 |
| Tổng thống Ukaine Petro Poroschenko (giữa) và các nhà lãnh đạo EU trong Lễ ký kết Thỏa thuận Liên kết Ukraine - EU, ngày 27/6. |
Thỏa thuận được ký kết với 3 nước diễn ra trong bối cảnh ba nước này đã cam kết theo đuổi một tương lai ở châu Âu. Đại diện EU ký văn kiện trên là Chủ tịch Hội đồng châu Âu (EC) Herman van Rompuy, Chủ tịch Ủy ban châu Âu Jose Manuel Barroso cùng đại diện các thể chế khác của EU, lãnh đạo 28 nước thành viên. Người ký văn kiện về phía ba nước đối tác là Tổng thống Ukraine Petro Poroshenko, Thủ tướng Gruzia Irakli Garibashvily, Thủ tướng Moldova Iurie Leanca. Tổng cộng sẽ có 31 chữ ký dưới văn kiện này.
Thỏa thuận EU - Ukraine kêu gọi thiết lập một khu vực mậu dịch chung và Ukraine sẽ tiếp nhận các giá trị của châu Âu như dân chủ, nhân quyền, tham gia bảo vệ biên giới chung và quy trình bảo mật. Theo thỏa thuận được ký kết, EU sẽ dỡ bỏ 98% thuế quan với Ukraine. Ngược lại, Ukraine cũng dỡ bỏ 99% thuế quan để tăng cường thương mại song phương. Thỏa thuận mới cũng buộc Ukraine phải áp dụng các quy chuẩn của EU về sản phẩm, mua sắm chính phủ, chính sách cạnh tranh, sở hữu trí tuệ...
Tổng thống Poroshenko gọi ngày ký thỏa thuận là “một ngày vĩ đại” trong lịch sử đất nước và dành lời tri ân cho những người Ukraine đã thiệt mạng trong các cuộc biểu tình đòi hỏi quan hệ mật thiết hơn với EU, dẫn tới bạo động, đổ máu và thay đổi chính quyền. “Tài liệu chúng ta sẽ ký hôm nay không chỉ có ý nghĩa kinh tế và chính trị, đó là một biểu tượng của lòng tin và ý chí không thể khuất phục”, ông Poroshenko nói. Trong một động thái biểu tượng, ông Poroshenko đã dùng đúng cây viết mà ông Yanukovych từng định dùng, rồi lại thôi, hồi tháng 11/2013.
Phản ứng trước sự kiện này, người phát ngôn của Tổng thống Nga, Dmitry Peskov, nói trên truyền hình nhà nước Nga rằng việc ký thỏa thuận với EU là “quyền chủ quyền” của Ukraine, nhưng “Nga sẽ có các động thái cần thiết nếu thị trường của chúng tôi bị ảnh hưởng tiêu cực” bởi thỏa thuận này. Các động thái đó bao gồm những biện pháp bảo hộ thương mại giúp các nhà sản xuất và ngành công nghiệp ở Nga đối phó với nguồn hàng hóa giá rẻ, chất lượng tốt hơn từ châu Âu đổ vào Nga qua đường Ukraine.
Chủ tịch Herman Van Rompuy cũng bày tỏ sự tưởng nhớ với những người đã thiệt mạng trong cuộc khủng hoảng ở Ukraine và cho biết, quan hệ chính trị và kinh tế gần gũi hơn sẽ giúp mang lại an ninh, ổn định và phồn vinh cho Ukraine, Gruzia và Moldova. Ông cũng nhấn mạnh Nga không có gì phải sợ hãi khi các nước này có quan hệ gần gũi hơn với EU, khẳng định EU sẽ hợp tác với Nga để đảm bảo hòa bình ở châu lục.
Ngọc Linh (tổng hợp)
