 |
| Hội nghị Bộ trưởng Ngoại giao ASEAN (AMM) lần thứ 59 và các Hội nghị liên quan sẽ diễn ra từ ngày 20-23/7 tại Manila, Philippines. (Nguồn: asean.org) |
Xin Đại sứ cho biết những trọng tâm ưu tiên của Hội nghị Bộ trưởng Ngoại giao ASEAN lần thứ 59, diễn ra chỉ hơn 2 tháng sau thành công của Hội nghị cấp cao ASEAN lần thứ 48?
Hội nghị Bộ trưởng Ngoại giao ASEAN (AMM) lần thứ 59 và các Hội nghị liên quan sẽ diễn ra từ ngày 20-23/7 tại Manila, Philippines. Có thể khái quát Hội nghị lần này ở một số trọng tâm lớn. Trước hết, đó là thúc đẩy triển khai Tầm nhìn Cộng đồng ASEAN 2045, chuyển mạnh từ định hướng sang hành động, từ quyết sách sang tổ chức thực hiện. Đây là nhiệm vụ then chốt để duy trì đà xây dựng Cộng đồng, củng cố nền tảng đoàn kết, thống nhất và nâng cao năng lực thích ứng của ASEAN trước các thách thức mới nổi.
 |
| Vụ trưởng Vụ ASEAN, Đại sứ Trần Đức Bình. (Ảnh: Bảo Chi) |
Trọng tâm thứ hai là tiếp tục cụ thể hóa các ưu tiên, sáng kiến của Năm Chủ tịch ASEAN 2026. Trên cơ sở kết quả Hội nghị cấp cao ASEAN 48, các Bộ trưởng dự kiến sẽ rà soát, thúc đẩy triển khai các cam kết của Lãnh đạo cấp cao, trong đó có Tuyên bố chung về ứng phó với khủng hoảng Trung Đông, nhằm tăng cường phối hợp liên ngành, cảnh báo sớm, bảo đảm an ninh năng lượng, an ninh lương thực, ổn định chuỗi cung ứng và hỗ trợ công dân trong các tình huống khẩn cấp.
Trọng tâm thứ ba là làm sâu sắc hơn quan hệ giữa ASEAN với các đối tác thông qua các khuôn khổ ASEAN+1, ASEAN+3, EAS và ARF, qua đó tiếp tục khẳng định vai trò trung tâm, năng lực “quy tụ” và điều phối của ASEAN trong cấu trúc khu vực đang định hình.
Các Hội nghị sẽ là dịp để ASEAN và các đối tác tăng cường đối thoại, xây dựng lòng tin, thúc đẩy hợp tác thực chất trên các lĩnh vực ưu tiên; đồng thời trao đổi thẳng thắn về các vấn đề quốc tế và khu vực cùng quan tâm trên cơ sở luật pháp quốc tế và các nguyên tắc cơ bản của ASEAN.
Dịp này cũng sẽ diễn ra các hoạt động kỷ niệm 50 năm Hiệp ước Thân thiện và Hợp tác ở Đông Nam Á (TAC), một văn kiện với các nguyên tắc nền tảng điều chỉnh quan hệ giữa các quốc gia trong khu vực và giữa ASEAN với các đối tác. Việc khẳng định giá trị và tuân thủ các nguyên tắc của TAC có ý nghĩa rất thời sự trong bối cảnh hiện nay, góp phần củng cố văn hóa đối thoại, lòng tin chiến lược, tôn trọng luật pháp quốc tế và giải quyết hòa bình các khác biệt.
Cũng nhân dịp này, các Hội nghị Bộ trưởng Ngoại giao Mekong-Hoa Kỳ, Mekong-Nhật Bản và Mekong-Hàn Quốc dự kiến sẽ được tổ chức, góp phần thúc đẩy hợp tác tiểu vùng, gắn kết hiệu quả hợp tác Mekong với tiến trình xây dựng Cộng đồng ASEAN, hướng tới phát triển bao trùm, bền vững và thu hẹp khoảng cách phát triển.
Nhìn tổng thể, AMM 59 không chỉ là dịp kiểm điểm tiến độ hợp tác ASEAN trong năm 2026, mà còn là bước chuẩn bị quan trọng để ASEAN chuyển hóa các định hướng chiến lược thành hành động cụ thể, củng cố đoàn kết và tự cường nội khối, đồng thời phát huy vai trò trung tâm trong thúc đẩy hòa bình, ổn định, hợp tác và phát triển ở khu vực.
 |
| Cuộc gặp không chính thức giữa các Bộ trưởng Ngoại giao ASEAN với Bộ trưởng Ngoại giao Myanmar tại Thái Lan ngày 12/7. (Ảnh: Bảo Chi) |
Diễn đàn Tương lai ASEAN 2026 do Việt Nam đăng cai tổ chức vừa qua được xem là một dấu ấn trong năm ASEAN 2026. Với dư địa đó, Việt Nam có những thông điệp quan trọng nào muốn lan tỏa tại Hội nghị lần này, thưa Đại sứ?
Diễn đàn Tương lai ASEAN 2026 đã diễn ra thành công với nhiều kết quả thiết thực. Những sáng kiến, ý tưởng nêu tại Diễn đàn lần này mang tính gợi mở rất cao, có thể trở thành nguồn tham khảo để các nước thảo luận chuyên sâu hơn. Theo đó, chúng tôi muốn chia sẻ những nội dung sau:
Thứ nhất, nỗ lực duy trì và thúc đẩy hòa bình, ổn định khu vực và tuân thủ luật pháp quốc tế. Môi trường khu vực hòa bình, ổn định là tài sản chiến lược quý giá nhất của ASEAN trong 6 thập kỷ qua. Để bảo vệ thành quả này, ASEAN cần kiên định đề cao luật pháp quốc tế và xây dựng trật tự khu vực dựa trên luật lệ, thúc đẩy văn hóa đối thoại, xây dựng lòng tin và “hạ nhiệt” các nguy cơ xung đột từ sớm.
Thứ hai, định vị lại vai trò của ASEAN trong bối cảnh mới và không ngừng củng cố vai trò trung tâm của ASEAN. Trước những diễn biến phức tạp của tình hình thế giới, khu vực và áp lực địa kinh tế, ASEAN cần chuyển từ trạng thái thụ động ứng phó khủng hoảng sang chủ động dẫn dắt, định hình cục diện. Đây cũng là cách tiếp cận của ASEAN khi xây dựng Tầm nhìn Cộng đồng ASEAN 2045. Cùng với đó, ASEAN cần tiếp tục củng cố vai trò trung tâm và tự chủ chiến lược thông qua nâng cao khả năng tự cường khu vực, quản lý khủng hoảng hiệu quả và duy trì các cơ chế do ASEAN là không gian đối thoại, xây dựng lòng tin và hợp tác thực chất.
Thứ ba, dành ưu tiên cao cho việc nâng cao tự cường khu vực thông qua tiếp tục đẩy mạnh hội nhập và liên kết khu vực, đồng thời đa dạng hóa quan hệ với đối tác, tăng cường kết nối chuỗi cung ứng, bảo đảm an ninh năng lượng, an ninh lương thực, thúc đẩy chuyển đổi số, xây dựng tiêu chuẩn chung về quản trị AI, hợp tác an ninh mạng và đẩy nhanh chuyển đổi năng lượng xanh; nâng cao năng lực dự báo, thích ứng và phục hồi của ASEAN trước các cú sốc.
Thứ tư, nhấn mạnh mối liên hệ bổ trợ giữa hợp tác tiểu vùng với tiến trình phát triển chung của ASEAN. Với định hướng của Tầm nhìn Cộng đồng ASEAN 2045 là xây dựng ASEAN sáng tạo, năng động, tự cường và lấy người dân làm trung tâm, hợp tác phát triển tiểu vùng đóng vai trò không thể thiếu, giúp nâng cao tính cạnh tranh và khai thác tiềm năng, lợi thế của các tiểu vùng, mang lại lợi ích thiết thực và cơ hội phát triển đồng đều cho người dân, góp phần xây dựng Cộng đồng ASEAN lấy người dân làm trung tâm.
 |
| Diễn đàn Tương lai ASEAN 2026 để lại ấn tượng tốt đẹp với nhiều sáng kiến thiết thực. (Ảnh: Nguyễn Bình) |
Phát biểu tại Hội nghị quán triệt Nghị quyết của Bộ Chính trị về đường lối đối ngoại Đại hội XIV của Đảng vừa qua, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đã nhấn mạnh ngoại giao Việt Nam cần “từ lớn mạnh riêng lẻ sang cùng ASEAN lớn mạnh”, Đại sứ nhận định như thế nào về định hướng quan trọng này?
Định hướng “từ lớn mạnh riêng lẻ sang cùng ASEAN lớn mạnh” là quan điểm có ý nghĩa chiến lược đối với Việt Nam cũng như các nước thành viên, khẳng định lợi ích của các quốc gia gắn bó chặt chẽ với lợi ích chung của ASEAN và khu vực. Sức mạnh, vị thế và khả năng tự chủ chiến lược của Việt Nam và các nước ASEAN sẽ được nhân lên khi ASEAN đoàn kết, tự cường, phát triển năng động và giữ vững vai trò trung tâm trong cấu trúc khu vực.
Từ năm 1995, ASEAN luôn là không gian có ý nghĩa chiến lược trực tiếp đối với Việt Nam về cả an ninh, phát triển và đối ngoại. Việt Nam luôn là thành viên tích cực, đóng góp thực chất, hiệu quả cho những bước phát triển quan trọng của ASEAN. Do đó, “cùng ASEAN lớn mạnh” không chỉ là yêu cầu khách quan của hội nhập khu vực, mà còn là lựa chọn chiến lược phù hợp với lợi ích lâu dài của Việt Nam.
Trước hết, một ASEAN đoàn kết, tự cường và có vai trò trung tâm là “điểm tựa” quan trọng để Việt Nam cùng các nước thành viên xử lý các thách thức an ninh của khu vực, cả truyền thống lẫn phi truyền thống, đồng thời duy trì môi trường khu vực hòa bình, ổn định và thúc đẩy phát triển. Do đó, củng cố đoàn kết và vai trò trung tâm của ASEAN tiếp tục là ưu tiên cao trong chính sách đối ngoại của Việt Nam.
Thứ hai, “cùng ASEAN lớn mạnh” là gắn phát triển của Việt Nam với tiến trình liên kết và hội nhập khu vực. Khi ASEAN trở thành một cực tăng trưởng năng động, tự cường và bao trùm hơn, Việt Nam cũng có thêm điều kiện thuận lợi để thực hiện các mục tiêu phát triển nhanh, bền vững.
Thứ ba, Việt Nam cũng cần chuyển mạnh từ tư duy “tham gia tích cực” sang “đóng góp chủ động, kiến tạo và dẫn dắt trong những lĩnh vực có khả năng”, thông qua việc chủ động đề xuất sáng kiến, thúc đẩy đồng thuận, tham gia định hình các nghị sự khu vực và đóng góp thiết thực vào năng lực hành động, uy tín và tiếng nói chung của ASEAN.
Nhìn ở một góc độ khác, trong bối cảnh thế giới và khu vực chuyển động nhanh, khó lường, không quốc gia nào có thể lớn mạnh bền vững nếu tách rời môi trường xung quanh. Các nước đối tác ở các khu vực trên thế giới ngày càng quan tâm và mong muốn thiết lập, mở rộng quan hệ và hợp tác thực chất với ASEAN, cùng xử lý các thách thức chung thông qua các khuôn khổ do ASEAN dẫn dắt vì hòa bình, ổn định và phát triển. Đây cũng chính là cơ hội để Việt Nam, ASEAN và các nước đối tác tiếp tục củng cố và mở rộng không gian phát triển, đa dạng hóa thị trường và chuỗi cung ứng, khơi thông các nguồn vốn đầu tư thông qua mạng lưới các FTA+, phục vụ các mục tiêu phát triển quốc gia.
Do đó, có thể khẳng định, một ASEAN lớn mạnh không chỉ phù hợp với lợi ích của Việt Nam và các nước thành viên ASEAN, mà còn đáp ứng mong muốn chung của nhiều đối tác về một khu vực hòa bình, ổn định, hợp tác và phát triển. Với tinh thần đó, Việt Nam sẽ tiếp tục đồng hành, đóng góp chủ động, trách nhiệm và hiệu quả vào tiến trình xây dựng Cộng đồng ASEAN, để sự lớn mạnh của Việt Nam gắn bó mật thiết, song trùng với sự lớn mạnh chung của ASEAN.
Trân trọng cảm ơn Đại sứ!
| Bộ trưởng Ngoại giao Lê Hoài Trung sẽ tham dự cuộc gặp không chính thức giữa các Bộ trưởng Ngoại giao ASEAN và Bộ trưởng Ngoại giao Myanmar Thông tin trên được Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Phạm Thu Hằng cho biết tại cuộc họp báo thường kỳ Bộ Ngoại giao, chiều ... |
| Việt Nam tích cực thúc đẩy tinh thần đoàn kết, trách nhiệm và vai trò trung tâm của ASEAN Nhân dịp diễn ra các hoạt động trong khuôn khổ cấp Bộ trưởng Ngoại giao ASEAN tại Thái Lan và Philippines, Trưởng Phái đoàn Việt ... |
| 5 nền kinh tế này đang định hình lại sự phát triển của ASEAN Chu kỳ tăng trưởng kinh tế tiếp theo của Đông Nam Á sẽ được định hình bởi nhóm 5 nước khu vực, bao gồm Việt ... |
| Cùng ASEAN đoàn kết, lớn mạnh Với tinh thần chủ động, tích cực và trách nhiệm, Việt Nam đang cùng các nước thành viên bước vào giai đoạn phát triển mới ... |
| Philippines lạc quan về tiến trình đàm phán Bộ Quy tắc ứng xử ở Biển Đông Philippines tiếp tục tin tưởng các cuộc đàm phán về Bộ Quy tắc ứng xử ở Biển Đông (COC) đang đạt tiến triển ổn định, ... |
