NATO lộ rạn nứt, 5 đồng minh lớn quay lưng với kế hoạch chi tiền cho Ukraine

Năm quốc gia thành viên Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO) gồm Anh, Pháp, Tây Ban Nha, Italy và Canada đã phản đối kế hoạch yêu cầu các nước trong khối dành 0,25% GDP để hỗ trợ quân sự cho Ukraine.

Tổng thư ký NATO Mark Rutte thúc đẩy kế hoạch yêu cầu các nước thành viên tăng đóng góp quân sự cho Ukraine trước thềm hội nghị thượng đỉnh của liên minh tại Thổ Nhĩ Kỳ. (Nguồn: NRC)

Báo The Telegraph ngày 25/5 dẫn nguồn tin NATO cho biết, 5 quốc gia trên “không thực sự hào hứng” với đề xuất tăng chi bắt buộc cho Ukraine do Tổng thư ký NATO Mark Rutte thúc đẩy trước thềm Hội nghị thượng đỉnh NATO tại Ankara, Thổ Nhĩ Kỳ vào ngày 7-8/7.

Do các quyết định của NATO cần được toàn bộ thành viên thông qua, ông Mark Rutte thừa nhận kế hoạch khó có khả năng được đưa ra thảo luận chính thức tại Ankara.

Theo kế hoạch ban đầu, NATO muốn thiết lập một cơ chế tài trợ bắt buộc nhằm duy trì hỗ trợ quân sự cho Kiev trong bối cảnh viện trợ từ Mỹ suy giảm đáng kể dưới thời Tổng thống Donald Trump. Tuy nhiên, sáng kiến này chỉ nhận được sự ủng hộ từ 7 trong tổng số 32 thành viên NATO. Đây đều là những quốc gia hiện đã chi ít nhất 0,25% GDP để hỗ trợ Ukraine.

Dữ liệu từ Viện Kiel cho thấy, Hà Lan, Ba Lan cùng các nước Bắc Âu và Baltic hiện nằm trong nhóm viện trợ quân sự lớn nhất cho Kiev tính theo tỷ lệ GDP.

Theo The Telegraph, lập trường của London có thể ảnh hưởng tới hình ảnh của Anh với vai trò một trong những đồng minh ủng hộ Ukraine mạnh mẽ nhất.

More from WVR
Sau loạt vụ UAV Ukraine 'đi lạc', sườn Đông NATO cảnh giác, EU đổ lỗi cho Nga và Belarus

Trước đó, chính phủ Anh từng bị chỉ trích vì nới lỏng một số biện pháp trừng phạt nhằm vào dầu khí Nga do lo ngại tác động từ tình hình Trung Đông.

Dù vậy, Anh hiện vẫn là nước viện trợ lớn thứ ba cho Ukraine sau Mỹ và Đức. Thủ tướng Keir Starmer cam kết duy trì ít nhất 3 tỷ Bảng Anh hỗ trợ mỗi năm, tương đương khoảng 0,1% GDP.

Trong khi đó, Pháp, Tây Ban Nha, Italy và Canada nhiều lần bị đánh giá là chưa dành đủ nguồn lực hỗ trợ Kiev so với quy mô nền kinh tế.

Ông Mark Rutte từ lâu đã cho rằng, gánh nặng hỗ trợ Ukraine đang phân bổ thiếu đồng đều trong NATO, đồng thời nhấn mạnh nhiều thành viên “chi chưa đủ”.

Thủ tướng Thụy Điển Ulf Kristersson cũng kêu gọi các đồng minh tăng hành động thực tế thay vì chỉ đưa ra tuyên bố ủng hộ Ukraine.

Cuộc tranh luận mới nhất tiếp tục cho thấy những khác biệt ngày càng rõ trong NATO về cách duy trì hỗ trợ dành cho Kiev khi xung đột Nga-Ukraine bước sang năm thứ ba. Trong khi các nước Đông Âu thúc đẩy tăng viện trợ quân sự, nhiều thành viên Tây Âu tỏ ra thận trọng hơn trước áp lực ngân sách và nguy cơ căng thẳng leo thang.

Về phía Moscow, Nga tiếp tục chỉ trích việc phương Tây cung cấp vũ khí cho Ukraine, đồng thời cho rằng động thái này chỉ kéo dài xung đột và làm gia tăng nguy cơ đối đầu trực tiếp giữa Nga với NATO.