Trung Đông: Nga và Thổ Nhĩ Kỳ khẳng định lập trường về căng thẳng vùng Vịnh, AU hoan nghênh sáng kiến của Trung Quốc-Pakistan nhằm khôi phục hòa bình

Hoạt động quân sự gia tăng tại Trung Đông đã gây ra những gián đoạn nghiêm trọng đối với nguồn cung năng lượng, thương mại và logistics trên cả phạm vi khu vực và toàn cầu. (Nguồn: Ảnh minh họa tạo bởi AI)

Tại cuộc điện đàm, hai nhà lãnh đạo nhận định các hoạt động quân sự gia tăng tại vùng Vịnh đã gây ra những gián đoạn nghiêm trọng đối với nguồn cung năng lượng, thương mại và logistics trên cả phạm vi khu vực và toàn cầu.

Hai bên cũng nhấn mạnh sự cần thiết của một lệnh ngừng bắn ngay lập tức và việc soạn thảo một thỏa thuận hòa bình có tính đến lợi ích hợp pháp của tất cả các quốc gia trong khu vực.

Về vấn đề Ukraine, lãnh đạo hai nước đều đề cập ý định tăng cường phối hợp nhằm bảo đảm an ninh tại khu vực Biển Đen. Liên quan tới hợp tác song phương, hai bên cũng thảo luận về việc mở rộng các mối quan hệ chính trị và kinh tế giữa Nga và Thổ Nhĩ Kỳ cũng như thúc đẩy các dự án năng lượng chung.

* Cùng ngày 3/4, Liên minh châu Phi (AU) đã hoan nghênh sáng kiến 5 điểm do Trung Quốc và Pakistan đề xuất nhằm khôi phục hòa bình và ổn định tại khu vực Vùng Vịnh và Trung Đông.

Chủ tịch Ủy ban AU Mahmoud Ali Youssouf đánh giá sáng kiến này là sự “đóng góp kịp thời và mang tính xây dựng” cho các nỗ lực quốc tế đang diễn ra nhằm hạ nhiệt căng thẳng, đồng thời thúc đẩy giải pháp chính trị và ngoại giao. Theo ông Youssouf, việc sáng kiến nhấn mạnh các yếu tố như ngừng bắn ngay lập tức, bảo vệ dân thường, tôn trọng luật nhân đạo quốc tế và đảm bảo an ninh hàng hải là những nội dung then chốt cần thiết để kiểm soát cuộc khủng hoảng hiện nay.

Người đứng đầu Ủy ban AU cũng bày tỏ “đặc biệt quan ngại” trước tình trạng leo thang căng thẳng tiếp diễn tại khu vực Vùng Vịnh và Trung Đông. Ông nhấn mạnh tác động của xung đột đã lan rộng trên phạm vi toàn cầu, ảnh hưởng đến chuỗi cung ứng năng lượng, hệ thống lương thực và ổn định kinh tế, đặc biệt là tại châu Phi – khu vực vốn đang phải đối mặt với nhiều thách thức đan xen.

Trong khi kêu gọi các bên kiềm chế, nhanh chóng hạ nhiệt và duy trì đối thoại, ông Youssouf khẳng định tất cả các bên cần tuân thủ đầy đủ luật pháp quốc tế và Hiến chương Liên hợp quốc để bảo vệ hòa bình và an ninh quốc tế. Ông cũng nhấn mạnh rằng một giải pháp bền vững chỉ có thể đạt được thông qua đối thoại và đàm phán, đồng thời khẳng định AU sẵn sàng phối hợp với các đối tác quốc tế và khu vực để thúc đẩy hòa bình và ổn định tại Trung Đông.

* Cập nhật tình hình cuộc xung đột tại Trung Đông, một nguồn tin ngoại giao Iran cho biết, nếu Mỹ phát động chiến dịch quân sự trên bộ, Iran sẽ là bên “kết thúc” cuộc chiến, đồng thời khẳng định lực lượng vũ trang nước Cộng hòa Hồi giáo đủ khả năng giành chiến thắng.

Tổng thống Mỹ Donald Trump trước đó tuyên bố có thể tiến hành các đòn tấn công mạnh nhằm vào Iran trong vòng 2-3 tuần tới, trong khi Bộ trưởng Bộ Chiến tranh Pete Hegseth cho biết Washington vẫn để ngỏ mọi phương án, kể cả chiến dịch trên bộ.

Nguồn tin Iran cũng khẳng định sự đoàn kết của người dân đối với ban lãnh đạo đã đạt mức “chưa từng có”, sau các cuộc không kích của Mỹ và Israel ngày 28/2 và các đòn đáp trả của Tehran.

* Trong khi tại Mỹ, Nghị sĩ đảng Cộng hòa John Curtis, đại diện bang Utah, cho biết dù ủng hộ chiến dịch tấn công của Tổng thống Mỹ Donald Trump nhằm vào Iran, ông sẽ không ủng hộ việc cấp ngân sách cho các hoạt động quân sự tiếp theo nếu Quốc hội chưa đưa ra tuyên bố chiến tranh chính thức.

Ông John Curtis viết trên mạng xã hội X: “Dù tôi ủng hộ việc duy trì trạng thái sẵn sàng và bổ sung dự trữ, tôi không thể ủng hộ việc cấp kinh phí cho các hoạt động quân sự tiếp theo nếu không có tuyên bố chiến tranh chính thức từ Quốc hội".

Theo Hiến pháp Mỹ, Quốc hội có thẩm quyền tuyên chiến. Tuy nhiên, các tổng thống Mỹ trong thực tế thường tự nhận quyền hạn rộng rãi trong việc tiến hành hành động quân sự mà không cần tuyên bố chính thức hoặc sự phê chuẩn từ Quốc hội.