Sau nhiều năm căng thẳng, Ấn Độ ‘bật đèn xanh’ cho dòng vốn từ Trung Quốc

Thủ tướng Ấn Độ Narendra Modi bắt tay Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình tại lễ đón chính thức bên lề Hội nghị Thượng đỉnh Tổ chức Hợp tác Thượng Hải ở Thiên Tân năm 2025. (Nguồn: AFP)

Thủ tướng Ấn Độ Narendra Modi bắt tay Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình tại lễ đón chính thức bên lề Hội nghị thượng đỉnh Tổ chức hợp tác Thượng Hải (SCO) ở Thiên Tân năm 2025. (Nguồn: Getty Images)

Theo thông cáo được công bố ngày 10/3, Ấn Độ sẽ triển khai cơ chế phê duyệt nhanh đối với các khoản đầu tư đến từ các quốc gia có chung đường biên giới trên bộ với nước này, trong đó có Trung Quốc. Quy định mới điều chỉnh cơ chế trước đây, vốn yêu cầu toàn bộ dòng vốn từ các quốc gia này phải trải qua quy trình thẩm định bắt buộc của chính phủ.

Với quy định mới, các khoản đầu tư vào một số lĩnh vực như công nghiệp chế tạo tư liệu sản xuất, điện tử và linh kiện năng lượng mặt trời sẽ được phê duyệt trong vòng 60 ngày, với điều kiện phía Ấn Độ nắm giữ cổ phần chi phối và duy trì quyền kiểm soát doanh nghiệp.

Ngoài ra, các nhà đầu tư đến từ các quốc gia láng giềng nếu chỉ nắm giữ tối đa 10% cổ phần và không có toàn quyền kiểm soát sẽ được cấp phép theo cơ chế tự động, với điều kiện đáp ứng các quy định quản lý hiện hành.

Giới quan sát nhận định động thái này cho thấy New Delhi đang tìm cách thu hút thêm dòng vốn quốc tế, đồng thời từng bước gỡ bỏ các rào cản được dựng lên trong giai đoạn quan hệ Ấn Độ-Trung Quốc căng thẳng.

Ông Mao Keji, nghiên cứu viên tại Trung tâm hợp tác quốc tế thuộc Ủy ban Cải cách và Phát triển quốc gia (Trung Quốc), nhận định từ góc độ hợp tác chuỗi cung ứng, việc Ấn Độ mở cửa trở lại đối với đầu tư Trung Quốc là bước đi hợp lý.

Theo ông Mao Keji, New Delhi có thể đã nhận ra rằng việc gần như loại trừ dòng vốn Trung Quốc trong những năm qua là một quyết định thiếu thận trọng.

Mặc dù văn bản không nêu đích danh Trung Quốc, quy định này trên thực tế được xem là nhắm chủ yếu vào dòng vốn từ nền kinh tế lớn thứ hai thế giới, bởi quy mô đầu tư của Trung Quốc vượt xa các quốc gia láng giềng khác của Ấn Độ.

Chính phủ Ấn Độ cho biết việc nới lỏng các hạn chế này được kỳ vọng sẽ thúc đẩy dòng vốn đầu tư nước ngoài, hỗ trợ tăng trưởng kinh tế và giúp nước này tiếp cận các công nghệ mới, đồng thời vẫn phù hợp với mục tiêu của chương trình “Ấn Độ tự cường” khởi động từ năm 2020.

Theo ông Mao, môi trường đầu tư hiện nay đã khác đáng kể so với sáu năm trước. Dù thị trường tiêu dùng lớn của Ấn Độ vẫn hấp dẫn, doanh nghiệp Trung Quốc nhiều khả năng sẽ thận trọng hơn, đặc biệt sau các tranh chấp thuế và vụ phong tỏa tài sản liên quan đến một số tập đoàn như Xiaomi trong thời gian gần đây.

Quan hệ giữa hai nền kinh tế lớn nhất châu Á từng rơi vào căng thẳng sau vụ đụng độ tại khu vực biên giới Himalaya vào tháng 6/2020, nhưng gần đây đã xuất hiện những dấu hiệu cải thiện. Tháng 7/2025, Ấn Độ nối lại việc tiếp nhận hồ sơ xin thị thực du lịch của công dân Trung Quốc sau 5 năm gián đoạn.

Một tháng sau, Thủ tướng Narendra Modi thăm Trung Quốc lần đầu sau 7 năm để dự Hội nghị thượng đỉnh Tổ chức hợp tác Thượng Hải (SCO) và hội đàm với Chủ tịch Tập Cận Bình.

Hai nước sau đó đã khôi phục các chuyến bay thẳng vào tháng 10, và hai tháng sau Trung Quốc cũng đơn giản hóa thủ tục cấp thị thực cho công dân Ấn Độ, cho thấy quan hệ song phương đang dần được cải thiện.