Những dấu hiệu cảnh báo pin lithium-ion có thể bốc cháy

Nhờ ưu điểm dung lượng lớn, tuổi thọ cao và khả năng sạc nhanh, pin lithium-ion ngày càng được sử dụng rộng rãi. Tuy nhiên, nếu gặp sự cố hoặc bị hư hỏng cũng tiềm ẩn nguy cơ quá nhiệt, thậm chí dẫn đến cháy nổ. Việc nhận biết sớm những dấu hiệu bất thường có thể giúp người dùng chủ động xử lý, hạn chế rủi ro cho bản thân và tài sản.

Có nhiều dấu hiệu khác nhau cho thấy pin lithium-ion trên điện thoại có thể bốc cháy bất cứ lúc nào.

Pin bị phồng hoặc biến dạng

Một trong những dấu hiệu rõ ràng nhất cho thấy pin lithium-ion đang gặp vấn đề là hiện tượng phồng. Khi các phản ứng hóa học bên trong pin diễn ra bất thường, khí có thể tích tụ khiến viên pin hoặc toàn bộ thiết bị bị biến dạng.

Trên điện thoại, người dùng có thể nhận thấy màn hình hoặc mặt lưng bị đội lên, xuất hiện khe hở giữa các chi tiết. Với laptop, bàn phím hoặc phần kê tay có thể bị nhô cao bất thường. Nếu phát hiện tình trạng này, người dùng nên ngừng sử dụng ngay lập tức, không cố tiếp tục sạc hoặc ép thiết bị trở lại hình dạng ban đầu vì có thể làm hỏng lớp bảo vệ của pin.

Thiết bị nóng bất thường ngay cả khi không sử dụng

Pin lithium-ion thường tỏa nhiệt trong quá trình sạc hoặc khi thiết bị hoạt động với cường độ cao. Tuy nhiên, nếu thiết bị liên tục nóng lên dù chỉ thực hiện các tác vụ nhẹ hoặc thậm chí đang ở chế độ chờ, đây có thể là dấu hiệu cho thấy pin đang gặp lỗi.

Nhiệt độ tăng cao bất thường có thể xuất phát từ hiện tượng đoản mạch bên trong hoặc các tế bào pin bị xuống cấp. Nếu tình trạng này kéo dài, nguy cơ xảy ra hiện tượng "thoát nhiệt" (thermal runaway) sẽ tăng lên, khiến pin nóng lên nhanh chóng và có thể bốc cháy.

Có mùi khét hoặc mùi hóa chất lạ

Pin lithium-ion bị hỏng đôi khi sẽ phát ra mùi hóa chất hoặc mùi khét giống nhựa cháy. Đây là dấu hiệu cho thấy các thành phần bên trong pin đang bị phân hủy hoặc chất điện phân bị rò rỉ.

Nếu phát hiện mùi bất thường phát ra từ điện thoại, laptop hay bộ pin xe điện, người dùng nên nhanh chóng ngắt nguồn điện, đưa thiết bị ra khu vực thông thoáng và tránh tiếp xúc trực tiếp. Không nên tiếp tục sạc hoặc sử dụng thiết bị trong trường hợp này vì nguy cơ cháy nổ có thể xảy ra bất cứ lúc nào.

Pin sạc bất thường hoặc tụt pin nhanh

Một viên pin lithium-ion đã xuống cấp thường có biểu hiện sạc rất nhanh nhưng cũng hết pin nhanh hơn bình thường. Trong một số trường hợp, thiết bị có thể tự tắt nguồn dù vẫn còn phần trăm pin hoặc mức pin hiển thị thay đổi thất thường.

Mặc dù đây chưa phải là dấu hiệu chắc chắn cho thấy pin sẽ bốc cháy, nhưng nếu đi kèm với hiện tượng nóng lên bất thường hoặc phồng pin thì người dùng cần đặc biệt lưu ý. Việc tiếp tục sử dụng một viên pin đã hư hỏng có thể khiến các phản ứng hóa học bên trong trở nên mất kiểm soát.

Xuất hiện khói, tia lửa hoặc tiếng nổ lách tách

Đây là dấu hiệu nguy hiểm nhất và cho thấy pin đang ở trong tình trạng mất an toàn nghiêm trọng. Trước khi bốc cháy, pin lithium-ion có thể phát ra tiếng xì, tiếng nổ lách tách, kèm theo khói trắng hoặc khói có mùi hắc.

Nếu gặp tình huống này, người dùng cần lập tức tránh xa thiết bị, không cầm trực tiếp nếu pin đang rất nóng và không cố gắng tiếp tục sạc. Trong trường hợp có thể thực hiện an toàn, hãy di chuyển thiết bị ra khu vực không có vật liệu dễ cháy và liên hệ lực lượng cứu hỏa nếu đám cháy vượt ngoài khả năng kiểm soát.

Làm gì để giảm nguy cơ cháy nổ pin lithium-ion?

Để hạn chế rủi ro, người dùng nên sử dụng bộ sạc chính hãng hoặc đạt tiêu chuẩn an toàn, tránh để thiết bị dưới ánh nắng trực tiếp hoặc trong môi trường có nhiệt độ quá cao. Đồng thời, không nên sạc pin qua đêm liên tục trong thời gian dài nếu thiết bị không có cơ chế bảo vệ phù hợp.

Ngoài ra, cần tránh làm rơi, va đập mạnh hoặc chọc thủng pin lithium-ion vì những tác động này có thể gây hư hỏng cấu trúc bên trong. Khi pin đã có dấu hiệu phồng, rò rỉ hoặc hoạt động bất thường, giải pháp an toàn nhất là ngừng sử dụng và mang đến các trung tâm bảo hành hoặc điểm thu hồi pin để được xử lý đúng quy trình.

Việc nhận biết sớm những dấu hiệu cảnh báo không chỉ giúp kéo dài tuổi thọ thiết bị mà còn góp phần giảm thiểu nguy cơ cháy nổ. Dù tỷ lệ xảy ra sự cố với pin lithium-ion không cao, người dùng vẫn nên chủ động kiểm tra tình trạng pin định kỳ và thay thế khi cần thiết để đảm bảo an toàn trong quá trình sử dụng.