Thị trường năng lượng gây dựng 50 năm bị 'thổi bay', 'khách sộp' có giúp Nga cứu vãn?

Linh Chi
Trên trang Bloomberg, chuyên gia về dầu mỏ Julian Lee nhận định, Nga đã dành gần 50 năm để xây dựng thị trường năng lượng ở châu Âu nhưng quốc gia này đã phá hủy nó trong vòng chưa đầy 50 tuần.
Theo dõi Baoquocte.vn trên
Thị trường năng lượng gây dựng 50 năm đã bị 'thổi bay', Nga có thể cứu vãn?
Nhà máy xử lý khí đốt của Gazprom ở Vùng Amur của Nga. (Nguồn: Sputnik)

Không có châu Âu, Nga đã tìm thấy các thị trường thay thế cho dầu thô, chủ yếu là ở Ấn Độ. Tuy nhiên, việc tìm kiếm bến đỗ cho các sản phẩm tinh chế và khí đốt tự nhiên sẽ mất nhiều năm và tốn nhiều chi phí.

Thị trường lớn "biến mất"

Theo ông Julian Lee, khi Nga tiến hành chiến dịch quân sự đặc biệt tại Ukraine ngày 24/2/2022, thị trường dầu mỏ châu Âu bắt đầu lung lay. Một thị trường hấp thụ gần 2,5 triệu thùng dầu thô mỗi ngày, 1 triệu thùng sản phẩm tinh chế khác và 155 tỷ m³ khí đốt tự nhiên mỗi năm đã gần như biến mất.

Dòng chảy dầu thô từ Nga đến các khu vực của châu Âu bắt đầu giảm. Đến ngày 5/12/2022, khi lệnh cấm nhập khẩu dầu thô của Nga bằng đường biển của Liên minh châu Âu (EU) có hiệu lực, dầu xuất khẩu sang khối 27 thành viên đã giảm xuống mức nhỏ giọt.

Bulgaria, quốc gia được miễn trừ tạm thời, là thị trường duy nhất còn lại mua dầu Nga.

Dòng chảy của các sản phẩm tinh chế của dầu cũng đang đi theo quỹ đạo tương tự, khi các biện pháp trừng phạt sẽ có hiệu lực vào ngày 5/2.

Về khí đốt tự nhiên, khách hàng lớn của Nga - châu Âu - cũng giảm mua rõ rệt. Một mạng lưới khổng lồ các mỏ khí đốt và đường ống dẫn khí - được phát triển với chi phí hàng trăm tỷ USD kể từ khi khí đốt đầu tiên vượt qua biên giới Áo vào năm 1968 - đã bị vứt bỏ.

Ước tính vào năm 2017, 100 tỷ USD đã được đầu tư vào việc phát triển trữ lượng khí đốt trên bán đảo Yamal của Nga. Hầu hết trong số đó được nối với châu Âu thông qua các đường ống, bao gồm cả những đường ống chạy dưới biển Baltic nối Nga với Đức.

Khoản đầu tư khổng lồ nói trên dự kiến ​​sẽ tăng gấp đôi vào năm 2025. Tuy nhiên, chuyên gia Julian Lee cho rằng, phần lớn khoản đầu tư đó hiện có vẻ dư thừa.

Khủng hoảng năng lượng: Thoát khỏi ‘vòng kim cô’ khí đốt Nga, chông gai vẫn rải đầy con đường phía trước

Khủng hoảng năng lượng: Thoát khỏi ‘vòng kim cô’ khí đốt Nga, chông gai vẫn rải đầy con đường phía trước

Tin liên quan

Mặc dù Nga có thể cứu vãn một số mối quan hệ năng lượng với châu Âu sau khi chiến dịch quân sự tại Ukraine kết thúc, nhưng các nước EU có thể sẽ không cần quá phụ thuộc vào khí đốt của Nga như trước đây.

Trong năm 2022, chính phủ và người tiêu dùng ở châu Âu đã nghiêm túc về việc nỗ lực thay thế khí đốt Moscow. EU hạn chế nhu cầu sử dụng năng lượng của người dân và doanh nghiệp. Trong khi đó, mức giá kỷ lục phải trả cho khí đốt và điện đã thúc đẩy những quốc gia này đầu tư vào năng lượng tái tạo.

Nhờ "cơn khát" dầu thô giá rẻ của các nhà máy lọc dầu Ấn Độ, các công ty dầu mỏ của Nga đã thành công trong việc chuyển hướng giao hàng dầu thô khi bị những người mua truyền thống ở châu Âu "xa lánh".

Tuy nhiên, việc chuyển hướng đã khiến Nga phải trả một cái giá rất lớn. Các khoản chiết khấu lớn lên tới 35 USD/thùng, tương đương với mức giảm giá 40%, đã được yêu cầu để thâm nhập thị trường Ấn Độ.

Vào cuối năm ngoái, các thùng dầu của Nga chiếm khoảng 1/4 lượng dầu thô nhập khẩu của Ấn Độ, thay thế hàng hóa từ các nhà cung cấp Trung Đông truyền thống của đất nước này như Saudi Arabia, Iraq, Các Tiểu vương quốc Arab thống nhất và Kuwait.

Không dễ dàng thay thế

Ông Julian Lee nhận thấy, việc chuyển hướng dòng dầu thô sang một thị trường đang "khát" là một chuyện; hướng các sản phẩm đã tinh chế vào thị trường lại là chuyện hoàn toàn khác.

Thời gian tới, khi lệnh trừng phạt các sản phẩm tinh chế của dầu chính thức có hiệu lực, vẫn sẽ có một số quốc gia sẵn sàng mua dầu diesel giá rẻ của Nga nhưng họ sẽ yêu cầu giảm giá đủ lớn để buôn bán có lãi. Những khoản chiết khấu này do các doanh nghiệp Nga, Điện Kremlin và chính phủ phải gánh chịu.

Xét về lợi thế, chuyên gia Julian Lee cho hay, dù là sản phẩm thô hay tinh chế, dầu đều có lợi thế lớn so với khí tự nhiên. Dầu có thể được vận chuyển dễ dàng bằng đường biển.

Trong gần 55 năm qua, Nga đã hướng về phía Tây để tìm kiếm những khách hàng mua khí đốt. Quốc gia này mạnh tay đầu tư các đường ống dẫn khí khổng lồ, dài hàng nghìn km để liên kết các mỏ khí đốt.

10 năm gần đây, Nga lại bắt đầu hướng sang phía Đông để tìm thị trường mới. Mới đây nhất, đường ống dẫn khí Power of Siberia (Sức mạnh Siberia) đang tăng tốc vận chuyển nhiên liệu đến Trung Quốc.

Năm 2022, Giám đốc điều hành tập đoàn năng lượng Nga Gazprom Aleksey Miller cho biết, tập đoàn này cơ bản đã đạt đến một “cấp độ mới” trong xuất khẩu khí đốt sang Trung Quốc. Trong năm, số lô hàng khí đốt mà Gazprom giao cho Bắc Kinh thường xuyên vượt qua các nghĩa vụ theo hợp đồng.

Dù vậy, Gazprom đưa ra chi phí chính thức của Power of Siberia và các mỏ khí liên quan là 55 tỷ USD.

Ông Julian Lee dẫn một đánh giá độc lập cho thấy, chi phí chính thức lớn gần gấp đôi mức 55 tỷ USD và cho rằng, đây là một khoản đầu tư sẽ không bao giờ mang lại lợi nhuận.

Vị chuyên gia này dự đoán, sẽ có giới hạn về lượng khí đốt mà Bắc Kinh sẽ mua của Nga. Trong khi nhu cầu năng lượng của Trung Quốc là rất lớn, nhưng quốc gia này cũng không trở nên quá phụ thuộc vào Moscow. Vì vậy, Nga sẽ cần tìm "ngôi nhà" khác để thay thế các thị trường châu Âu đã mất.

Moscow muốn cung cấp khí đốt cho Ấn Độ, một quốc gia đang phát triển nhanh chóng khác, với nhu cầu năng lượng ngày càng lớn. Tuy nhiên, việc vận chuyển khí đốt tự nhiên tới Ấn Độ thậm chí còn khó khăn hơn so với việc đưa khí đốt tới Trung Quốc.

Tuyến đường vận chuyển sẽ phải băng qua một số ngọn núi cao nhất thế giới hoặc đi qua Afghanistan và Pakistan. Điều này khiến việc xây dựng và vận hành những đường ống dẫn khí trở nên tốn kém hơn so với tuyến đường nối giữa hai quốc gia có biên giới chung.

Chuyên gia về dầu mỏ Julian Lee khẳng định: "Nga đã mất thị trường năng lượng châu Âu và không dễ dàng để thay thế".

Khí đốt châu Âu tiếp đà 'hạ nhiệt', dầu Urals của Nga được bán dưới mức giá trần

Khí đốt châu Âu tiếp đà 'hạ nhiệt', dầu Urals của Nga được bán dưới mức giá trần

Theo dữ liệu ngày 16/1 tại sàn giao dịch ICE ở London, lần đầu tiên kể từ ngày 6/9/2021, giá giao dịch khí đốt ở ...

Khủng hoảng năng lượng: Thoát khỏi ‘vòng kim cô’ khí đốt Nga, chông gai vẫn rải đầy con đường phía trước

Khủng hoảng năng lượng: Thoát khỏi ‘vòng kim cô’ khí đốt Nga, chông gai vẫn rải đầy con đường phía trước

Thế giới không chỉ phụ thuộc khí đốt Nga, vậy nếu thoát khỏi “vòng kim cô” đó, triển vọng năng lượng toàn cầu cho năm ...

Kinh tế thế giới nổi bật (13-19/1): Nga hoạt động tốt hơn dự đoán, Mỹ nói về ‘nhu cầu cấp thiết’ với Trung Quốc, thêm một quốc gia đầu tư khí đốt

Kinh tế thế giới nổi bật (13-19/1): Nga hoạt động tốt hơn dự đoán, Mỹ nói về ‘nhu cầu cấp thiết’ với Trung Quốc, thêm một quốc gia đầu tư khí đốt

Nhu cầu dầu toàn cầu năm 2023 không tăng, Nga hoạt động tốt hơn dự đoán của hầu hết các chuyên gia, Mỹ nói không ...

Mất 'kho' khí đốt khổng lồ Nga, Đức mất 2 lần tiền cho nhập khẩu mà sản lượng vẫn giảm

Mất 'kho' khí đốt khổng lồ Nga, Đức mất 2 lần tiền cho nhập khẩu mà sản lượng vẫn giảm

Mặc dù lượng nhập khẩu giảm 29%, chi phí nhập khẩu khí đốt của Đức trong 11 tháng đầu năm 2022 đã tăng 131%, hơn ...

Khí đốt qua 'con đường duy nhất' từ Nga đến EU bị cắt giảm, chuyên gia nói về điều khiến châu Âu phải 'trả giá đắt'

Khí đốt qua 'con đường duy nhất' từ Nga đến EU bị cắt giảm, chuyên gia nói về điều khiến châu Âu phải 'trả giá đắt'

Tập đoàn năng lượng khổng lồ Gazprom của Nga hiện cắt giảm 23% khối lượng vận chuyển khí đốt hàng ngày tới Liên minh châu ...

(theo Bloomberg)

Bài viết cùng chủ đề

Khủng hoảng năng lượng

Đọc thêm

Giá vàng hôm nay 19/11/2026 rớt thảm, thủng đáy hơn một năm, cơ hội gom hàng hay nên thận trọng?

Giá vàng hôm nay 19/11/2026 rớt thảm, thủng đáy hơn một năm, cơ hội gom hàng hay nên thận trọng?

Giá vàng hôm nay 19/11/2026 trên thị trường thế giới ghi nhận chạm mức thấp nhất trong hơn một năm.
Việt Nam mở rộng hợp tác quốc tế trong lĩnh vực pháp luật và hòa giải

Việt Nam mở rộng hợp tác quốc tế trong lĩnh vực pháp luật và hòa giải

Việt Nam ký Công ước thành lập Tổ chức quốc tế về trung gian (IOMed), mở rộng cơ hội hợp tác trong lĩnh vực pháp lý và giải quyết tranh ...
Mỗi năm Việt Nam có khoảng 103.000 người tử vong do các bệnh liên quan đến sử dụng thuốc lá

Mỗi năm Việt Nam có khoảng 103.000 người tử vong do các bệnh liên quan đến sử dụng thuốc lá

Thông tin được đưa ra tại Hội thảo cung cấp thông tin về phòng, chống tác hại thuốc lá ngày 17/11 tại Hà Nội.
Vinh danh 30 tài năng trẻ trong cuộc đua làm chủ công nghệ chiến lược

Vinh danh 30 tài năng trẻ trong cuộc đua làm chủ công nghệ chiến lược

Các gương mặt được trao Giải thưởng Khoa học công nghệ Quả Cầu Vàng và Giải thưởng Nữ sinh Khoa học công nghệ Việt Nam năm 2026 hoạt động trong ...
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm gặp Tổng thống Nga Vladimir Putin

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm gặp Tổng thống Nga Vladimir Putin

Bên lề Tuần lễ cấp cao Diễn đàn Hợp tác Kinh tế châu Á-Thái Bình Dương (APEC) năm 2026, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đã có cuộc ...
Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn dự và phát biểu tại
Phiên toàn thể AIPA-47

Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn dự và phát biểu tại Phiên toàn thể AIPA-47

Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn đã dự và có bài phát biểu quan trọng tại Phiên toàn thể thứ nhất trong khuôn khổ Đại hội đồng liên Nghị ...
Biến cơ hội hợp tác thành giá trị

Biến cơ hội hợp tác thành giá trị

APEC 2026 tạo thêm cơ hội hợp tác, để có đơn hàng và duy trì khách hàng, doanh nghiệp phải chuẩn bị năng lực thực hiện.
Giá nông sản hôm nay 18/11/2026: Giá cà phê trong nước xuống thấp nhất, nguồn cung 'tăng tốc'; Hungary muốn gia hạn miễn trừ trừng phạt với dầu Nga

Giá nông sản hôm nay 18/11/2026: Giá cà phê trong nước xuống thấp nhất, nguồn cung 'tăng tốc'; Hungary muốn gia hạn miễn trừ trừng phạt với dầu Nga

Báo Thế giới và Việt Nam cập nhật giá nông sản hôm nay 18/11/2026, giá cà phê, giá tiêu, giá gạo xuất khẩu... giao dịch trên thị trường quốc tế và trong nước.
Hai năm thực thi VIFTA: Hợp tác Việt Nam-Israel đang mở rộng ra ngoài thương mại hàng hóa

Hai năm thực thi VIFTA: Hợp tác Việt Nam-Israel đang mở rộng ra ngoài thương mại hàng hóa

Ngày 17/11 đánh dấu tròn hai năm Hiệp định Thương mại tự do Việt Nam-Israel (VIFTA) chính thức có hiệu lực.
Giá nông sản hôm nay 17/11/2026: Giá cà phê trong nước 'lao dốc', về dưới 80.000 đồng; Đảng Dân chủ có thể đảo ngược thuế quan của Tổng thống Mỹ?

Giá nông sản hôm nay 17/11/2026: Giá cà phê trong nước 'lao dốc', về dưới 80.000 đồng; Đảng Dân chủ có thể đảo ngược thuế quan của Tổng thống Mỹ?

Báo Thế giới và Việt Nam cập nhật giá nông sản hôm nay 17/11/2026, giá cà phê, giá tiêu, giá gạo xuất khẩu... giao dịch trên thị trường quốc tế và trong nước.
Giá heo hơi hôm nay 17/11: Tăng mạnh trên diện rộng, miền Bắc và miền Nam cùng chạm mức cao nhất 53.000 đồng/kg

Giá heo hơi hôm nay 17/11: Tăng mạnh trên diện rộng, miền Bắc và miền Nam cùng chạm mức cao nhất 53.000 đồng/kg

Giá heo hơi hôm nay 17/11, tăng mạnh trên diện rộng, với 31/34 địa phương ghi nhận mức điều chỉnh, đưa giá thu mua toàn quốc lên 50.000 - 53.000 đồng/kg.
Phó Thống đốc Ngân hàng Nhà nước Phạm Quang Dũng được bầu làm Chủ tịch VCCI

Phó Thống đốc Ngân hàng Nhà nước Phạm Quang Dũng được bầu làm Chủ tịch VCCI

Phó Thống đốc Ngân hàng Nhà nước Phạm Quang Dũng được Ban Chấp hành VCCI bầu giữ chức Chủ tịch nhiệm kỳ 2021-2026.
Siam Piwat: Kiến tạo những điểm đến, thúc đẩy động lực tăng trưởng mới

Siam Piwat: Kiến tạo những điểm đến, thúc đẩy động lực tăng trưởng mới

Với di sản tiên phong trong việc xây dựng các công trình nổi tiếng toàn cầu, nhà phát triển bất động sản hàng đầu Thái Lan tiếp tục thách thức các quy ước, tạo ra ...
Mỗi đối tượng chỉ được mua, thuê một căn nhà ở xã hội, hạn chế chuyển nhượng trong 5 năm đầu

Mỗi đối tượng chỉ được mua, thuê một căn nhà ở xã hội, hạn chế chuyển nhượng trong 5 năm đầu

Thứ trưởng Bộ Xây dựng Lê Hồng Vinh thông tin, dự kiến đến hết năm 2026, cả nước sẽ hoàn thành 87.601 căn nhà ở xã hội, đạt 90% so với kế hoạch đề ra.
Capital Square Đà Nẵng - Tổ hợp căn hộ ven sông Hàn tại phường An Hải

Capital Square Đà Nẵng - Tổ hợp căn hộ ven sông Hàn tại phường An Hải

Capital Square Đà Nẵng là tổ hợp căn hộ và thương mại dịch vụ nằm tại phường An Hải, bờ đông sông Hàn. Tổ hợp thuộc hệ sinh thái phát triển của BRG, với sự ...
Dự thảo Luật Kinh doanh bất động sản (sửa đổi): Đề xuất cắt giảm 7 điều kiện kinh doanh, tăng phân cấp, phân quyền cho địa phương

Dự thảo Luật Kinh doanh bất động sản (sửa đổi): Đề xuất cắt giảm 7 điều kiện kinh doanh, tăng phân cấp, phân quyền cho địa phương

Bộ Xây dựng đề xuất sửa đổi toàn diện Luật Kinh doanh bất động sản năm 2023, trong đó dự kiến cắt giảm 7 điều kiện đầu tư kinh doanh, đơn giản hóa thủ tục ...
Penthouse The Nelson Private Residences: Chốn riêng tư – Đặc quyền xa xỉ

Penthouse The Nelson Private Residences: Chốn riêng tư – Đặc quyền xa xỉ

Giữa nhịp sống sôi động của Hà Nội, khi sự riêng tư và chất lượng sống ngày càng trở thành những tiêu chí quan trọng của giới thượng lưu, Penthouse không đơn thuần là một ...
Phân khu Vịnh Mây tại Vinhomes Hải Vân Bay có gì đặc biệt?

Phân khu Vịnh Mây tại Vinhomes Hải Vân Bay có gì đặc biệt?

Vinhomes Hải Vân Bay, Làng Vân Đà Nẵng, thu hút sự quan tâm nhờ định hướng phát triển không gian sống gắn liền với thiên nhiên và cảnh quan ven biển Đà Nẵng. Trong đó, ...
Tỷ giá ngoại tệ, tỷ giá USD/VND hôm nay 18/11: Đà giảm của đồng USD chưa cho thấy xu hướng suy yếu trên diện rộng

Tỷ giá ngoại tệ, tỷ giá USD/VND hôm nay 18/11: Đà giảm của đồng USD chưa cho thấy xu hướng suy yếu trên diện rộng

Tỷ giá ngoại tệ, tỷ giá USD/VND hôm nay 18/11 cho thấy đà giảm của đồng USD chưa phải dấu hiệu khởi đầu cho một xu hướng suy yếu trên diện rộng.
Tỷ giá ngoại tệ, tỷ giá USD/VND hôm nay 17/11: Kinh tế Mỹ tăng trưởng tốt giúp đồng USD duy trì sức hấp dẫn

Tỷ giá ngoại tệ, tỷ giá USD/VND hôm nay 17/11: Kinh tế Mỹ tăng trưởng tốt giúp đồng USD duy trì sức hấp dẫn

Tỷ giá ngoại tệ, tỷ giá USD/VND hôm nay 17/11 cho thấy tăng trưởng kinh tế Mỹ và thị trường chứng khoán khởi sắc giúp khôi phục sức hấp dẫn của đồng USD.
Tỷ giá ngoại tệ, tỷ giá USD/VND hôm nay 16/11: Kỳ vọng Fed tăng lãi suất trở thành động lực hỗ trợ đồng USD

Tỷ giá ngoại tệ, tỷ giá USD/VND hôm nay 16/11: Kỳ vọng Fed tăng lãi suất trở thành động lực hỗ trợ đồng USD

Tỷ giá ngoại tệ, tỷ giá USD/VND hôm nay 16/11 cho thấy kỳ vọng Fed tăng lãi suất trong tháng 12 đang trở thành động lực hỗ trợ đồng USD.
46 ngân hàng thương mại đã điều chỉnh giảm lãi suất tiền gửi, vẫn có nhu cầu hút vốn lớn

46 ngân hàng thương mại đã điều chỉnh giảm lãi suất tiền gửi, vẫn có nhu cầu hút vốn lớn

Một số ngân hàng tiếp tục hạ lãi suất ở những kỳ hạn có mức niêm yết cao, cho thấy áp lực cạnh tranh huy động vốn đang phần nào dịu lại.
HDBank tăng 140 bậc qua ba kỳ xếp hạng Fortune Southeast Asia 500

HDBank tăng 140 bậc qua ba kỳ xếp hạng Fortune Southeast Asia 500

Ngày 3/11/2026, tại lễ vinh danh Fortune Southeast Asia 500 ở TP.HCM, HDBank ghi dấu năm thứ ba liên tiếp góp mặt trong nhóm 500 doanh nghiệp lớn nhất Đông Nam Á.
Tỷ giá ngoại tệ, tỷ giá USD/VND hôm nay 13/11: Đồng USD tăng lên mức cao nhất trong vòng 19 tháng

Tỷ giá ngoại tệ, tỷ giá USD/VND hôm nay 13/11: Đồng USD tăng lên mức cao nhất trong vòng 19 tháng

Tỷ giá ngoại tệ, tỷ giá USD/VND hôm nay 13/11 cho thấy đồng USD​​​​​​​ đã tăng lên mức cao nhất trong vòng 19 tháng.
Phiên bản di động