Mức thuế 50% của Mỹ với Canada là lời cảnh báo với phần còn lại của thế giới?

Mức thuế 50% của Mỹ với Canada là một lời cảnh báo đối với phần còn lại của thế giới?

Tác động của quyết định Mỹ áp thuế 50% đối với hàng hóa Canada có thể vượt xa quan hệ thương mại song phương. (Nguồn: MGN)

Ngày 20/7, Tổng thống Donald Trump công bố áp mức thuế 50% đối với hàng hóa nhập khẩu từ Canada, đánh dấu một trong những mức thuế cao nhất được áp dụng kể từ khi Tòa án Tối cao Mỹ hủy bỏ chương trình áp thuế diện rộng của chính quyền.

Chính quyền Tổng thống Trump cho biết, quyết định này nhằm đáp trả những gì Washington cho là các rào cản thương mại kéo dài của Canada đối với hàng hóa Mỹ. Động thái cũng được xem là thông điệp cứng rắn gửi tới các đối tác thương mại khác của Mỹ rằng, họ có thể trở thành mục tiêu tiếp theo nếu có các biện pháp bị Washington coi là bất lợi.

Doanh nghiệp phản ứng

Sau khi Tòa án Tối cao Mỹ hạn chế thẩm quyền áp thuế diện rộng của Tổng thống Trump, nhiều chính phủ và doanh nghiệp nhận thấy, nguy cơ đối mặt với các đợt áp thuế mới đã giảm. Tuy nhiên, quyết định mới đã chứng minh, Nhà Trắng đang tìm cách sử dụng những cơ sở pháp lý khác để khôi phục chính sách thuế quan.

Cụ thể, Tổng thống Trump viện dẫn Đạo luật Thương mại năm 1930, cho phép Tổng thống áp thuế lên tới 50% đối với hàng hóa từ một quốc gia bị cho là có hành vi phân biệt đối xử với hàng hóa Mỹ.

More from WVR
Canada chính thức lên tiếng về hành động áp thuế 50% của Mỹ, khẳng định sẵn sàng làm điều này

Tuy nhiên, do quy định này chưa từng được sử dụng để áp đặt thuế quan trước đây, giới quan sát nhận định, quyết định của Nhà Trắng có thể sẽ đối mặt với các thách thức pháp lý.

Bình luận về động thái trên, Đại diện Thương mại Mỹ Jamieson Greer ngày 21/7 cho biết, mức thuế mới là phản ứng trước quyết định của Ottawa trả đũa các biện pháp thuế quan trước đó của Washington.

Theo ông Greer, ngoài Trung Quốc, Canada là quốc gia duy nhất lựa chọn biện pháp đáp trả này.

"Việc áp thuế một lần nữa là hệ quả tự nhiên từ các biện pháp trả đũa của Canada", ông Greer nói.

Theo thông báo của Nhà Trắng, một số mặt hàng nhập khẩu quan trọng từ Canada sẽ được miễn khỏi đợt áp thuế mới, bao gồm các sản phẩm năng lượng, khoáng sản quan trọng, thủy sản và những mặt hàng đã chịu thuế theo các chương trình thuế quan riêng của từng ngành như ô tô và kim loại.

Tuy nhiên, khác với các đợt áp thuế trước đây, chính quyền Tổng thống Donald Trump sẽ không tiếp tục miễn trừ đối với các hàng hóa đáp ứng quy định của Hiệp định Mỹ-Mexico-Canada (USMCA).

Đây được xem là thay đổi đáng chú ý khi trước đó các mặt hàng thuộc hiệp định thương mại này phần lớn được bảo vệ khỏi các mức thuế mới.

Động thái của phía nền kinh tế lớn nhất thế giới đã vấp phải phản ứng từ giới doanh nghiệp. Liên minh Vận tải đường bộ Canada (Canadian Trucking Alliance) cảnh báo, mức thuế mới sẽ làm gia tăng chi phí cho cả doanh nghiệp và người tiêu dùng, đồng thời, kêu gọi Ottawa và Washington sớm nối lại đàm phán để tránh làm gián đoạn chuỗi cung ứng.

Trong tuyên bố gửi CNN, Giám đốc điều hành Liên minh Vận tải đường bộ Canada Stephen Laskowski nhấn mạnh: "Không thể phá vỡ chuỗi cung ứng tích hợp chặt chẽ nhất thế giới mà không phải trả giá".

Theo ông, các mức thuế mới sẽ ngay lập tức làm tăng chi phí vận chuyển hàng hóa, gây ùn tắc nghiêm trọng tại khu vực biên giới và cuối cùng khiến người tiêu dùng ở cả Mỹ và Canada phải gánh chịu chi phí cao hơn.

Mức thuế 50% của Mỹ với Canada là lời cảnh báo với phần còn lại của thế giới?

Nếu mức thuế 50% chính thức có hiệu lực từ ngày 19/8 như kế hoạch, giới quan sát cho rằng, tác động sẽ không chỉ dừng lại ở các tranh chấp thương mại hay các vụ kiện pháp lý. (Nguồn: Bloomberg)

Tiền lệ mới cho chính sách thuế quan

Giới phân tích cho rằng, tác động của quyết định áp thuế 50% đối với hàng hóa Canada có thể vượt xa quan hệ thương mại song phương.

Nếu chính quyền Tổng thống Donald Trump có thể diễn giải rộng khái niệm "phân biệt đối xử" đối với hàng hóa Mỹ, Washington sẽ có thêm cơ sở pháp lý để áp thuế cao đối với các quốc gia có những chính sách mà Mỹ phản đối, không chỉ trong lĩnh vực thương mại.

Đây được xem là hướng đi mới sau khi Tòa án Tối cao Mỹ phán quyết rằng, chính quyền không thể sử dụng quyền hạn về tình trạng khẩn cấp kinh tế để áp đặt các mức thuế quan diện rộng.

Theo ông Stephen Brown, Kinh tế trưởng của Capital Economics, động thái mới cho thấy, chính quyền ông Trump đang thử nghiệm khả năng sử dụng Đạo luật Thương mại năm 1930 làm cơ sở pháp lý để áp thuế đối với các quốc gia khác trong tương lai.

Trong khi đó, các chuyên gia thương mại của Viện Cato từng cảnh báo, đạo luật này có thể trở thành công cụ dễ bị lạm dụng bởi một chính quyền theo đuổi chính sách bảo hộ.

Ông Greg Husisian, luật sư thương mại tại Foley & Lardner thì cho rằng, các quốc gia khác cần nghiêm túc xem xét những cảnh báo thuế quan từ Washington.

Theo vị luật sư này, ông chủ Nhà Trắng sẽ tiếp tục sử dụng thuế quan như một công cụ nhằm thúc đẩy các mục tiêu chính sách đối ngoại trong phần còn lại của nhiệm kỳ.

Quyết định mới cũng được đánh giá là phá vỡ thông lệ gần đây khi các mặt hàng đáp ứng quy định của USMCA phần lớn được miễn các mức thuế mới. Điều này làm dấy lên lo ngại, ngay cả những hiệp định thương mại đã có hiệu lực cũng có thể không còn bảo đảm trước các quyết định đơn phương của Washington.

Nếu mức thuế 50% chính thức có hiệu lực từ ngày 19/8 như kế hoạch, giới quan sát cho rằng, tác động sẽ không chỉ dừng lại ở các tranh chấp thương mại hay các vụ kiện pháp lý. Với mức thuế này, người tiêu dùng Mỹ có thể phải đối mặt với giá hàng hóa tăng cao hơn, trong bối cảnh chi phí năng lượng và nhiều mặt hàng thiết yếu vẫn đang tạo áp lực lên lạm phát và sức mua.