Tại sao kinh tế toàn cầu đang chậm lại?

Minh Anh
“Điều tồi tệ nhất vẫn chưa đến và đối với nhiều người, năm 2023 sẽ giống như một cuộc suy thoái”, IMF nhận định.
Theo dõi Baoquocte.vn trên
IMF dự báo nền kinh tế thế giới sẽ tăng trưởng 2,7% vào năm 2023, giảm từ mức 3,2% của năm 2022.  (Nguồn: Postpressmag)
IMF dự báo nền kinh tế thế giới sẽ tăng trưởng 2,7% vào năm 2023, giảm từ mức 3,2% của năm 2022. (Nguồn: Postpressmag)

Nhiều yếu tố đang đè nặng lên tăng trưởng và góp phần gây ra bất ổn đối với kinh tế toàn cầu. Không chỉ “đầu tàu” Mỹ, mà là kinh tế toàn cầu đang chậm lại. Lạm phát ở các nước châu Âu tăng vọt sau xung đột địa chính trị tại Đông Âu nổ ra, đẩy giá các mặt hàng thiết yếu như khí đốt và thực phẩm lên cao.

Trên khắp thế giới, các ngân hàng trung ương đang “đua” tăng lãi suất trong nỗ lực kiểm soát giá cả tăng cao, bằng cách làm suy yếu nhu cầu của người tiêu dùng.

Bất ổn

Quỹ Tiền tệ quốc tế (IMF) đã hạ triển vọng tăng trưởng cho năm 2023, dự đoán nền kinh tế thế giới sẽ tăng trưởng 2,7% vào năm 2023, giảm từ mức 3,2% của năm nay. Trong một báo cáo vào tháng trước, IMF chỉ ra rằng, nền kinh tế toàn cầu đang phải đối mặt với “những thách thức lớn” do sự gián đoạn chuỗi cung ứng liên quan đến đại dịch, xung đột ở Ukraine, tốc độ tăng trưởng kinh tế Trung Quốc giảm, lãi suất tăng… tất cả đều đang tác động xấu đến tăng trưởng.

Tại Mỹ, nỗi lo suy thoái gia tăng, trong khi lạm phát vẫn ở mức cao. Một số nhà kinh tế và giới đầu tư bày tỏ lo ngại về việc Cục Dự trữ Liên bang (Fed) tăng lãi suất quá mạnh, tới mức chính họ có thể đã làm suy yếu nền kinh tế lớn nhất thế giới. Bằng cách làm cho vốn vay đắt hơn, ngân hàng trung ương đang cố gắng làm chậm nhu cầu của người tiêu dùng, điều này dẫn đến tăng trưởng chậm hơn, có thể gây ra suy thoái kinh tế, nếu các doanh nghiệp chậm tuyển dụng hoặc sa thải nhiều công nhân.

Tuy nhiên, theo đánh giá của một số nhà kinh tế, Mỹ thực sự đang ở một vị trí tốt hơn so với nhiều quốc gia khác. Chẳng hạn, các nước châu Âu đang chìm trong một cuộc suy thoái nghiêm trọng vì khủng hoảng năng lượng. Còn Mỹ, cho đến nay đã vượt qua khó khăn khá tốt, dù vẫn kiên trì với chính sách tài chính thắt chặt.

Cạnh tranh địa chính trị tại Đông Âu là một trong những nguyên nhân hàng đầu gây ra khủng hoảng năng lượng tại châu Âu, dẫn đến giá cả tăng vọt. Các quốc gia phụ thuộc nhiều hơn vào nhập khẩu năng lượng từ Nga-chẳng hạn như Đức và Italy-bị ảnh hưởng nặng nề bởi nguồn cung cấp khí đốt tự nhiên bị hạn chế.

Lạm phát ở Eurozone đã tăng 10,6% trong tháng 10, so với một năm trước đó, tăng từ mức 9,9% của tháng trước. Lạm phát ở Anh cũng tăng cao do hóa đơn năng lượng “tăng chóng mặt”. Vào tháng 10, giá tiêu dùng ở Anh đã tăng 11,1% so với một năm trước.

Xung đột Nga-Ukraine đã làm gián đoạn hoạt động xuất khẩu lương thực như lúa mì, dầu hướng dương và các sản phẩm khác, làm căng thẳng nguồn cung lương thực toàn cầu và góp phần đẩy lạm phát cao hơn nữa.

Những đợt tăng giá này có thể dẫn đến suy thoái kinh tế nghiêm trọng vì thực phẩm và khí đốt là những mặt hàng thiết yếu của các hộ gia đình. Theo phân tích của GS. Raghuram Rajan thuộc Đại học Chicago, cựu Kinh tế gia trưởng của IMF, nếu người tiêu dùng châu Âu đang chi nhiều ngân sách hơn cho những mặt hàng này, thì họ sẽ có ít tiền hơn để chi cho các hàng hóa và dịch vụ khác.

Nhà kinh tế Pierre Lafourcade tại UBS, cho biết, các hộ gia đình châu Âu cũng không tích lũy được nhiều khoản tiết kiệm như người Mỹ. Trước đó, trong đại dịch, các nhà lập pháp Mỹ đã thông qua nhiều biện pháp kích thích kinh tế hơn, đồng thời đưa tiền trực tiếp cho người tiêu dùng, nên người dân Mỹ tiết kiệm được nhiều hơn. Tình hình không tương tự ở Eurozone, khi người dân ít dần các khoản tiết kiệm dư thừa.

Các nhà kinh tế của UBS dự đoán, nền kinh tế thế giới sẽ tăng trưởng 2,1% trong năm 2023, mức thấp nhất kể từ năm 1993. 13 trong số 32 nền kinh tế mà UBS dự báo suy giảm, sẽ suy giảm trong ít nhất hai quý, mà theo một số nhà kinh tế, tình hình thực tế sẽ giống như suy thoái kinh tế toàn cầu.

Mặc dù, xung đột Nga-Ukraine làm trầm trọng thêm lạm phát toàn cầu, nhưng thực tế, giá tiêu dùng đã tăng trên khắp thế giới trước khi Moscow phát động chiến dịch quân sự. Dịch Covid-19 với các lệnh giãn cách, phong tỏa đã dẫn đến việc các nhà máy phải đóng cửa. Trong khi, nhu cầu hàng hóa của người tiêu dùng vẫn tăng, đẩy giá nhiều mặt hàng tăng cao.

IMF dự đoán, lạm phát toàn cầu sẽ tăng từ 4,7% vào năm 2021 lên 8,8% vào năm 2022. Cơ quan này cũng dự đoán, mức tăng giá chung sẽ giảm xuống 6,5% vào năm 2023.

Và… bế tắc?

Tuy nhiên, về bản chất, các yếu tố chính thúc đẩy lạm phát ở Mỹ khác với các nước châu Âu. Theo GS. kinh tế Karen Dynan tại Đại học Harvard, thành viên cấp cao tại Viện Kinh tế quốc tế Peterson, lạm phát ở Mỹ đã ảnh hưởng đến nhiều loại hàng hóa và dịch vụ hơn so với các quốc gia khác, một phần là do nhu cầu tiêu dùng mạnh mẽ.

Trong khi đó, theo GS. Dynan, nếu chi phí năng lượng và lương thực giảm xuống, sẽ giúp giảm đáng kể giá cả ở các nước châu Âu, tuy nhiên, sẽ không đủ để giải quyết vấn đề lạm phát tại Mỹ.

Theo đánh giá của GS. Kenneth Rogoff của Đại học Harvard và là cựu Kinh tế gia trưởng của IMF, nền kinh tế Trung Quốc đang khá “bí bách” vì những hạn chế do dịch Covid-19 gây ra, trong bối cảnh suy yếu của ngành bất động sản.

Dù các nhà kinh tế kỳ vọng, nền kinh tế thứ hai thế giới sẽ tăng trưởng trở lại vào năm tới khi dịch bệnh bớt căng thẳng, nhưng những gián đoạn trong hoạt động sản xuất hàng hóa đã và đang làm suy yếu chi tiêu của người tiêu dùng. Lĩnh vực bất động sản vốn chiếm khoảng một phần năm hoạt động kinh tế ở Trung Quốc, đã suy yếu đáng kể, sau nhiều năm “bong bóng” phình to.

GS. Rogoff cho rằng, tình hình khá bế tắc, dù nền kinh tế Mỹ “tốt hơn rõ rệt” so với các nước châu Âu và Trung Quốc, nhưng nền kinh tế toàn cầu yếu hơn lại tác động tiêu cực trở lại người tiêu dùng Mỹ.

Nếu người tiêu dùng ở các quốc gia khác không đủ khả năng mua nhiều hàng hóa của Mỹ, điều đó có thể gây tổn hại cho các doanh nghiệp. Khi doanh nghiệp kiếm được ít lợi nhuận hơn ở nước ngoài, tức là mức lương cho công nhân của họ ở Mỹ sẽ thấp hơn, GS. Rogoff phân tích.

Và mặc dù nền kinh tế lớn nhất thế giới đang đứng vững, nước này vẫn có thể chứng kiến một cuộc suy thoái nghiêm trọng trong những tháng tới, khi Fed tiếp tục tăng lãi suất. “Nếu Mỹ thắt chặt quá mức, có lẽ nền kinh tế này sẽ tệ hơn châu Á và có thể còn tệ hơn cả châu Âu”, GS. Rogoff kết luận.

Fed lại sắp tăng lãi suất, suy thoái kinh tế đang cận kề?

Fed lại sắp tăng lãi suất, suy thoái kinh tế đang cận kề?

Theo AFP, Cục Dự trữ liên bang Mỹ (Fed) dự báo sẽ tiếp tục tăng lãi suất tại cuộc họp tuần tới. Động thái này ...

Eurozone: Kinh tế tăng trưởng chậm, lạm phát cao, suy thoái đang 'rình rập'

Eurozone: Kinh tế tăng trưởng chậm, lạm phát cao, suy thoái đang 'rình rập'

Ngày 31/10, Cơ quan Thống kê Liên minh châu Âu (Eurostat) cho biết, tăng trưởng kinh tế Khu vực đồng tiền chung châu Âu (Eurozone) ...

'Sức mạnh' năng lượng Nga đã qua thời đỉnh cao, nền kinh tế đang 'co lại'

'Sức mạnh' năng lượng Nga đã qua thời đỉnh cao, nền kinh tế đang 'co lại'

Đặc phái viên năng lượng của Bộ Ngoại giao Mỹ nhận định, vị thế nhà cung cấp năng lượng dồi dào và giá rẻ hàng ...

Nền kinh tế toàn cầu trầm lắng, Việt Nam vẫn duy trì loạt chỉ số tăng trưởng ấn tượng

Nền kinh tế toàn cầu trầm lắng, Việt Nam vẫn duy trì loạt chỉ số tăng trưởng ấn tượng

Dẫn báo cáo của Quỹ Tiền tệ quốc tế (IMF), Sputnik cho rằng, Việt Nam được xem là điểm sáng trong “bức tranh tối màu” ...

Chuyên gia Đức: Việt Nam đã làm rất tốt và vượt ra khỏi tình hình kinh tế ảm đạm của toàn cầu

Chuyên gia Đức: Việt Nam đã làm rất tốt và vượt ra khỏi tình hình kinh tế ảm đạm của toàn cầu

Là thị trường rất hấp dẫn, nhiều cơ hội hợp tác và tiềm năng kinh tế chưa được khai thác hết, Việt Nam có thể ...

Đọc thêm

Tổng duyệt chương trình Khai mạc Liên hoan Văn hóa Ẩm thực Quốc tế lần thứ 14

Tổng duyệt chương trình Khai mạc Liên hoan Văn hóa Ẩm thực Quốc tế lần thứ 14

Thứ trưởng Ngoại giao Lê Anh Tuấn chủ trì buổi tổng duyệt chương trình khai mạc và rà soát công tác chuẩn bị cho Liên hoan Văn hóa Ẩm thực ...
Sứ mệnh trung gian của Thổ Nhĩ Kỳ

Sứ mệnh trung gian của Thổ Nhĩ Kỳ

Thổ Nhĩ Kỳ đang đẩy mạnh vai trò trung gian hòa giải nhờ khả năng tiếp xúc với các bên xung đột tại khu vực.
Dự báo thời tiết đêm hôm nay và ngày mai (21/11): Bắc Bộ trời rét, vùng núi cao có nơi dưới 9 độ C; TP. Huế, TP. Đà Nẵng mưa vừa, mưa to

Dự báo thời tiết đêm hôm nay và ngày mai (21/11): Bắc Bộ trời rét, vùng núi cao có nơi dưới 9 độ C; TP. Huế, TP. Đà Nẵng mưa vừa, mưa to

Thông tin dự báo thời tiết các khu vực trong đêm hôm nay và ngày mai (21/11) từ Trung tâm Dự báo khí tượng thủy văn quốc gia.
Củng cố nền tảng hợp tác, mở rộng không gian phát triển

Củng cố nền tảng hợp tác, mở rộng không gian phát triển

Chuyến công tác dự Tuần lễ cấp cao APEC 2026 và làm việc song phương tại Trung Quốc của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đã thành công ...
Việt Nam ghi dấu ấn đậm nét tại APEC 2026, tự tin tiếp nhận trọng trách chủ nhà APEC 2027

Việt Nam ghi dấu ấn đậm nét tại APEC 2026, tự tin tiếp nhận trọng trách chủ nhà APEC 2027

Bộ trưởng Lê Hoài Trung trả lời phỏng vấn sau chuyến Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm dự APEC 2026 và làm việc song phương tại Trung Quốc.
Công tác Lãnh sự: Tiếp tục nâng cao hiệu quả, trách nhiệm, tinh thần phục vụ

Công tác Lãnh sự: Tiếp tục nâng cao hiệu quả, trách nhiệm, tinh thần phục vụ

Báo cáo chính trị Đại hội lần thứ XIV của Đảng đã chỉ đạo: Tiếp tục đổi mới nội dung, phương pháp, nâng cao hiệu quả công tác lãnh sự, ...
Củng cố nền tảng hợp tác, mở rộng không gian phát triển

Củng cố nền tảng hợp tác, mở rộng không gian phát triển

Chuyến công tác dự Tuần lễ cấp cao APEC 2026 và làm việc song phương tại Trung Quốc của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đã thành công tốt đẹp.
Đà Nẵng: Khơi thông nguồn lực chiến lược, định hình cực tăng trưởng mới

Đà Nẵng: Khơi thông nguồn lực chiến lược, định hình cực tăng trưởng mới

Gần một thập kỷ kể từ thành công của Tuần lễ cấp cao APEC 2017, Đà Nẵng đang bước vào giai đoạn mới với không gian kinh tế mở rộng, dư địa phát triển ngày ...
Dấu ấn hợp tác bứt phá với các nền kinh tế APEC

Dấu ấn hợp tác bứt phá với các nền kinh tế APEC

Các nền kinh tế thành viên APEC đóng vai trò hạt nhân trong việc thúc đẩy chuyển dịch cơ cấu kinh tế và hiện đại hóa hạ tầng tại Vĩnh Long.
Khắc họa đậm nét dấu ấn Việt Nam

Khắc họa đậm nét dấu ấn Việt Nam

Đồng hành cùng APEC gần 30 năm qua, Việt Nam đã thể hiện vai trò thành viên tích cực, chủ động, góp phần thúc đẩy hòa bình, ổn định, hợp tác.
EVN nỗ lực bảo đảm hạ tầng năng lượng, sẵn sàng cho APEC 2027

EVN nỗ lực bảo đảm hạ tầng năng lượng, sẵn sàng cho APEC 2027

Với quyết tâm cao và sự vào cuộc quyết liệt, Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN) đã nỗ lực đẩy nhanh tiến độ các dự án, sẵn sàng cho APEC 2027.
Liên hoan Văn hóa Ẩm thực quốc tế 2026: Khát vọng đưa nông sản Việt vươn xa

Liên hoan Văn hóa Ẩm thực quốc tế 2026: Khát vọng đưa nông sản Việt vươn xa

Mang đặc sản quê hương đến Liên hoan Văn hóa Ẩm thực quốc tế 2026, Thái Nguyên và Sơn La kỳ vọng nâng tầm giá trị nông sản, mở rộng thị trường.
Siam Piwat: Kiến tạo những điểm đến, thúc đẩy động lực tăng trưởng mới

Siam Piwat: Kiến tạo những điểm đến, thúc đẩy động lực tăng trưởng mới

Với di sản tiên phong trong việc xây dựng các công trình nổi tiếng toàn cầu, nhà phát triển bất động sản hàng đầu Thái Lan tiếp tục thách thức các quy ước, tạo ra ...
Mỗi đối tượng chỉ được mua, thuê một căn nhà ở xã hội, hạn chế chuyển nhượng trong 5 năm đầu

Mỗi đối tượng chỉ được mua, thuê một căn nhà ở xã hội, hạn chế chuyển nhượng trong 5 năm đầu

Thứ trưởng Bộ Xây dựng Lê Hồng Vinh thông tin, dự kiến đến hết năm 2026, cả nước sẽ hoàn thành 87.601 căn nhà ở xã hội, đạt 90% so với kế hoạch đề ra.
Capital Square Đà Nẵng - Tổ hợp căn hộ ven sông Hàn tại phường An Hải

Capital Square Đà Nẵng - Tổ hợp căn hộ ven sông Hàn tại phường An Hải

Capital Square Đà Nẵng là tổ hợp căn hộ và thương mại dịch vụ nằm tại phường An Hải, bờ đông sông Hàn. Tổ hợp thuộc hệ sinh thái phát triển của BRG, với sự ...
Dự thảo Luật Kinh doanh bất động sản (sửa đổi): Đề xuất cắt giảm 7 điều kiện kinh doanh, tăng phân cấp, phân quyền cho địa phương

Dự thảo Luật Kinh doanh bất động sản (sửa đổi): Đề xuất cắt giảm 7 điều kiện kinh doanh, tăng phân cấp, phân quyền cho địa phương

Bộ Xây dựng đề xuất sửa đổi toàn diện Luật Kinh doanh bất động sản năm 2023, trong đó dự kiến cắt giảm 7 điều kiện đầu tư kinh doanh, đơn giản hóa thủ tục ...
Penthouse The Nelson Private Residences: Chốn riêng tư – Đặc quyền xa xỉ

Penthouse The Nelson Private Residences: Chốn riêng tư – Đặc quyền xa xỉ

Giữa nhịp sống sôi động của Hà Nội, khi sự riêng tư và chất lượng sống ngày càng trở thành những tiêu chí quan trọng của giới thượng lưu, Penthouse không đơn thuần là một ...
Phân khu Vịnh Mây tại Vinhomes Hải Vân Bay có gì đặc biệt?

Phân khu Vịnh Mây tại Vinhomes Hải Vân Bay có gì đặc biệt?

Vinhomes Hải Vân Bay, Làng Vân Đà Nẵng, thu hút sự quan tâm nhờ định hướng phát triển không gian sống gắn liền với thiên nhiên và cảnh quan ven biển Đà Nẵng. Trong đó, ...
Tỷ giá ngoại tệ, tỷ giá USD/VND hôm nay 20/11: Đồng USD tăng nhẹ so với rổ các đồng tiền chủ chốt

Tỷ giá ngoại tệ, tỷ giá USD/VND hôm nay 20/11: Đồng USD tăng nhẹ so với rổ các đồng tiền chủ chốt

Tỷ giá ngoại tệ, tỷ giá USD/VND hôm nay 20/11 ghi nhận đồng USD tăng nhẹ so với rổ các đồng tiền chủ chốt khác.
MB - Ngân hàng Việt Nam duy nhất vào Top 10 thương hiệu tăng trưởng nhanh nhất ASEAN (2023 – 2026)

MB - Ngân hàng Việt Nam duy nhất vào Top 10 thương hiệu tăng trưởng nhanh nhất ASEAN (2023 – 2026)

Với giá trị thương hiệu tăng trưởng 152% trong giai đoạn 2023-2026, MB là đại diện duy nhất ngành Ngân hàng Việt Nam và đứng thứ 8 trong danh sách 10 thương hiệu tăng trưởng ...
Tỷ giá ngoại tệ, tỷ giá USD/VND hôm nay 19/11: Đồng USD chạm mức cao mới trong vòng 19 tháng

Tỷ giá ngoại tệ, tỷ giá USD/VND hôm nay 19/11: Đồng USD chạm mức cao mới trong vòng 19 tháng

Tỷ giá ngoại tệ, tỷ giá USD/VND hôm nay 19/11 cho thấy đồng USD đã chạm mức cao mới trong vòng 19 tháng.
Tỷ giá ngoại tệ, tỷ giá USD/VND hôm nay 18/11: Đà giảm của đồng USD chưa cho thấy xu hướng suy yếu trên diện rộng

Tỷ giá ngoại tệ, tỷ giá USD/VND hôm nay 18/11: Đà giảm của đồng USD chưa cho thấy xu hướng suy yếu trên diện rộng

Tỷ giá ngoại tệ, tỷ giá USD/VND hôm nay 18/11 cho thấy đà giảm của đồng USD chưa phải dấu hiệu khởi đầu cho một xu hướng suy yếu trên diện rộng.
Tỷ giá ngoại tệ, tỷ giá USD/VND hôm nay 17/11: Kinh tế Mỹ tăng trưởng tốt giúp đồng USD duy trì sức hấp dẫn

Tỷ giá ngoại tệ, tỷ giá USD/VND hôm nay 17/11: Kinh tế Mỹ tăng trưởng tốt giúp đồng USD duy trì sức hấp dẫn

Tỷ giá ngoại tệ, tỷ giá USD/VND hôm nay 17/11 cho thấy tăng trưởng kinh tế Mỹ và thị trường chứng khoán khởi sắc giúp khôi phục sức hấp dẫn của đồng USD.
Tỷ giá ngoại tệ, tỷ giá USD/VND hôm nay 16/11: Kỳ vọng Fed tăng lãi suất trở thành động lực hỗ trợ đồng USD

Tỷ giá ngoại tệ, tỷ giá USD/VND hôm nay 16/11: Kỳ vọng Fed tăng lãi suất trở thành động lực hỗ trợ đồng USD

Tỷ giá ngoại tệ, tỷ giá USD/VND hôm nay 16/11 cho thấy kỳ vọng Fed tăng lãi suất trong tháng 12 đang trở thành động lực hỗ trợ đồng USD.
Phiên bản di động