Tổng Bí thư Tô Lâm thăm Lào: Điều 'hiếm có' trong mối quan hệ 'hiếm có', lòng tin chính trị đặc biệt tạo đà cho một tầm cao mới

Xin Đại sứ cho biết ý nghĩa và những trọng tâm chuyến thăm Lào dịp này của Tổng Bí thư Tô Lâm? Việc trao đổi cấp cao “hiếm có” giữa Lãnh đạo cấp cao nhất hai Đảng, hai nước trong thời gian qua nói lên thông điệp gì về quan hệ Việt-Lào, thưa Đại sứ?

Nhận lời mời của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Lào Thongloun Sisoulith, Tổng Bí thư Tô Lâm sẽ dẫn đầu Đoàn đại biểu cấp cao Việt Nam thăm cấp Nhà nước tới Lào ngày 5/2. Chuyến thăm có ý nghĩa chính trị hết sức quan trọng, là chuyến thăm nước ngoài đầu tiên của đồng chí Tô Lâm sau thành công của Đại hội lần thứ XIV Đảng Cộng sản Việt Nam và đồng chí tiếp tục được bầu làm Tổng Bí thư khóa XIV, đồng thời Tổng Bí thư Tô Lâm cũng là Quốc khách đầu tiên Đảng, Nhà nước và nhân dân Lào đón tiếp sau Đại hội XII của Đảng Nhân dân Cách mạng Lào.

Chuyến thăm cũng nhằm đáp lại thịnh tình đối với Đảng, Nhà nước và nhân dân Việt Nam của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Lào Thongloun Sisoulith và Phu nhân khi đã chọn Việt Nam là nước đầu tiên đi thăm vào cuối tháng 1/2026 vừa qua sau khi đồng chí tiếp tục được bầu giữ chức Tổng Bí thư Ban Chấp hành Trung ương Đảng Nhân dân Cách mạng (NDCM) Lào khóa XII. Đây có thể nói là những nghĩa cử rất đáng trân trọng của những người đồng chí anh em thân thiết Việt-Lào.

Chuyến thăm là dịp quan trọng để Lãnh đạo cấp cao hai Đảng, hai nước tiếp tục trao đổi sâu rộng, toàn diện tình hình hợp tác song phương thời gian qua, thống nhất tầm nhìn và phương hướng hợp tác dài hạn và các biện pháp trọng tâm nhằm tiếp tục đưa quan hệ hai nước đi vào chiều sâu, thực chất và hiệu quả; đồng thời cụ thể hóa nội hàm “gắn kết chiến lược” Việt Nam-Lào phù hợp với yêu cầu phát triển của mỗi nước và bối cảnh khu vực, quốc tế hiện nay.

Quan hệ Việt Nam-Lào là hiếm có trên thế giới. Điều này không chỉ hai nước chúng ta nói với nhau mà quốc tế cũng đã công nhận. Tôi cho rằng, việc hai nước có mối quan hệ hiếm có, duy trì trao đổi đoàn cấp cao “hiếm có” cũng là thông thường, thể hiện mức độ tin cậy chính trị đặc biệt, sự gắn bó, thủy chung son sắt giữa Việt Nam và Lào.

Trong bối cảnh tình hình thế giới và khu vực có nhiều diễn biến nhanh chóng, biến động phức tạp tác động đến hòa bình, ổn định, hợp tác và an ninh toàn cầu, việc Lãnh đạo cấp cao hai nước thường xuyên gặp gỡ, trao đổi, nhất là sau những thời điểm có ý nghĩa quan trọng như Đại hội Đảng của mỗi nước, gửi đi thông điệp mạnh mẽ về sự đồng hành, ủng hộ và sẵn sàng chia sẻ tầm nhìn chiến lược và phối hợp chặt chẽ trong hoạch định, triển khai đường lối phát triển của mỗi nước đồng thời quyết tâm cùng nhau bảo vệ, giữ gìn, vun đắp và phát triển mối quan hệ đoàn kết đặc biệt Việt Nam-Lào ngày càng bền chặt, hiệu quả và phát triển lên tầm cao mới trong giai đoạn sau Đại hội của mỗi Đảng.

Trong chuyến thăm, hai bên sẽ thông tin cho nhau về tình hình mỗi Đảng, mỗi nước; trao đổi, đánh giá về tình hình khu vực và quốc tế cùng quan tâm; rà soát, đánh giá kết quả hợp tác song phương và đề ra các định hướng lớn cho quan hệ hợp tác trong giai đoạn mới cũng như trao đổi các biện pháp thực hiện hiệu quả các thỏa thuận cấp cao, nhấn mạnh các biện pháp cụ thể hóa nội hàm gắn kết chiến lược trên các lĩnh vực chính trị; quốc phòng, an ninh, đối ngoại; kinh tế, thương mại, đầu tư và phát triển hạ tầng; văn hóa, giáo dục, y tế, khoa học – kỹ thuật; hợp tác giữa các ban, bộ, ngành và địa phương của hai nước.

Thứ nhất, hai bên tiếp tục đưa quan hệ chính trị vào chiều sâu, là nòng cốt định hướng chiến lược tổng thể quan hệ giữa hai nước; tăng cường hợp tác trong vấn đề chiến lược liên quan đến an ninh và phát triển của mỗi nước; nâng cao hiệu quả hợp tác ở các cấp, các ngành, địa phương của hai nước; duy trì các chuyến thăm, các cuộc gặp gỡ cấp cao giữa hai Đảng, hai Nhà nước, các bộ, ban, ngành và địa phương.

Thứ hai, hai bên tiếp tục phối hợp chặt chẽ trong lĩnh vực quốc phòng, an ninh và đối ngoại, coi đây là trụ cột quan trọng trong quan hệ Việt Nam-Lào, góp phần bảo đảm an ninh chính trị, trật tự xã hội, bảo vệ vững chắc độc lập, chủ quyền, toàn vẹn lãnh thổ .

Thứ ba, tạo bước chuyển biến mạnh mẽ, mang tính đột phá, chiến lược trong hợp tác kinh tế, thương mại, đầu tư và phát triển hạ tầng để tương xứng với tầm vóc quan hệ đặc biệt Việt Nam-Lào.

Thứ tư, tăng cường hợp tác văn hóa, giáo dục và giao lưu nhân dân, qua đó làm sâu sắc thêm tình cảm gắn bó, thủy chung son sắt giữa hai dân tộc.

Thứ năm, mở rộng hợp tác, nâng cao hiệu quả, giúp đỡ lẫn nhau giữa các Ban, bộ, ngành, địa phương hai nước.

Nhân chuyến thăm, hai bên dự kiến sẽ ký một số văn kiện hợp tác quan trọng, tạo hành lang pháp lý, mở ra những định hướng hợp tác mới, phù hợp với yêu cầu phát triển của mỗi nước và lợi ích chung của hai dân tộc, tiếp tục làm sâu sắc hơn mối quan hệ đặc biệt Việt Nam-Lào trong tình hình mới.

Có thể khẳng định, những nội dung trao đổi trong chuyến thăm sẽ tạo nền tảng vững chắc để hai nước tiếp tục đồng hành, hỗ trợ lẫn nhau vượt qua khó khăn, thách thức, vì mục tiêu phát triển bền vững, tự cường và thịnh vượng chung của hai dân tộc, đồng thời đóng góp tích cực vào hòa bình, ổn định, hợp tác và phát triển của khu vực và thế giới.

Trong chuyến thăm Việt Nam vừa qua của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Lào Thongloun Sisoulith, Lãnh đạo hai nước đều nhấn mạnh việc thúc đẩy gắn kết hai nền kinh tế, nhất là gắn kết hạ tầng chiến lược giao thông, năng lượng và logistics cũng như đầu tư song phương. Đại sứ đánh giá như thế nào về những bước chuyển trong hợp tác giữa hai nước trên các lĩnh vực này trong thời gian tới?

Trong thời gian qua, hợp tác Việt Nam-Lào trong lĩnh vực kinh tế luôn được Lãnh đạo hai Đảng, hai nước quan tâm chỉ đạo quyết liệt với mong muốn đưa hợp tác trong lĩnh vực này xứng tầm với mối quan hệ chính trị tốt đẹp và tiềm năng vốn có của hai nước và đã tạo ra những bước đột phá rõ rệt, làm gia tăng sự gắn kết giữa hai nền kinh tế.

Lào hiện là địa bàn đầu tư ra nước ngoài lớn nhất của Việt Nam với 282 dự án, tổng vốn đăng ký đạt 6,23 tỷ USD. Việt Nam đứng thứ hai trong số các quốc gia đầu tư tại Lào. Kim ngạch thương mại Việt Nam-Lào năm 2024 lần đầu tiên vượt mốc 2 tỷ USD, đạt kỷ lục 2,2 tỷ USD; đến năm 2025 đạt khoảng 3 tỷ USD, tăng 32,7% so với năm 2024.

Các lĩnh vực hạ tầng giao thông, năng lượng, logistics cũng như đầu tư song phương được xác định là định hướng xuyên suốt, đóng vai trò then chốt cho sự phát triển bền vững của mỗi quốc gia. Việc tăng cường gắn kết kinh tế không chỉ mang ý nghĩa hỗ trợ ngắn hạn trong giai đoạn hiện nay mà còn là tầm nhìn chiến lược lâu dài nhằm tối ưu hóa nguồn lực nội tại và nâng cao vị thế của mỗi nước trong chuỗi cung ứng khu vực.

Tôi cho rằng, việc hai nước thúc đẩy gắn kết hai nền kinh tế, nhất là gắn kết hạ tầng chiến lược giao thông, năng lượng và logistics cũng như đầu tư song phương sẽ tạo ra những bước chuyển quan trọng trong hợp tác giữa hai nước trên các lĩnh vực này trong thời gian tới, là vì:

Thứ nhất, hạ tầng giao thông và logistics là những lĩnh vực then chốt, giữ vai trò trụ cột trong việc gắn kết kinh tế Lào-Việt Nam. Kết nối giao thông không chỉ phục vụ phát triển kinh tế, thương mại và đầu tư, mà còn tạo thuận lợi cho giao lưu nhân dân, thúc đẩy du lịch và trao đổi văn hóa.

Việc hoàn thiện hệ thống hạ tầng giao thông trọng điểm kết nối hai quốc gia như tuyến đường cao tốc Hà Nội - Vientiane, đường sắt Vũng Áng - Vientiane, và các tuyến giao thông dọc hành lang kinh tế Đông - Tây qua lãnh thổ hai nước, hợp tác phát triển bến cảng số 1, 2, 3 cảng Vũng Áng là ưu tiên hàng đầu, để tăng cường kết nối Lào với Việt Nam và các quốc gia trong khu vực và rộng hơn là ra thế giới.

Logistics gắn liền với hạ tầng giao thông giúp tăng cường và nâng cao hiệu quả lưu thông hàng hóa và năng lực kết nối hai nền kinh tế. Việc cải thiện hạ tầng kỹ thuật và cơ chế, chính sách trong hợp tác phát triển dịch vụ logistics giúp giảm chi phí vận chuyển, rút ngắn thời gian lưu thông, tăng khả năng cạnh tranh của doanh nghiệp Việt Nam, Lào. Việc mới đây, Viettel ra mắt thương hiệu Unitel Logistics tại Lào với vốn đầu tư 600 triệu USD, mở rộng hệ thống kho bãi thông minh và ứng dụng công nghệ số trong quản lý chuỗi cung ứng sẽ tạo sự đồng bộ giữa phát triển hạ tầng giao thông và hệ thống logistics, từ đó tạo ra lợi thế lớn về mặt chi phí và thời gian vận chuyển trao đổi hàng hóa Việt Nam và Lào, tăng cường năng lực cạnh tranh trên thị trường quốc tế.

Thứ hai, cùng với hạ tầng và logistics, hợp tác năng lượng là đòn bẩy quan trọng, mang lại lợi ích thiết thực cho cả hai bên. Với điều kiện tự nhiên thuận lợi, Lào có tiềm năng lớn về năng lượng tái tạo như điện gió, điện mặt trời. Các dự án điện xuyên biên giới và truyền tải điện sang Việt Nam không chỉ giúp Lào tăng nguồn thu ngân sách mà còn đảm bảo an ninh năng lượng, phục vụ các ngành kinh tế then chốt của hai nước. Đây là mối quan hệ hợp tác tương hỗ, dựa trên nhu cầu và thế mạnh sẵn có của mỗi nước.

Các dự án năng lượng tiêu biểu như: Công ty Cổ phần Đầu tư và Phát triển Năng lượng Việt-Lào (Tập đoàn Phú Điền) triển khai các dự án điện gió tại Lào với tổng công suất 5.100 MW và tổng mức đầu tư 9,7 tỷ USD. Dự án điện gió Savan 1 của T&T Group, có tổng mức đầu tư 768 triệu USD, giai đoạn 1 với công suất 300 MW đã đi vào vận hành thương mại, cung cấp điện năng, tạo việc làm và góp phần phát triển cơ sở hạ tầng địa phương. Ngoài ra, nhiều dự án phát triển năng lượng tái tạo với quy mô lớn, nhỏ khác cũng đang được doanh nghiệp Việt Nam và Lào triển khai tại Lào…

Các nội dung về hợp tác kết nối phát triển hạ tầng, logistics và năng lượng (như điện, than) được ưu tiên triển khai nhằm cụ thể hóa nội hàm “gắn kết chiến lược” thực chất và sâu rộng trong các lĩnh vực này. Kết quả thực hiện sẽ là nền tảng để đáp ứng nhu cầu phát triển kinh tế - xã hội, nâng cao năng lực sản xuất và sức cạnh tranh của hai nền kinh tế trong quá trình hội nhập kinh tế quốc tế.

Tôi tin rằng, với sự thống nhất về quyết tâm và hành động cao của Lãnh đạo hai Đảng, hai nước, cùng sự tham gia hết sức tích cực và năng động của cộng đồng doanh nghiệp, kết nối hệ thống hạ tầng giao thông, logistics và năng lượng giữa hai nước sẽ tiếp tục được triển khai thần tốc và hoàn thiện nhanh chóng.

Điều này có ý nghĩa quan trọng trong thúc đẩy, tạo đột phá trong hợp tác kinh tế, thương mại và đầu tư, hiện thực hóa mục tiêu gắn kết về kinh tế và chiến lược giữa giữa Việt Nam-Lào; góp phần vun đắp cho mối quan hệ hữu nghị vĩ đại, đoàn kết đặc biệt, hợp tác toàn diện và gắn kết chiến lược Việt Nam-Lào ngày càng đơm hoa kết trái, đem lại cuộc sống phồn vinh, ấm no, hạnh phúc chung cho nhân dân hai quốc gia.