Nhận diện chính sách đối ngoại của Tổng thống Mỹ Joe Biden

Trung Đông, Vùng Vịnh và Bắc Phi: Thay trọng tâm, đổi định hướng

Dịch Dung
Theo dõi TGVN trên
Phân tích và Bình luận chính trị
Baoquocte.vn. Điểm nóng Trung Đông – với diễn biến chiến sự ác liệt vừa nổ ra giữa Israel và Hamas – gợi mở điều gì khi muốn nhận diện chính sách của ông Biden với khu vực này? Báo Thế giới & Việt Nam giới thiệu nhận định của chuyên gia phân tích thời sự quốc tế.

Về địa chính trị và địa chiến lược, đã từ lâu nay rồi ba khu vực Trung Đông, Bắc Phi và vùng Vịnh không còn tách biệt với nhau nữa mà liên quan và gắn kết mật thiết với nhau. Các đối tác bên ngoài có thể có chính sách riêng đối với từng nước trong khu vực nhưng đều phải đặt chính sách đối với nước riêng ấy trong chính sách và chiến lược chung của họ đối với cả khu vực.

Trung Đông, Vùng Vịnh và Bắc Phi: Thay trọng tâm, đổi định hướng
Những gì đang xảy ra giữa Israel và Palestine, đặc biệt giữa Israel và Hamas, có phần bất ngờ và không đúng lúc đối với ông Biden.

Phân tích của Báo Thế giới & Việt Nam

Chuyện gì đang diễn ra ở Trung Đông? Bản chất cũ trong bối cảnh mới

Chuyện gì đang diễn ra ở Trung Đông? Bản chất cũ trong bối cảnh mới

Trung Đông lại chứng kiến cuộc xung đột Palestine-Israel, vốn quá dai dẳng, nay lại bùng phát thành chiến sự. Câu hỏi đặt ra là: ...

Kế thừa đống đổ nát

Trước đây, khu vực này là một trong những nơi Mỹ có lợi ích chiến lược cơ bản chủ yếu trên hai phương diện là nguồn cung ứng dầu mỏ và đối đầu về ý thức hệ với Liên Xô. Những nước trong khu vực được Mỹ coi là đồng minh chiến lược và đối tác quan trọng nhất là Israel, Saudi Arabia, Iran (cho đến cuộc Cách mạng Hồi giáo ở đất nước này năm 1979) và Thổ Nhĩ Kỳ (là thành viên NATO) cùng một vài nước thành viên khác của thế giới Ả rập.

Những vấn đề lớn đặt ra đối với Mỹ ở khu vực này là đảm bảo cung ứng dầu lửa và khí đốt, cuộc xung đột giữa Israel-Palestine, cạnh tranh ảnh hưởng với Nga ở những nước có quan hệ hữu hảo với Liên Xô, không để cho Liên Xô tranh thủ được thế giới Ả rập, từ sau khi Liên Xô tan rã thì có thêm chuyện chương trình tên lửa và hạt nhân của Iran.

Tất cả vấn đề đều không hề mới mẻ gì đối với ông Biden mà chẳng qua chỉ là ông Biden phải giải quyết chúng bởi vì tất cả những người tiền nhiệm đều đã không giải quyết chúng hoặc không giải quyết được chúng.

Từ sau sự kiện ngày 11/9/2001 ở Mỹ, vấn đề mới đối với Mỹ là khủng bố quốc tế mà Mỹ cho là từ phía những tổ chức và lực lượng Hồi giáo chính thống cực đoan nhằm vào Mỹ cũng như chiến tranh của Mỹ ở Iraq với những hệ luỵ và hậu quả đi cùng. Liệt kê ra như thế sẽ thấy tất cả những vấn đề này đều không hề mới mẻ gì đối với ông Biden mà chẳng qua chỉ là ông Biden phải giải quyết chúng bởi tất cả những người tiền nhiệm đều đã không giải quyết chúng hoặc không giải quyết được chúng.

Bill Clinton nỗ lực đến tận cuối nhiệm kỳ cầm quyền để tìm kiếm giải pháp chính trị hoà bình cho cuộc xung đột giữa Israel-Palestine. George W. Bush coi khu vực là chiến trường chống khủng bố quốc tế. Barack Obama - và cá nhân ông Biden cũng có phần bởi 8 năm liền là Phó Tổng thống Mỹ ở thời này - thúc ép Israel đi vào hoà bình và hoà giải với Palestine đồng thời tìm kiếm giải pháp cho vấn đề hạt nhân của Iran (JCPOA). Donald Trump nuông chiều Israel như có thể được, thúc đẩy tiến trình bình thường hoá quan hệ ngoại giao giữa Israel và các nước Ả rập cũng như tiến hành cuộc thập tự chinh chống Iran. Ông Biden giờ kế thừa đống đổ nát của những người tiền nhiệm ở khu vực này.

Trọng tâm mới

Những gì đang xảy ra giữa Israel-Palestine, đặc biệt giữa Israel và Hamas, có phần bất ngờ và không đúng lúc đối với ông Biden. Người này hiện tại vẫn chưa qua thời kỳ cầm quyền phải tập trung hàng đầu cho xử lý những vấn đề đối nội cấp thiết nhất và gay gắt nhất ở Mỹ cũng như chưa hoàn tất công việc xem xét lại và hoạch định lại tổng thể chính sách và chiến lược đối ngoại cho cả nhiệm kỳ cầm quyền. Dù vậy, riêng cho khu vực Trung Đông, Bắc Phi và vùng Vịnh thì đã có thể thấy được về cơ bản diện mạo chính sách của ông Biden và có thể gói gọn tinh thần của chính sách ấy bằng cụm từ: thay trọng tâm, đổi định hướng.

Tin liên quan
Mỹ-Iran và hồ sơ hạt nhân Iran: Ánh sáng cuối đường hầm Mỹ-Iran và hồ sơ hạt nhân Iran: Ánh sáng cuối đường hầm

Khu vực này không được ông Biden dành cho ưu tiên chính sách hàng đầu và cả việc tìm kiếm giải pháp cho cuộc xung đột giữa Israel với Palestine cũng vậy. Nguồn dầu lửa và khí đốt ở đây hiện không còn quan trọng như trước đây nữa đối với Mỹ. Israel như thế và Palestine như vậy khiến Mỹ và cả các đối tác bên ngoài nữa bắt đầu nản chí và mai một dần sự tin tưởng là sẽ đạt được giải pháp chính trị hoà bình trong thời gian tới nên ngày càng thêm giảm quan tâm và bớt can dự. Khủng bố từ nơi đây vẫn tiềm ẩn nhưng không còn là mối đe doạ an ninh trực tiếp đối với Mỹ nữa.

Ông Biden vì thế coi Iran mới là trọng tâm chính trong chính sách đối ngoại của Mỹ đối với khu vực này. Nếu có được vũ khí hạt nhân, Iran sẽ có vũ khí để làm thay đổi cơ bản cuộc chơi ở khu vực và sẽ làm phá sản mọi mưu tính chiến lược của ông Biden cho khu vực này và cho ưu tiên chính sách dành cho khu vực khác. Ông Biden tìm cách lôi kéo Iran cùng trở lại JCPOA bởi chính sách "gia tăng áp lực tối đa" và lật ngược JCPOA của người tiền nhiệm ở lần rong chơi quyền lực vừa rồi đã thất bại.

Định hướng chính sách và đối tác mới

Trọng tâm ở đây đối với ông Biden là vấn đề trọng tâm mà Mỹ cần phải giải quyết và đối tác trọng tâm mà Mỹ phải tập trung xử lý quan hệ. Ông Biden chủ ý gây dựng ở khu vực này tình trạng yên bình tương đối để Mỹ bớt phải quan tâm và can dự nhằm dành quan tâm và can dự cho khu vực khác. Cho nên ông Biden chủ ý làm cho các đồng minh và đối tác chiến lược của Mỹ trong khu vực phải nhận thức rằng không thể tiếp tục dựa cậy vào Mỹ để tạo hiệu ứng "cáo mượn oai hùm" và trục lợi riêng.

Cho nên cả Israel lẫn Saudi Arabia đều không còn chiếm vị trí then chốt trong chính sách của Mỹ đối với khu vực. Ông Biden đã buông bỏ Saudi Arabia trong cuộc chiến tranh ở Yemen, cũng không vì Saudi Arabia và Israel mà tiếp tục gây hấn với Iran, lại còn tìm cách khôi phục hiệu lực của JCPOA. Ông Biden tuy quả quyết Israel có quyền tự bảo vệ thế thôi chứ Mỹ sẽ không can dự tích cực vào chuyện hiện tại giữa Israel và Palestine theo hướng hoàn toàn chỉ có lợi cho Israel.

Ông Biden chủ ý gây dựng ở khu vực này tình trạng yên bình tương đối để Mỹ bớt phải quan tâm và can dự nhằm dành quan tâm và can dự cho khu vực khác.

Ông Biden sẽ thực hiện việc rút hết binh lính Mỹ ra khỏi Afghanistan, Iraq và Syria. Ông Trump nỗ lực gây dựng liên minh giữa Mỹ với các đồng minh và đối tác trong khu vực cùng đối phó Iran trong khi ông Biden tiếp cận theo cách Mỹ phải xử lý chuyện của Mỹ với Iran và không xử lý thay các đồng minh và đối tác quan hệ của đồng minh và đối tác với Iran.

Israel làm quyết liệt chiến sự hiện tại với Hamas ở dải Gaza cũng còn nhằm mục đích buộc Mỹ không thể đứng ngoài cuộc. Saudi Arabia ý thức được rằng không thể dựa vào ông Biden như đã dựa vào ông Trump nên phải tự thân vận động với việc cải thiện môi trường chính trị an ninh và đối ngoại như bình thường hoá quan hệ với Qatar, Iran và Thổ Nhĩ Kỳ. Ông Biden muốn đẩy khu vực này vào trật tự chính trị an ninh và cục diện quan hệ mới ít xáo động và dễ lường trước biến động hơn so với ở thời người tiền nhiệm. Hệ luỵ của định hướng chính sách này của ông Biden là tất cả các nước trong khu vực đều phải điều chỉnh lại quan hệ của họ với Mỹ và quan hệ của họ với nhau.

Ông Biden mưu tính và chủ ý như thế, nhưng rồi đây có thành công hay không thì phải chờ thời gian trả lời bởi còn phụ thuộc vào cả các nước trong khu vực có để cho ông Biden thành công hay không.

TIN LIÊN QUAN
Giao tranh Israel-Palestine ác liệt sang ngày thứ 5: Israel bị nã rocket từ Syria, LHQ kêu gọi chấm dứt, Mỹ dò giải pháp
Đại sứ quán Việt Nam tại Israel và những đêm trắng dưới ‘mưa tên lửa'
Chuyện gì đang diễn ra ở Trung Đông? Bản chất cũ trong bối cảnh mới
Xung đột Israel-Palestine: Phương trình khó giải của chính quyền Biden
Giọt nước tràn ly và nguyên nhân đằng sau xung đột căng thẳng giữa Israel và Palestine

Đọc thêm

Lịch âm 25/6 - Xem âm lịch hôm nay thứ 6 ngày 25/6/2021 chính xác nhất - Lịch vạn niên 25/6/2021

Lịch âm 25/6 - Xem âm lịch hôm nay thứ 6 ngày 25/6/2021 chính xác nhất - Lịch vạn niên 25/6/2021

Baoquocte.vn. Lịch âm 25/6. Âm lịch hôm nay 25/6. Xem âm lịch hôm nay ngày 25/6/2021 chính xác nhất. Lịch vạn niên ngày 25 tháng 6 năm 2021 hôm nay.
Tử vi 12 cung hoàng đạo Thứ Sáu ngày 25/6/2021: Ma Kết bị kẻ xấu lợi dụng, Bọ Cạp đánh mất lý trí

Tử vi 12 cung hoàng đạo Thứ Sáu ngày 25/6/2021: Ma Kết bị kẻ xấu lợi dụng, Bọ Cạp đánh mất lý trí

Baoquocte.vn. Tử vi hôm nay 25/6 của 12 cung hoàng đạo - Ma Kết, Bảo Bình, Song Ngư, Bạch Dương, Kim Ngưu, Song Tử, Cự Giải, Sư Tử, Xử Nữ, Thiên ...
Tin thế giới 24/6: Nga-Anh căng thẳng sau vụ va chạm tàu; Nga tuyên bố ‘sẽ có phản ứng mạnh’; Mỹ-Hàn ‘bật đèn xanh’ cho Triều Tiên

Tin thế giới 24/6: Nga-Anh căng thẳng sau vụ va chạm tàu; Nga tuyên bố ‘sẽ có phản ứng mạnh’; Mỹ-Hàn ‘bật đèn xanh’ cho Triều Tiên

Baoquocte.vn. Nga-Anh đụng độ trên Biển Đen và những tranh cãi xung quanh, quan hệ Nga-Mỹ, tình hình EU... là những sự kiện quốc tế nổi bật 24h qua.
Nga cảnh báo về sự hồi sinh của các loại vũ khí sinh học

Nga cảnh báo về sự hồi sinh của các loại vũ khí sinh học

Baoquocte.vn. Ngày 24/6, Thư ký Hội đồng An ninh Quốc gia Nga Nikolai Patrushev đã lên tiếng cảnh báo về sự hồi sinh của các loại vũ khí sinh học.
Covid-19 ở Việt Nam tối 24/6: Thêm 116 ca mắc trong nước, hơn một nửa tại TP. Hồ Chí Minh

Covid-19 ở Việt Nam tối 24/6: Thêm 116 ca mắc trong nước, hơn một nửa tại TP. Hồ Chí Minh

Baoquocte.vn. Bản tin dịch Covid-19 tối 24/6 của Bộ Y tế cho biết có thêm 116 ca mắc Covid-19 nâng tổng số ca bệnh trong ngày lên 285 ca, riêng TP. ...
Hội nghị trực tuyến thông báo kết quả Đại hội XIII của Đảng tới Đảng Cánh tả Đức

Hội nghị trực tuyến thông báo kết quả Đại hội XIII của Đảng tới Đảng Cánh tả Đức

Baoquocte.vn. Trưởng Ban Đối ngoại Trung ương Lê Hoài Trung chủ trì Hội nghị trực tuyến thông báo kết quả Đại hội XIII của Đảng ta tới Đảng Cánh tả Đức.
XSMN 25/6 - Xổ số miền Nam hôm nay thứ 6 25/6/2021 - xổ số hôm nay 25/6 - SXMN - KQXSMN

XSMN 25/6 - Xổ số miền Nam hôm nay thứ 6 25/6/2021 - xổ số hôm nay 25/6 - SXMN - KQXSMN

Baoquocte.vn. XSMN 25/6 - xổ số hôm nay 25/6 - kết quả xổ số miền Nam hôm nay, thứ 6 ngày 25 tháng 6 năm 2021. XSMN thứ 6. KQSXMN. SXMN ...
XSBD 25/6 - Kết quả xổ số Bình Dương hôm nay 25/6/2021 - SXBD 25/6 - KQXSBD thứ 6

XSBD 25/6 - Kết quả xổ số Bình Dương hôm nay 25/6/2021 - SXBD 25/6 - KQXSBD thứ 6

Baoquocte.vn. XSBD 25/6. KQXSBD 25/6. xổ số Bình Dương hôm nay ngày 25 tháng 6 năm 2021. xo so binh duong. KQXSBD.
XSMB 25/6 - Xổ số miền Bắc hôm nay thứ 6 25/6/2021 - xổ số hôm nay - SXMB - KQXSMB 25/6

XSMB 25/6 - Xổ số miền Bắc hôm nay thứ 6 25/6/2021 - xổ số hôm nay - SXMB - KQXSMB 25/6

Baoquocte.vn. XSMB 25/6. XSMB thứ 6. Kết quả xổ số miền Bắc hôm nay, thứ 6 ngày 25 tháng 6 năm 2021. KQSXMB. SXMB 25/6. xổ số hôm nay.
Ngoại trưởng Hàn Quốc và điểm đến đầu tiên trong chuyến công du Đông Nam Á

Ngoại trưởng Hàn Quốc và điểm đến đầu tiên trong chuyến công du Đông Nam Á

Baoquocte.vn. Bộ trưởng Ngoại giao Hàn Quốc Chung Eui Yong đã dành 3 ngày tại Việt Nam - điểm đến đầu tiên trong chuyến công du 3 nước Đông Nam Á.
Nước cờ của ông Biden trên bàn cờ chiến lược Nga-Mỹ-Trung Quốc-EU

Nước cờ của ông Biden trên bàn cờ chiến lược Nga-Mỹ-Trung Quốc-EU

Baoquocte.vn. Thượng đỉnh Biden-Putin không chỉ định hướng quan hệ hai nước mà còn tác động cục diện Nga-Mỹ-Trung Quốc-EU.
Thượng đỉnh Nga-Mỹ: Tia hy vọng bên bờ vực thẳm

Thượng đỉnh Nga-Mỹ: Tia hy vọng bên bờ vực thẳm

Baoquocte.vn. Thượng đỉnh giữa hai nhà lãnh đạo ngày 16/6 tại Thụy Sỹ mang tới tiến triển mới cho quan hệ Nga-Mỹ đang bên bờ vực. Song chừng đó liệu có đủ?
Thượng đỉnh Nga-Mỹ: Bớt kỳ vọng để thêm thành công

Thượng đỉnh Nga-Mỹ: Bớt kỳ vọng để thêm thành công

Baoquocte.vn. Mong ước của Tổng thống Mỹ Joe Biden về một mối quan hệ Nga-Mỹ “ổn định và dễ lường hơn” liệu có thành sau thượng đỉnh với người đồng cấp Nga Vladimir Putin?
NATO xác định sứ mệnh mới

NATO xác định sứ mệnh mới

Baoquocte.vn. Kết quả và sự tham gia trở lại của Mỹ ở Thượng đỉnh NATO năm nay đã tìm kiếm cho liên minh quân sự này một sứ mệnh mới. Bình luận của báo TG&VN.
Ba điểm nhấn từ hai Thượng đỉnh G7 và NATO

Ba điểm nhấn từ hai Thượng đỉnh G7 và NATO

Baoquocte.vn. Sự trở lại của Mỹ, bài toán Nga và Trung Quốc hay bất đồng Anh-EU là điểm nhấn trong Thượng đỉnh G7 và NATO. Báo TG&VN bình luận.
Mỹ-Trung Quốc: Đòn nặng mới

Mỹ-Trung Quốc: Đòn nặng mới

Baoquocte.vn. Quan hệ Mỹ-Trung Quốc tiếp tục nóng. Mỹ vừa ra cú đòn mới và không hề nhẹ đối với Trung Quốc. Chúng rất đáng được chú ý bởi ba lý do. Bình luận của TG&VN.
Những dấu ấn lịch sử của các cuộc họp thượng đỉnh Nga-Mỹ (kỳ 2)

Những dấu ấn lịch sử của các cuộc họp thượng đỉnh Nga-Mỹ (kỳ 2)

Baoquocte.vn. Kể từ sau Chiến tranh Lạnh, Tổng thống Mỹ nào cũng mong muốn cải thiện quan hệ với Nga nhưng thực tế cho thấy, điều đó không phải đơn giản...
Những dấu ấn lịch sử của các cuộc họp thượng đỉnh Nga-Mỹ (kỳ 1)

Những dấu ấn lịch sử của các cuộc họp thượng đỉnh Nga-Mỹ (kỳ 1)

Baoquocte.vn. Trong gần 80 năm qua, các cuộc họp thượng đỉnh Nga-Mỹ đều diễn ra trong hoàn cảnh đặc biệt, mỗi cuộc họp đều tạo nên những bước ngoặt lịch sử.
Giải mã gen-Mặt trận mới của cạnh tranh Mỹ-Trung Quốc

Giải mã gen-Mặt trận mới của cạnh tranh Mỹ-Trung Quốc

Baoquocte.vn. Dù công nghệ giải mã gen chủ yếu vẫn do Mỹ thống trị, nhưng Trung Quốc cũng đang tính toán vươn lên cạnh tranh.
Những ứng viên Thủ tướng Israel

Những ứng viên Thủ tướng Israel

Baoquocte.vn. Israel có thể sẽ chứng kiến một cuộc “thay máu” khi liên minh phe đối lập sắp “đánh bật” ông Benjamin Netanyahu khỏi vị trí Thủ tướng.
Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương: Địa bàn cạnh tranh tàu ngầm chiến lược thế hệ mới giữa Mỹ và Trung Quốc

Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương: Địa bàn cạnh tranh tàu ngầm chiến lược thế hệ mới giữa Mỹ và Trung Quốc

Baoquocte.vn. Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương sẽ trở thành địa bàn cạnh tranh tàu ngầm chiến lược giữa Mỹ, Trung Quốc và một số quốc gia khác.
Giải mã bí ẩn UFO - Người Mỹ đã biết được những sự thật gì?

Giải mã bí ẩn UFO - Người Mỹ đã biết được những sự thật gì?

Baoquocte.vn. Trong 20 năm qua, Mỹ đã ghi nhận ít nhất 120 cuộc chạm trán với UFO, nhưng đến nay vẫn chưa thể xác định được chính xác những vật thể bay đó là gì.
Chiến lược kinh tế của Tổng thống Mỹ Joe Biden ở châu Á: Đừng để chỉ là 'lời hứa suông'

Chiến lược kinh tế của Tổng thống Mỹ Joe Biden ở châu Á: Đừng để chỉ là 'lời hứa suông'

Baoquocte.vn. Tác giả Shihoko Goto* đã có bài viết trên East Asia Forum nhận định về chiến lược kinh tế của Tổng thống Mỹ Joe Biden tại châu Á.
Ngoại trưởng Mỹ thăm châu Âu: Sứ mệnh 've vãn' đồng minh đối phó với Trung Quốc?

Ngoại trưởng Mỹ thăm châu Âu: Sứ mệnh 've vãn' đồng minh đối phó với Trung Quốc?

Baoquocte.vn. Ngoại trưởng Mỹ Anthony Blinken quay trở lại châu Âu để gây dựng sự thống nhất của phương Tây nhằm chống lại một Trung Quốc đang trỗi dậy.
Thành công 'thực dụng' của ông Biden tại thượng đỉnh Nga-Mỹ*

Thành công 'thực dụng' của ông Biden tại thượng đỉnh Nga-Mỹ*

Baoquocte.vn. Hội nghị thượng đỉnh Nga-Mỹ thành công nhờ chính chủ nghĩa thực dụng bởi duy trì ổn định mối quan hệ này không chỉ dựa trên lợi ích của Washington mà còn của cả Moscow.
Mỹ lên 'Kế hoạch Thái Bình Dương mới' nhắm trọng tâm vào Trung Quốc

Mỹ lên 'Kế hoạch Thái Bình Dương mới' nhắm trọng tâm vào Trung Quốc

Baoquocte.vn. Truyền thông Mỹ tiết lộ Lầu Năm Góc đang xem xét xây dựng một 'lực lượng thường trực' - hiện diện hải quân lâu dài - ở Tây Thái Bình Dương.
Thổ Nhĩ Kỳ và mối quan hệ 'không thể chối từ' với Nga

Thổ Nhĩ Kỳ và mối quan hệ 'không thể chối từ' với Nga

Baoquocte.vn. Rạn nứt trong quan hệ với Mỹ và những lợi ích kinh tế quá lớn với Nga là những nguyên nhân chính khiến Thổ Nhĩ Kỳ muốn trở thành đối tác của Nga
Ngoại giao ‘lối cũ’ của ông Joe Biden tại châu Âu

Ngoại giao ‘lối cũ’ của ông Joe Biden tại châu Âu

Baoquocte.vn. Trong chuyến công du đầu tiên, ông Joe Biden đã cải thiện quan hệ đồng minh, đàm phán cùng đối thủ với phong cách ngoại giao ‘lối cũ’ của mình.
Phiên bản di động