 |
| Đoàn Nghị sĩ Hoa Kỳ do Ngài Patrick Leahy, Chủ tịch Thường trực Thượng viện dẫn đầu đã có những hoạt động tại thành phố Đà Nẵng. |
Theo báo chí tiếng Việt tại Mỹ ngày 20/4, buổi lễ có sự tham dự của giới chức Chính phủ Mỹ và Việt Nam đánh dấu giai đoạn tiếp theo của sự hợp tác giữa hai nước trong việc xử lý một trong những di sản chết chóc nhất của chiến tranh Việt Nam, đó là chất độc da cam - một thứ chất diệt cỏ mà quân đội Mỹ đã trút xuống lãnh thổ Việt Nam trong thời kỳ chiến tranh nhằm hủy diệt những khu rừng, nơi ẩn nấp của quân đội cộng sản.
Phát biểu với báo giới khi “bấm nút khởi động để khởi sự việc tẩy độc”, Đại sứ Mỹ tại Việt Nam David Shear nói: “Chúng tôi xây một cơ sở xử lý to gần bằng một sân bóng bầu dục và đổ đầy 45.000 mét khối đất bị nhiễm chất dioxin. Bắt đầu từ ngày hôm nay, đất nhiễm độc sẽ được nung ở nhiệt độ cực kỳ cao để tiêu hủy chất dioxin. Sau khoảng 4 tháng, đất sẽ được phân tích để xác nhận mục tiêu dọn sạch của dự án đã được hoàn thành”.
Chất độc diệt cỏ dioxin có độc tố cao, được cho là có liên quan đến những chứng bệnh như tiểu đường, ung thư và dị tật bẩm sinh. Dự án 84 triệu USD do Mỹ hỗ trợ chính thức được khởi động năm 2012 nhằm mục đích dọn sạch các vùng đất nhiễm độc bằng cách nung ở nhiệt độ cao.
Thượng nghị sỹ Patrick Leahy - Chủ tịch Thường trực Thượng viện Mỹ, người dẫn đầu phái đoàn Quốc hội Mỹ - cho biết dự án vừa khởi công có bốn mục tiêu: Trước tiên là loại bỏ mối nguy hiểm của chất dioxin đối với những người dân sống ở đây. Thứ hai là chứng tỏ sau nhiều năm, Mỹ không làm ngơ vấn đề này mà đã và đang quay trở lại để giải quyết. Thứ ba là hai nước có thể hợp tác với nhau về vấn đề trong hơn ba thập niên vừa qua vẫn là trở ngại cho sự phát triển quan hệ song phương Việt – Mỹ. Thứ tư là Mỹ muốn cải thiện các dịch vụ dành cho những người khuyết tật, bất kể nguyên nhân là gì, gồm cả những người bị khuyết tật có thể do chất độc da cam gây ra.
Mặc dù liên tục đổ tiền tài trợ việc dọn sạch chất độc da cam và giúp những người khuyết tật tại Việt Nam, nhưng Washington chưa bao giờ nhận trách nhiệm về những vấn đề liên quan đến sức khỏe do chất da cam/dioxin gây ra. Giáo sư Carl Thayer của trường Đại học New South Wales (Australia) cho rằng Mỹ đang cố tránh bồi thường từng trường hợp một bằng cách lập luận rằng cơ sở khoa học không rõ ràng. Năm 2004, một nhóm người Việt Nam đã đệ đơn kiện những công ty hóa chất sản xuất chất độc da cam ra tòa ở Mỹ, nhưng thẩm phán liên bang đã bác vụ kiện này với lý do việc sử dụng chất khai quang không vi phạm luật quốc tế vào thời đó.
Ngoài việc dọn sạch chất độc da cam, Mỹ cũng hỗ trợ những chương trình xử lý bom mìn còn sót lại dưới lòng đất của Việt Nam. Dù dự án dọn chất độc da cam khiến nhiều người suy ngẫm về những vết thương chiến tranh, song Thứ trưởng Bộ Quốc phòng Việt Nam Nguyễn Chí Vịnh tin rằng sự thành công của dự án dọn chất độc da cam không chỉ để khắc phục những hậu quả của quá khứ, mà nó còn mở ra những tương lai hợp tác tốt đẹp giữa Việt Nam và Mỹ.
Bình luận về dự án, Đại sứ Mỹ tại Việt Nam David Shear cho rằng, Tổng thống Mỹ Barack Obama và Chủ tịch nước Việt Nam Trương Tấn Sang đã khởi động mối quan hệ Đối tác toàn diện Mỹ-Việt hồi mùa hè năm ngoái, và “không có mô hình nào tốt cho mối quan hệ hữu nghị ngày càng lớn mạnh giữa hai nước chúng ta như chính dự án này”.
Hàn gắn những vết thương chiến tranh vẫn là một vấn đề quan trọng đối với hai nước kể từ khi bình thường hóa quan hệ ngoại giao cách đây 20 năm. Công cuộc dọn chất da cam là biểu tượng cho sự tiến bộ và hợp tác giữa hai chính phủ.
N.K (theo TTXVN)
