ năng đáp ứng thị trường lao động trong và ngoài nước trong bối cảnh chuyển đổi xanh". (Ảnh: Chu Văn)

Sự kiện thu hút sự tham gia của 130 đại biểu tham dự trực tuyến và trực tiếp đến từ các cơ quan chính phủ, cơ sở giáo dục nghề nghiệp, khu vực tư nhân, tổ chức quốc tế và phái đoàn ngoại giao.

More from WVR
ILO: Tiền lương thấp vẫn tiếp tục ảnh hưởng đến nhiều người lao động Việt Nam

Hội thảo mở ra diễn đàn đối thoại về việc gắn kết hệ thống đào tạo kỹ năng đáp ứng nhu cầu của thị trường lao động, đồng thời thảo luận về việc tăng cường công nhận kỹ năng giữa Việt Nam và các nước như một yếu tố then chốt để mở rộng cơ hội dịch chuyển lao động an toàn, trật tự và hợp pháp cho người lao động Việt Nam.

Việt Nam đang ở bước ngoặt quan trọng trong quá trình củng cố hệ thống giáo dục và đào tạo, với nhiều cải cách gần đây thông qua việc điều chỉnh một số luật quan trọng như Luật Giáo dục nghề nghiệp và Luật Việc làm, thể hiện cam kết mạnh mẽ trong việc xây dựng lực lượng lao động chất lượng cao.

Theo số liệu của Cục Thống kê, lực lượng lao động trên cả nước có hơn 53 triệu người, nhưng chỉ khoảng 1/3 trong số đó qua đào tạo, có bằng cấp, chứng chỉ. Do đó, việc tăng cường hệ thống phát triển đào tạo và chứng nhận kỹ năng vẫn là ưu tiên hàng đầu.

Để đạt được mục tiêu tỷ lệ lao động qua đào tạo đạt 40% vào năm 2030 và chuyển dịch sang mô hình di cư lao động có tay nghề cao, Việt Nam cần phải xây dựng hệ thống giáo dục và đào tạo linh hoạt và đáp ứng nhu cầu của thị trường lao động.

Theo Cục Quản lý Lao động ngoài nước, Bộ Nội vụ, mỗi năm trung bình có khoảng 150.000 lao động Việt Nam đi làm việc ở nước ngoài theo hợp đồng, trong đó nhu cầu đối với lao động có tay nghề có xu hướng ngày càng tăng tại các quốc gia già hóa dân số.

Tuy nhiên, việc thiếu cơ chế công nhận và chuyển đổi kỹ năng giữa các quốc gia vẫn đang hạn chế cơ hội tiếp cận việc làm yêu cầu kỹ năng cao và các kênh di cư hợp pháp của lao động Việt Nam.

Trong bối cảnh chuyển đổi xanh và hội nhập quốc tế ngày càng sâu rộng, giáo dục và đào tạo cần đóng vai trò dẫn dắt trong việc chuẩn bị lực lượng lao động có kỹ năng, đặc biệt trong các lĩnh vực mới như trí tuệ nhân tạo (AI), công nghiệp bán dẫn, các ngành liên quan đến phát triển bền vững, chăm sóc sức khỏe.

Đây là những lĩnh vực đang định hình lại cấu trúc của thị trường lao động toàn cầu, đòi hỏi chính sách vĩ mô cần có những điều chỉnh kịp thời và mang tính chiến lược.

“Không chỉ dừng lại ở việc đào tạo kỹ năng mà kỹ năng còn cần phải được công nhận giữa các nước. Nếu không có các cơ chế công nhận bằng cấp, kỹ năng lẫn nhau, người lao động Việt Nam đi làm việc ở nước ngoài có nguy cơ bị lãng phí kỹ năng đã được đào tạo trước đó và giảm khả năng tiếp cận các cơ hội việc làm bền vững”, bà Kendra Rinas, Trưởng Phái đoàn IOM tại Việt Nam, nhấn mạnh.

Các đại biểu tham dự Hội thảo. (Ảnh: Chu Văn)

Các đại biểu nhất trí rằng, việc thúc đẩy công nhận lẫn nhau về kỹ năng và bằng cấp là yếu tố thiết yếu để mở rộng các cơ hội dịch chuyển lao động hợp pháp. Khi kỹ năng được công nhận và phù hợp với tiêu chuẩn thị trường lao động giữa các quốc gia, người lao động có thể dễ dàng tiếp cận các vị trí việc làm phù hợp với năng lực, được bảo vệ và đồng thời giúp tăng cường hiệu quả của thị trường lao động ở cả quốc gia nguồn và quốc gia tiếp nhận.

Trong bối cảnh chuyển đổi xanh và công nghệ phát triển mạnh mẽ, việc củng cố hệ thống kỹ năng đáp ứng yêu cầu của thị trường lao động nhu cầu kỹ năng trong tương lai và hướng tới đối chiếu công nhận kỹ năng giữa các nước là vô cùng quan trọng.

Điều này bao gồm việc tăng cường quan hệ đối tác giữa chính phủ, các cơ sở giáo dục nghề nghiệp và khu vực tư nhân, cũng như thúc đẩy cơ chế hợp tác đào tạo và dịch chuyển kỹ năng, kết nối đào tạo với nhu cầu nhân lực giữa các nước, qua đó nâng cao năng lực và kỹ năng của lực lượng lao động ở cả quốc gia nguồn và quốc gia tiếp nhận.Giáo sư Lê Anh Vinh, Viện trưởng Viện Khoa học giáo dục Việt Nam, nhấn mạnh nỗ lực của Chính phủ Việt Nam, ngành giáo dục và đào tạo, ông cho rằng: “Trước hết, cần tăng cường tính liên thông giữa các loại hình đào tạo, bảo đảm người học có thể phát triển kỹ năng một cách linh hoạt và liên tục, đáp ứng yêu cầu của các ngành công nghệ cao.

Đồng thời, cần thúc đẩy hợp tác công tư với sự tham gia của doanh nghiệp và các bên liên quan trong các hoạt động giáo dục, chương trình đào tạo nhằm gắn kết chặt chẽ đào tạo với nhu cầu thực tiễn của thị trường lao động, đặc biệt trong các lĩnh vực đang chuyển đổi nhanh như trí tuệ nhân tạo hay bán dẫn.

Trên cơ sở đó, các chương trình đào tạo cần được thiết kế theo hướng phù hợp với sự phát triển toàn diện của con người, vừa trang bị kỹ năng nghề nghiệp, vừa đáp ứng yêu cầu phát triển bền vững trong dài hạ”.

Thông qua đổi mới chính sách và hợp tác đa phương, Việt Nam đang nỗ lực thúc đẩy hệ sinh thái kỹ năng vững mạnh và đẩy mạnh dịch chuyển lao động. Đảm bảo kỹ năng được công nhận, xác thực và có thể chuyển đổi xuyên biên giới sẽ là chìa khóa mở rộng các kênh di cư an toàn, hợp pháp, đồng thời đóng góp cho sự phát triển bao trùm và bền vững.