Thủ tướng Phạm Minh Chính: Tốc độ triển khai đường sắt đô thị thời gian tới phải gấp hàng chục lần những năm qua

Tuyến đường sắt đô thị Nhổn – Ga Hà Nội do UBND TP Hà Nội làm cơ quan chủ quản, có chiều dài 12,5 km, trong đó 8,5 km đi trên cao, khoảng 4 km đi ngầm; tổng mức đầu tư 34.826 tỷ đồng, sử dụng nguồn vốn vay ODA của 4 nhà tài trợ và vốn đối ứng từ ngân sách thành phố; gồm 9 gói thầu xây lắp, thiết bị và 1 gói thầu tư vấn.

Đây là dự án metro ngầm đầu tiên của Hà Nội, giữ vai trò then chốt trong chiến lược phát triển đô thị bền vững của Thủ đô. Tuy nhiên, quá trình triển khai gặp nhiều khó khăn, vướng mắc, phải điều chỉnh tiến độ, dự kiến hoàn thành, đưa vào khai thác toàn tuyến vào tháng 12/2027. Riêng đoạn trên cao từ Nhổn – Cầu Giấy đã hoàn thành và đưa vào vận hành từ ngày 8/8/2024 theo tiến độ điều chỉnh; quá trình khai thác bảo đảm an toàn, chất lượng, được người dân đón nhận tích cực.

Phần ngầm gồm 4 km hầm và 4 ga ngầm cùng 1 giếng thoát hiểm đang được thi công đồng loạt, đạt khoảng 76,3% khối lượng xây dựng, cơ bản đáp ứng tiến độ. Lũy kế giải ngân đến ngày 10/2/2026 đạt hơn 25.258 tỷ đồng, tương đương 72,53% tổng mức đầu tư.

Dự kiến, công tác khoan hầm hoàn thành trong tháng 3/2026; từ tháng 5/2026 bắt đầu lắp đặt thiết bị song song với hoàn thiện các hạng mục nhà ga; hoàn thành lắp đặt thiết bị vào tháng 4/2027; thử nghiệm, tích hợp hệ thống, vận hành thử trong tháng 12/2027 và đưa đoạn ngầm vào khai thác thương mại cuối năm 2027. Hiện một số gói thầu thiết bị còn gặp khó khăn trong đàm phán phụ lục hợp đồng.

Tại các ga ngầm S9 – Kim Mã, S11 – Văn Miếu, S12 – Trần Hưng Đạo, Thủ tướng trực tiếp kiểm tra hiện trường, nghe báo cáo tiến độ, khảo sát điều kiện thi công trong hầm; thăm hỏi, chúc Tết, tặng quà động viên cán bộ, kỹ sư, chuyên gia, công nhân làm việc xuyên Tết.

Biểu dương tinh thần nỗ lực của các lực lượng trên công trường, Thủ tướng đề nghị chủ đầu tư, tư vấn, nhà thầu tiếp tục phát huy tinh thần “ăn tranh thủ, ngủ khẩn trương”, “vượt nắng, thắng mưa, không thua bão gió”, tổ chức thi công “3 ca, 4 kíp”, “chỉ bàn làm, không bàn lùi”; đồng thời bảo đảm tuyệt đối an toàn, chất lượng, kỹ thuật – mỹ thuật, vệ sinh môi trường, phòng chống tiêu cực, lãng phí.

Tại cuộc làm việc, Thủ tướng đánh giá qua các lần kiểm tra, chỉ đạo, việc triển khai các dự án đường sắt đô thị tại Hà Nội đã có chuyển biến tích cực về thiết kế, xây dựng, quản lý, huy động vốn, ứng dụng công nghệ. Tuy nhiên, từ thực tiễn dự án Nhổn – Ga Hà Nội kéo dài nhiều năm và kết quả 17 năm qua Hà Nội mới đưa vào khai thác khoảng 21 km, trong khi mục tiêu đến năm 2045 có hơn 600 km đường sắt đô thị, Thủ tướng nhấn mạnh: “Tốc độ triển khai thời gian tới phải gấp hàng chục lần những năm qua”.

Theo Thủ tướng, muốn đạt mục tiêu phải thay đổi tư duy, phương pháp luận, cách tiếp cận và tổ chức thực hiện; vừa làm, vừa rút kinh nghiệm; hoàn thiện công nghệ, cơ chế, chính sách; phát triển đồng bộ giao thông ngầm và trên cao, góp phần phát triển nhanh, bền vững.

Chỉ rõ 8 nhóm nhiệm vụ, giải pháp, Thủ tướng yêu cầu xây dựng, hoàn thiện hệ thống quy chuẩn, tiêu chuẩn đường sắt đô thị; quy hoạch hướng tuyến, công nghệ, bảo hành, bảo dưỡng, phát triển nhân lực với tầm nhìn trăm năm; không lãng phí thời gian, nguồn lực, đất đai; bảo đảm cảnh quan sáng – xanh – sạch – đẹp; “đi sâu vào lòng đất, vươn cao lên không gian”, tiết kiệm mặt bằng.

Cùng với đó, đẩy mạnh chuyển giao, làm chủ công nghệ hiện đại; phát triển công nghiệp phụ trợ; đào tạo nguồn nhân lực, phấn đấu 90% nhân lực lĩnh vực này là người Việt Nam; đa dạng hóa nguồn vốn như đầu tư công, PPP, vốn vay, phát hành trái phiếu công trình, trái phiếu Chính phủ, trái phiếu địa phương; giao các doanh nghiệp Việt Nam như Viettel, VNPT tham gia nội địa hóa hệ thống điều hành; tổ chức quản lý, vận hành hiện đại, thông minh, số hóa, xanh hóa, Việt Nam hóa.

Thủ tướng yêu cầu các bộ, ngành phối hợp chặt chẽ với UBND TP Hà Nội; trong quý I nghiên cứu phát hành trái phiếu phát triển đường sắt. Đồng thời, chuẩn bị tổ chức kỷ niệm 145 năm ngành đường sắt Việt Nam, rút ra bài học kinh nghiệm, phát triển ngành với tầm nhìn trăm năm, dựa vào nguồn lực trong nước là cơ bản, chiến lược, lâu dài; nguồn lực bên ngoài là quan trọng, đột phá; mục tiêu cuối cùng là để nhân dân được thụ hưởng.

Nhấn mạnh tinh thần “1 mục tiêu”, “2 bảo đảm”, “3 có”, “4 không”, “5 hóa”, “6 rõ” trong triển khai các dự án, Thủ tướng yêu cầu rõ người, rõ việc, rõ thời gian, rõ trách nhiệm, rõ thẩm quyền, rõ kết quả; quyết tâm đẩy nhanh tiến độ, nâng cao hiệu quả đầu tư, đưa hệ thống đường sắt đô thị trở thành động lực phát triển của Thủ đô và cả nước.