 |
| Ba nhà khoa học đoạt Giải Nobel Hóa học 2015 được công bố tại cuộc họp báo của Viện Hàn lâm khoa học Hoàng gia Thụy Điển, ngày 7/10. (Nguồn: AFP) |
Theo CNN, Viện Hàn lâm Khoa học Hoàng gia Thụy Điển đã trao vinh dự này 3 nhà khoa học Tomas Lindahl, Paul Modrich và Aziz Sancar vì họ đã lập được bản đồ ở mức phân tử về cơ chế tế bào sửa chữa những ADN bị hư hại và bảo vệ thông tin di truyền. Nghiên cứu này giúp cung cấp kiến thức cơ bản về chức năng của tế bào sống, mở ra các phương pháp mới điều trị ung thư.
Theo các chuyên gia, tổn hại ADN luôn luôn xảy ra và lí do khiến vật chất di truyền của chúng ta không tan rã thành những mớ hỗn độn hoàn toàn về mặt hóa học là nhờ một loạt hệ thống phân tử liên tục giám sát và sửa chữa ADN.
Trong những năm đầu thập niên 70 của thế kỷ trước, các nhà khoa học tin rằng, ADN là một phân tử vô cùng ổn định. Tuy nhiên, trong nghiên cứu của mình, nhà khoa học Tomas Lindahl đã khám phá ra một cơ chế sửa chữa đứt đoạn gốc ở cấp độ phân tử, liên tục chống lại sự sụp đổ của ADN, tạo điều kiện cho sự phát triển của sự sống trên Trái đất.
Đóng góp cho khám phá này, nhà nghiên cứu Aziz Sancar đã lập sơ đồ về sự sửa chữa đứt đoạn nucleotide, cơ chế mà các tế bào đang sử dụng để sữa chữa tổn hại do tia cực tím gây ra với ADN. Những người sinh ra đã bị khiếm khuyết trong hệ thống sửa chữa này sẽ phát triển bệnh ung thư da nếu họ tiếp xúc với ánh sáng Mặt Trời. Các tế bào cũng đang tận dụng việc sửa chữa đứt đoạn nucleotide để khắc phục các khiếm khuyết bắt nguồn từ các chất gây đột biến.
Trong khi đó, nhà khoa học Paul Modrich đã phát hiện cách tế bào sửa chữa lỗi xảy ra khi ADN được sao chép trong quá trình phân bào. Cơ chế sửa chữa ghép đôi không xứng này đã giảm tần suất lỗi xảy ra trong quá trình tái tạo ADN khoảng 1.000 lần. Chúng ta đã ghi nhận các khuyết tật bẩm sinh do trục trặc về cơ chế sửa chữa ghép đôi đã dẫn đến một biến thể di truyền của bệnh ung thư ruột.
Theo thông cáo của Hội đồng Nobel 2015, nghiên cứu của ba nhà khoa học đã chỉ ra, "từ một tế bào này đến một tế bào khác, từ thế hệ này sang thế hệ khác, thông tin di truyền quyết định cách con người định hình như thế nào đã trôi chảy khắp cơ thể chúng ta suốt hàng trăm ngàn năm qua. Nó liên tục đối mặt với các cuộc tấn công từ môi trường, nhưng vẫn còn nguyên vẹn đáng kinh ngạc”.
Các nhà khoa học sẽ nhận giải tại buỗi lễ trao giải chính thức vào ngày 10/12 tới, tại Stockholm (Thụy Điển). Mỗi giải Nobel sẽ kèm theo phần thưởng 8 triệu kronor Thụy Điển (tương đương 960.000 USD).
K.T
