Trung Quốc đẩy nhanh xây dựng ‘bộ luật toàn diện’ về trí tuệ nhân tạo

Đây là lần đầu tiên nhà chức trách Trung Quốc sử dụng ngôn từ chi tiết như vậy để mô tả kế hoạch lập pháp về trí tuệ nhân tạo (AI). (Nguồn: Imatag)

Bản kế hoạch công tác lập pháp năm 2026 được Chính phủ Trung Quốc công bố tuần trước đã giới thiệu các kế hoạch nhằm “hoàn thiện quản trị AI và đẩy nhanh việc xây dựng luật toàn diện nhằm bảo đảm sự phát triển vững mạnh của AI”.

Theo đó, Chính phủ Trung Quốc sẽ đẩy nhanh hoàn thiện các quy định liên quan đến bảo vệ và quản lý dữ liệu, sức mạnh điện toán, thuật toán, quyền sở hữu tài sản, an ninh mạng và chuỗi cung ứng. Đây là lần đầu tiên nhà chức trách Trung Quốc sử dụng ngôn từ chi tiết như vậy để mô tả kế hoạch lập pháp về AI.

Trong kế hoạch năm ngoái, Bắc Kinh chỉ nêu chung chung sẽ “thúc đẩy công tác lập pháp cho phát triển AI”. Cùng lúc đó, Quốc hội Trung Quốc tiếp tục đưa vấn đề lập pháp về AI vào danh sách các nội dung xem xét trong năm thứ ba liên tiếp.

Bà Wang Jiangtao, Giám đốc Trung tâm vận hành tuân thủ dữ liệu thuộc hãng luật Joint-Win Partners có trụ sở tại Thượng Hải, cho rằng việc thay đổi cách dùng từ đã nêu bật “ý định cấp bách của Trung Quốc trong việc đẩy nhanh xây dựng khuôn khổ pháp lý”.

Theo bà, cụm từ “lập pháp toàn diện” cho thấy nhà chức trách sẽ xem xét đồng thời nhiều yếu tố như dữ liệu, thuật toán và an ninh mạng thay vì chỉ tập trung vào một lĩnh vực đơn lẻ.

Trung Quốc lần đầu đề cập ý tưởng xây dựng luật AI từ năm 2017, khi chính phủ ban hành “Kế hoạch phát triển thế hệ AI mới”.

Những năm gần đây, các doanh nghiệp liên quan AI tại Trung Quốc phát triển mạnh nhờ sự hỗ trợ từ chính quyền địa phương trong bối cảnh Bắc Kinh muốn thúc đẩy tăng trưởng kinh tế bằng công nghệ tiên tiến.

Kế hoạch 5 năm mới nhất của Trung Quốc đã nhắc đến AI tới 53 lần trong tài liệu dài 100 trang. Giới chuyên gia trong ngành nhận định hệ thống pháp lý hiện nay chưa theo kịp tốc độ phát triển của AI. Bà Wang cho rằng các vấn đề cần được giải quyết khẩn cấp gồm nguồn dữ liệu huấn luyện, bảo vệ bản quyền, xác định trách nhiệm pháp lý, đạo đức và tính minh bạch liên quan thuật toán.

Theo bà Wang, nhà chức trách trước đây chưa ban hành luật quá sớm nhằm tạo không gian cho ngành này phát triển.

Sau nhiều năm phát triển nhanh chóng, các hướng đi công nghệ, rủi ro cốt lõi và cục diện ngành AI hiện đã trở nên rõ ràng hơn, do đó việc thúc đẩy một đạo luật toàn diện vào thời điểm này sẽ giúp thiết lập những quy tắc mang tính hệ thống.