 |
| Ảnh minh họa. |
Trích Thông cáo kỳ họp Trung ương 3 khóa 18 - Đảng Cộng sản Trung Quốc, hãng thông tấn nhà nước Trung Quốc Tân Hoa Xã nêu rõ tuyên bố của Chính phủ sẽ tiếp tục cải cách nền kinh tế và để thị trường nắm giữ vai trò quyết định trong việc phân bổ nguồn lực, song không nói rõ các biện pháp cụ thể để thực hiện cải cách mang tính bước ngoặt này.
Đây được coi là kỳ họp thiết lập phương hướng cho nền kinh tế lớn thứ hai thế giới trong vòng một thập kỷ tới. Tuy nhiên, các nhà phân tích cho rằng Trung Quốc dường như chưa thống nhất được các chi tiết của cải cách. Nhiều chuyên gia nhận định, sức ép phải thay đổi chưa đủ lớn để Trung Quốc đưa ra cải cách triệt để như trong Hội nghị trung ương 3 năm 1978 - thời ông Đặng Tiểu Bình.
Cải tổ toàn diện
Theo Thông cáo, ngoài quyết sách về thị trường, Trung Quốc cũng sẽ không ngừng củng cố và phát triển kinh tế nhà nước, duy trì vị thế của kinh tế nhà nước, để khối quốc doanh thực hiện vai trò chủ đạo, không ngừng tăng cường năng lực, sự kiểm soát và ảnh hưởng của kinh tế nhà nước.
Trung Quốc cũng sẽ nhắm đến việc hoàn thành các thành tựu quyết định về cải tổ ở các lĩnh vực then chốt của nền kinh tế vào năm 2020, để hình thành một hệ thống bền vững, khoa học, hiệu quả và một khung pháp lý ở tất cả lĩnh vực tiêu chuẩn hơn. Văn bản này cũng nói sẽ hạ thấp rào cản đối với đầu tư và tăng tốc phát triển khu vực tự do thương mại.
Về tài chính, Trung Quốc sẽ cải thiện pháp luật và minh bạch hóa hệ thống tài chính, đồng thời cải tổ hệ thống thuế, nâng cao hiệu quả và thành lập hệ thống tài chính hiện đại để chính quyền trung ương và địa phương phát huy tốt vai trò của mình.
Thông cáo cũng nêu rõ việc hình thành sự tự chủ trong kinh doanh của doanh nghiệp, cạnh tranh công bằng giúp người tiêu dùng có thể tự do lựa chọn trong việc mua sắm; xóa bỏ rào cản kinh tế, thực hiện tính công bằng trong phân bổ tài nguyên; thiết lập một quy tắc thị trường công khai minh bạch, hoàn thiện cơ chế định giá thị trường.
Bộn bề trước giờ G
Trong bối cảnh kinh tế gần đây có nhiều dấu hiệu cải thiện. GDP Trung Quốc đã lấy lại đà tăng trưởng, quý III đạt tốc độ 7,8%. Chỉ số PMI phi sản xuất tháng 10 đã tăng lên cao nhất năm, tăng mạnh hơn dự báo, cho thấy kinh tế nước này đã bắt đầu ổn định.
Chiến lược quốc tế hóa đồng Nhân dân tệ (NDT) gần đây bắt đầu cho kết quả. Khảo sát của Ngân hàng Thanh toán quốc tế (BIS) hồi đầu tháng 9 cho thấy, NDT hiện là một trong 10 đồng tiền được giao dịch mạnh nhất thế giới.
Trung Quốc đang nỗ lực chuyển đổi mô hình tăng trưởng từ phụ thuộc xuất khẩu và đầu tư sang dựa vào tiêu dùng. Mô hình cũ từng giúp GDP nước này tăng hai chữ số suốt ba thập kỷ qua đã không còn tác dụng. Các dấu hiệu lạc quan trên có thể giúp Chính phủ Trung Quốc tự tin hơn khi thực thi cải cách.
Tuy nhiên, theo Bloomberg, hệ lụy tăng trưởng tín dụng nóng trước đây, nợ địa phương cao và xuất khẩu yếu vẫn có thể khiến đà phục hồi của nước này chững lại. Tỷ lệ nợ trên GDP đã lên tới 207% khi tăng trưởng tín dụng tiếp tục vượt tăng trưởng kinh tế. Việc này càng khiến nhà đầu tư thêm lo ngại về tình trạng nợ xấu trong ngân hàng. Năm ngân hàng lớn nhất nước này đã có thêm 22,4 tỷ NDT nợ xấu trong nửa đầu năm, nâng tổng nợ xấu lên 350 tỷ NDT, tương đương 1% các khoản vay.
Xuất khẩu Trung Quốc cũng giảm 0,3% trong tháng 9, một phần do nhu cầu tại các nước Đông Nam Á suy giảm. Thủ tướng Lý Khắc Cường từng nhận định, xuất khẩu giảm là một rủi ro với kinh tế Trung Quốc.
Giới phân tích thì cho rằng, sự "trở lại tức thời" của Trung Quốc sẽ không thể kéo dài. Do nước này còn phải đối mặt với nhiều thách thức mang tính cấu trúc lớn như lợi nhuận đầu tư và lực lượng lao động giảm sút, làm ảnh hưởng đến tăng trưởng. Theo khảo sát của Bloomberg, GDP nước này có thể chỉ tăng 7,6% năm 2013. Tốc độ này chậm hơn năm 2012 và là thấp nhất kể từ năm 1990. Thậm chí, sang năm 2014, tăng trưởng có thể chỉ còn 7,4%.
Tuy nhiên, trên Forbes, Patrick Chovanec, chiến lược gia của Quỹ đầu tư Silvercrest Asset Management cho biết: "Lãnh đạo Trung Quốc đã cưỡi lên lưng hổ rồi. Cải tổ kinh tế mạnh tay có thể đưa nền kinh tế quay lại quỹ đạo tăng trưởng, dù quá trình này tương đối đau đớn. Nhưng nếu không thực hiện được, Trung Quốc sẽ bị đẩy vào tình thế mà chính lãnh đạo nước này cũng thừa nhận là ngõ cụt".
Nhưng theo Tân Hoa Xã, việc cải cách trong thời điểm hiện tại không còn đơn giản. Hơn 30 năm qua, Trung Quốc cải cách nhiều vấn đề từ dễ đến khó, từ cục bộ đến toàn bộ, hiện tại các vấn đề dễ dàng dường như đã được cải cách trước đó, phần còn lại toàn là "những khúc xương cứng khó gặm".
Minh Anh
