Trung Quốc phóng thử tên lửa ở Thái Bình Dương: Australia-Solomon siết hợp tác, Bắc Kinh trấn an

Thủ tướng Australia Anthony Albanese (trái) và người đồng cấp Solomon Matthew Wale tại họp báo ở thủ đô Honiara của quần đảo Solomon vào ngày 7/7. (Nguồn: EPA)

Ngày 7/7, tại cuộc hội đàm ở thủ đô Honiara, Thủ tướng Australia Anthony Albanese và Thủ tướng Quần đảo Solomon Matthew Wale khẳng định sẽ thúc đẩy quan hệ đối tác trên các lĩnh vực quốc phòng, an ninh, kinh tế và phát triển. Hai bên cũng nhất trí đẩy nhanh đàm phán về một hiệp ước hợp tác toàn diện nhằm tăng cường phối hợp chiến lược trong thời gian tới.

More from WVR
Nga đưa ra phản ứng về vụ thử tên lửa mới của Trung Quốc, hé lộ cơ hội liên quan vấn đề Ukraine

Hợp tác trong bối cảnh cạnh tranh chiến lược

Theo Tạp chí Modern Diplomacy, cuộc gặp diễn ra chỉ một ngày sau khi Trung Quốc tiến hành vụ thử tên lửa đạn đạo phóng từ tàu ngầm chạy bằng năng lượng hạt nhân ra Thái Bình Dương.

Đây là một trong số ít vụ thử vũ khí loại này được Bắc Kinh công khai trong những năm gần đây và đã thu hút sự quan tâm của nhiều nước trong khu vực. Theo truyền thông nhà nước Trung Quốc, tên lửa mang đầu đạn giả và rơi xuống vùng biển quốc tế theo kế hoạch trong khuôn khổ một cuộc huấn luyện thường kỳ.

Phát biểu sau cuộc hội đàm, Thủ tướng Albanese bày tỏ quan ngại việc tên lửa được phóng từ tàu ngầm hạt nhân, đồng thời cho rằng, việc Trung Quốc không thông báo trước 48 giờ như thông lệ quốc tế đối với các hoạt động quân sự có thể ảnh hưởng đến an toàn hàng hải và hàng không.

Đáng chú ý, Thủ tướng Quần đảo Solomon Matthew Wale cũng có phát biểu cứng rắn hơn so với lập trường trước đây của nước này đối với Bắc Kinh. Dù khẳng định Trung Quốc là một đối tác quan trọng, ông Wale cho rằng, Thái Bình Dương không nên trở thành nơi thử nghiệm tên lửa đạn đạo liên lục địa của bất kỳ quốc gia nào.

Theo ông, không chỉ Trung Quốc mà cả Mỹ và các cường quốc khác cũng không nên tiến hành các vụ thử tên lửa trong khu vực, bởi điều này có thể ảnh hưởng tới an ninh và làm gia tăng lo ngại đối với các quốc đảo Thái Bình Dương. Giới quan sát nhận định phát biểu này phản ánh cách tiếp cận cân bằng hơn của chính phủ mới tại Quần đảo Solomon, được thành lập từ tháng 5 vừa qua.

Trong những năm gần đây, khu vực Nam Thái Bình Dương trở thành một trong những điểm nóng cạnh tranh chiến lược giữa Trung Quốc với Australia và Mỹ. Bước ngoặt diễn ra năm 2022 khi Bắc Kinh ký thỏa thuận an ninh với Quần đảo Solomon. Để phản ứng với động thái này, Australia đã tăng cường hiện diện ngoại giao và hợp tác an ninh với các quốc đảo trong khu vực. Chỉ trong hơn một tuần qua, Canberra đã ký Hiệp ước Liên minh Đại dương hòa bình với Fiji, Thỏa thuận Nakamal với Vanuatu và hiện đang thúc đẩy đàm phán một hiệp ước hợp tác chiến lược toàn diện với Quần đảo Solomon.

Theo Thủ tướng Albanese, Australia mong muốn sớm hoàn tất thỏa thuận với Honiara, song nhấn mạnh hiệp ước cần được xây dựng một cách toàn diện thay vì đẩy nhanh tiến độ. Dự kiến, văn kiện này sẽ mở rộng hợp tác trên các lĩnh vực quốc phòng, an ninh, phát triển kinh tế và bảo đảm ổn định khu vực.

Tín hiệu về sự thay đổi cục diện chiến lược

Theo Tạp chí Modern Diplomacy, giới phân tích cho rằng, vụ thử tên lửa của Trung Quốc không chỉ đơn thuần là một hoạt động huấn luyện quân sự mà còn mang thông điệp về năng lực tác chiến ngày càng mở rộng của Bắc Kinh.

Việc phóng tên lửa từ tàu ngầm hạt nhân cho thấy Trung Quốc đang tăng cường khả năng răn đe trên biển, trong bối cảnh cạnh tranh chiến lược tại khu vực Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương ngày càng quyết liệt.

Đáng chú ý hơn cả là phản ứng của Quần đảo Solomon. Kể từ khi ký thỏa thuận an ninh với Trung Quốc năm 2022, quốc đảo này thường được xem là đối tác gần gũi nhất của Bắc Kinh tại Nam Thái Bình Dương. Tuy nhiên, phát biểu của Thủ tướng Matthew Wale cho thấy ngay cả những quốc gia duy trì quan hệ mật thiết với Trung Quốc cũng ngày càng thận trọng trước các hoạt động quân sự có thể ảnh hưởng tới ổn định khu vực.

Đối với Australia, diễn biến mới nhất càng củng cố chiến lược tăng cường mạng lưới đối tác an ninh tại Thái Bình Dương. Thay vì buộc các quốc đảo phải lựa chọn giữa Trung Quốc và phương Tây, Canberra đang hướng tới xây dựng một hệ thống hợp tác an ninh và phát triển đủ mạnh để cân bằng ảnh hưởng ngày càng gia tăng của Bắc Kinh.

Trong khi đó, các quốc đảo Thái Bình Dương tiếp tục khẳng định mong muốn không trở thành đấu trường cạnh tranh giữa các cường quốc. Quan điểm phản đối mọi vụ thử tên lửa, bất kể do quốc gia nào tiến hành, phản ánh mong muốn duy trì lập trường cân bằng và bảo đảm môi trường hòa bình để phát triển.

Về phía Trung Quốc, trước những lo ngại từ cộng đồng quốc tế, phát biểu tại cuộc họp báo thường kỳ của Bộ Ngoại giao Trung Quốc, người phát ngôn Mao Ninh khẳng định, vụ phóng thử tên lửa là hoạt động huấn luyện quân sự thường kỳ không nhằm vào bất kỳ quốc gia hay mục tiêu cụ thể nào.

Quan chức ngoại giao Trung Quốc đồng thời khẳng định, Bắc Kinh kiên trì con đường phát triển hòa bình, theo đuổi chiến lược hạt nhân mang tính phòng vệ, duy trì lực lượng hạt nhân ở mức tối thiểu cần thiết để bảo đảm an ninh quốc gia, đồng thời cho rằng các nước liên quan không nên diễn giải quá mức về vụ thử.

Các chuyên gia nhận định những diễn biến mới có thể thúc đẩy Australia và các đối tác tăng cường hợp tác an ninh trong khu vực, đồng thời buộc Trung Quốc phải cân nhắc hơn trong các hoạt động quân sự và ngoại giao tại Thái Bình Dương. Điều này cũng cho thấy vai trò của các quốc đảo Thái Bình Dương đang ngày càng trở nên quan trọng trong cục diện cạnh tranh chiến lược giữa Trung Quốc và các nước phương Tây.