Nhật Bản là đối tác quan trọng hàng đầu, người bạn đồng hành tin cậy trong kỷ nguyên phát triển của Việt Nam

Tham dự lễ kỷ niệm có Phó Thủ tướng Chính phủ Bùi Thanh Sơn, Bộ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ Nguyễn Mạnh Hùng, Thứ trưởng Thường trực Bộ Ngoại giao Nguyễn Minh Vũ cùng đông đảo đại diện các bộ, ngành, địa phương, doanh nghiệp và đoàn ngoại giao.

Phát biểu mở đầu sự kiện, Đại sứ Nhật Bản tại Việt Nam Ito Naoki đã gửi lời chúc mừng nồng nhiệt nhất đến Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng Cộng sản Việt Nam vừa qua. Qua đó, Tổng Bí thư Tô Lâm đã tái khẳng định quyết tâm hiện thực hóa “kỷ nguyên vươn mình của dân tộc”, đồng thời tạo tiền đề cho sự phát triển kinh tế mạnh mẽ của đất nước thông qua việc xác lập “Mô hình tăng trưởng mới”.

Theo Đại sứ Naoki, công cuộc cải cách hiện nay là thời cơ để tăng cường hơn nữa quan hệ hợp tác kinh tế song phương. Trong 10 năm qua, tổng kim ngạch thương mại giữa hai nước Việt Nam-Nhật Bản đã tăng khoảng 80%, chính thức vượt mốc 50 tỷ USD trong năm 2025. Vốn đầu tư trực tiếp (FDI) của Nhật Bản vào Việt Nam năm 2025 cũng đạt trên 3 tỷ USD, tăng 13% so với năm 2024.

Nhật Bản đã và đang tích cực hỗ trợ các nỗ lực cải cách của Việt Nam, bởi những bước đi này cũng sẽ mở ra nhiều cơ hội mở rộng hoạt động cho các doanh nghiệp Nhật Bản. Đất nước Mặt trời mọc cam kết tiếp tục đồng hành, kề vai sát cánh để hỗ trợ Việt Nam đạt được hai mục tiêu 100 năm của đất nước. Ngoài ra, hai nước đã khởi động trụ cột hợp tác mới trong các lĩnh vực khoa học – công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi xanh (GX), chuyển đổi số (DX), đồng thời triển khai các chương trình phát triển nguồn nhân lực về AI và công nghiệp bán dẫn.

Đại sứ cũng cho biết, trên cơ sở quan hệ Đối tác chiến lược toàn diện vì hòa bình và thịnh vượng tại châu Á và trên thế giới, hợp tác trong lĩnh vực quốc phòng - an ninh giữa hai quốc gia đã đạt tới tầm cao mới. Vào tháng 12/2025, hai nước đã tổ chức Đối thoại 2+2 ngoại giao - quốc phòng cấp Thứ trưởng tại Tokyo. Các hoạt động giao lưu quân sự cũng diễn ra sôi nổi với chuyến thăm của tàu huấn luyện SUZUNAMI tại Đà Nẵng (3/2025) và tàu hải quân 015 Trần Hưng Đạo tại cảng Kure (tháng 12/2025).

Đánh giá cao và hoan nghênh các thông điệp then chốt về “Tự chủ chiến lược” và “Hội nhập quốc tế sâu rộng” của Việt Nam tại Đại hội Đảng lần thứ XIV, Đại sứ Naoki mong muốn, Nhật Bản sẽ tiếp tục phối hợp chặt chẽ với Việt Nam để đóng góp cho hòa bình, thịnh vượng trong bối cảnh thế giới đầy biến động.

"Nhật Bản sẽ tiếp tục thúc đẩy một Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương tự do và rộng mở (FOIP) nhằm giữ vững các giá trị phổ quát như thượng tôn pháp luật, giải quyết hòa bình các tranh chấp, tự do hàng hải và bảo vệ quyền con người. Và Nhật Bản xem Việt Nam là một đối tác quan trọng để thực hiện FOIP", nhà ngoại giao nhấn mạnh.

Về phần mình, Bộ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ Nguyễn Mạnh Hùng khẳng định, sau gần 53 năm thiết lập quan hệ ngoại giao (1973-2026) và hơn 2 năm nâng cấp lên khuôn khổ Đối tác chiến lược toàn diện vì hòa bình và thịnh vượng tại châu Á và trên thế giới (2023-2026), quan hệ Việt Nam-Nhật Bản đã phát triển toàn diện, thực chất và hiệu quả trên mọi lĩnh vực với độ tin cậy chính trị cao.

Quan hệ hai nước được đánh giá là một trong những hình mẫu thành công trong hợp tác song phương của Việt Nam với các đối tác. Nhật Bản tiếp tục là đối tác kinh tế quan trọng hàng đầu của Việt Nam: Đứng đầu về viện trợ phát triển chính thức (ODA), thứ hai về hợp tác lao động, thứ ba về đầu tư và du lịch, thứ tư về thương mại. Năm 2025, tổng kim ngạch thương mại song phương lần đầu tiên vượt mốc 50 tỷ USD. Hợp tác địa phương và giao lưu nhân dân ngày càng đi vào chiều sâu, góp phần củng cố nền tảng xã hội bền vững cho quan hệ hai nước.

Đặc biệt, theo Bộ trưởng Nguyễn Mạnh Hùng, hợp tác khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số đang khẳng định vai trò trụ cột chiến lược, mở ra không gian hợp tác mới giữa hai nước. Việt Nam xác định khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo là động lực then chốt để nâng cao năng suất, chất lượng và sức cạnh tranh của nền kinh tế.

Trong tiến trình đó, Nhật Bản với thế mạnh về công nghệ cao, quản trị hiện đại và hệ sinh thái đổi mới sáng tạo phát triển theo chiều sâu là đối tác đặc biệt quan trọng của Việt Nam. Hai bên đang thúc đẩy hợp tác sâu rộng trong phát triển hạ tầng số, viễn thông thế hệ mới 5G và kiến trúc mạng mở Open RAN. Nhật Bản hiện là thị trường trọng điểm của doanh nghiệp công nghệ số Việt Nam.

Bên cạnh đó, trong lĩnh vực bán dẫn, Việt Nam và Nhật Bản đang mở rộng hợp tác cùng nghiên cứu, phát triển các công nghệ vật liệu, thiết kế vi mạch và đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao, hướng tới tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị toàn cầu.

Trong chặng đường phía trước, việc kết hợp thế mạnh nghiên cứu và phát triển dài hạn của Nhật Bản với năng lực ứng dụng công nghệ và đổi mới sáng tạo của Việt Nam sẽ tạo ra hệ sinh thái hợp tác hiệu quả, hình thành sức mạnh cộng hưởng chiến lược, mở rộng không gian phát triển và góp phần hiện thực hóa các mục tiêu chiến lược của mỗi quốc gia.

Chia sẻ về thành công của Đại hội Đảng lần thứ XIV vừa qua, Bộ trưởng Nguyễn Mạnh Hùng khẳng định Việt Nam tiếp tục kiên định đường lối đối ngoại độc lập, tự chủ, đa phương hóa, đa dạng hóa quan hệ, trong đó coi Nhật Bản là đối tác quan trọng hàng đầu, lâu dài và là người bạn đồng hành tin cậy trong kỷ nguyên phát triển dựa trên trí thức và khoa học công nghệ.

"Với nền tảng tin cậy chính trị vững chắc, sự tương đồng văn hóa và sự gắn kết lịch sử được vun đắp qua nhiều thế hệ, cùng quyết tâm của lãnh đạo và nhân dân hai nước, tôi tin tưởng chắc chắn rằng quan hệ Đối tác chiến lược toàn diện Việt Nam - Nhật Bản sẽ tiếp tục phát triển mạnh mẽ, thực chất và hiệu quả, mang lại lợi ích thiết thực cho nhân dân hai nước và đóng góp tích cực vào hòa bình, ổn định và thịnh vượng của khu vực và thế giới", Bộ trưởng chỉ rõ.

Bên cạnh đó, chia sẻ với Báo Thế giới và Việt Nam, Đại sứ Ito Naoki cho biết, Nhật hoàng chính là biểu tượng của quốc gia và sự đoàn kết của nhân dân Nhật Bản. Bản thân Hoàng gia luôn đi đầu trong việc quảng bá văn hóa Nhật Bản, bao gồm cả những giá trị truyền thống và nét hiện đại.

Với ông, giữa Việt Nam và Nhật Bản có nhiều điểm tương đồng sâu sắc khi cả hai đều đang nỗ lực phát triển văn hóa hiện đại nhưng không quên phát huy bản sắc truyền thống. Về phần mình, Nhật Bản luôn duy trì truyền thống và dành sự tôn kính đối với Hoàng gia. Chính nhờ sự gắn kết đó, Hoàng gia mới có thể bảo tồn và lan tỏa vẻ đẹp của văn hóa, lịch sử cũng như các giá trị Nhật Bản vốn được xây dựng trên nền tảng truyền thống lâu đời.

Đặc biệt, chia sẻ về ý nghĩa của "Reiwa" (Lệnh Hòa) - niên hiệu của Nhật hoàng đương nhiệm (có nghĩa là "sự hòa hợp tốt đẹp"), Đại sứ Ito Naoki bày tỏ vui mừng khi nhận thấy rằng, nhân dân Nhật Bản và Việt Nam cũng đã kiến tạo được một sự hòa hợp tuyệt vời. Dựa trên sự thấu hiểu lẫn nhau, hai nước đang tích cực thúc đẩy các mối liên kết văn hóa, hoạt động tiếp xúc và giao lưu nhân dân.

Năm 2025, đã có 810.000 người Nhật tới thăm Việt Nam và 680.000 người Việt đặt chân tới đất nước Nhật Bản. Đại sứ kỳ vọng đến năm 2030, con số này sẽ đạt mốc 2 triệu lượt khách.

"Tuy nhiên, tôi nghĩ điều quan trọng nhất là chúng ta đang nỗ lực hiện thực hóa tinh thần hòa hợp giữa hai dân tộc. Tôi cũng tin chắc rằng từ nền tảng đó, chúng ta sẽ đưa quan hệ Đối tác chiến lược toàn diện phát triển mạnh mẽ hơn nữa", nhà ngoại giao Nhật Bản nhấn mạnh.

Một số sản phẩm trưng bày tại sự kiện