Trung Quốc sẽ khai thác 'mỏ vàng' Afghanistan như thế nào?

Mạnh Cường
Theo dõi TGVN trên
Baoquocte.vn. Theo trang mạng Võng Dị (Trung Quốc), sau khi lực lượng Taliban giành được quyền kiểm soát Afghanistan, lợi ích của các nước ở Afghanistan chắc chắn sẽ có những thay đổi lớn. Afghanistan dưới thời Taliban sẽ ảnh hưởng như thế nào, và đâu là cơ hội và nguy cơ đối với Trung Quốc?

Thực tế, câu hỏi này không dễ trả lời lúc này. Bởi cơ hội và rủi ro phần lớn không phụ thuộc vào Trung Quốc, mà phụ thuộc vào định hướng tương lai của lực lượng Taliban.

Nhìn bề ngoài, Afghanistan dưới sự lãnh đạo của Taliban, với khuynh hướng chính trị tương đối ôn hòa hiện tại và thái độ tích cực tìm kiếm hợp tác với Trung Quốc, có khả năng mang lại lợi ích to lớn cho Trung Quốc.

Trung Quốc sẽ khai thác 'mỏ vàng' Afghanistan như thế nào?
Trung Quốc đang nhìn thấy cơ hội vô cùng lớn từ Afghanistan sau khi quân đội Mỹ rút quân. (Nguồn: Getty)

Afghanistan đang sở hữu những tiềm năng gì?

Trước hết, vị trí địa lý của Afghanistan là rất quan trọng. Là ngã tư của lục địa Á-Âu, quốc gia này có thể nói là điểm nút trọng yếu của sáng kiến "Vành đai và Con đường" (BRI). Hơn nữa, Afghanistan được kết nối với Trung Quốc và Iran ở phía Đông và phía Tây, phía Nam giáp với Pakistan.

Trên thực tế, cả Iran và Pakistan đều là Đối tác chiến lược quan trọng của Trung Quốc trong BRI, nếu Afghanistan có thể tham gia vào khuôn khổ BRI và các dự án được triển khai thông suốt thì quốc gia này sẽ đóng vai trò rất tích cực trong việc xây dựng hệ thống kinh tế lục địa Á-Âu trong tương lai của Trung Quốc.

Tin liên quan
Tài nguyên khoáng sản - Tài nguyên khoáng sản - 'kho báu' khổng lồ của Afghanistan sẽ thế nào dưới thời Taliban?

Còn về mặt chính trị, khi Afghanistan tham gia vào trung tâm địa chính trị cũng sẽ củng cố đáng kể nền tảng của Liên minh tam giác Trung Quốc-Nga-Iran, tăng cường liên kết nội bộ trong liên minh này.

Afghanistan sở hữu tiềm năng khoáng sản lớn. Theo ước tính, trữ lượng quặng sắt của Afghanistan là khoảng 10 tỷ tấn; đồng, vàng và quặng molybdenum khoảng 30 triệu tấn; đá cẩm thạch 30 tỷ m3, khí đốt tự nhiên có khoảng 1.180 tỷ đến 19.150 tỷ m3, dầu mỏ khoảng từ 3,91-356 tỷ thùng.

Tuy nhiên, kể từ năm 1979, Afghanistan luôn trong tình trạng chiến tranh, nên các hoạt động khảo sát bị ngưng trệ, do đó con số này khả năng có thể thấp hơn rất nhiều so với thực tế.

Điều này đặc biệt có sức hấp dẫn đối với Trung Quốc. Xét cho cùng, với tư cách là nước sản xuất lớn nhất thế giới, nguồn cung cấp nguyên liệu ổn định chắc chắn là ưu tiên hàng đầu của Trung Quốc.

Hơn nữa, trong theo xu hướng lớn của đối đầu Mỹ-Trung, đây là một điều rất khó khăn đối với Trung Quốc bởi phần lớn các mỏ khoáng sản hiện có trên thế giới đều do phương Tây kiểm soát.

Một khi khoáng sản của quốc gia này được khai thác với quy mô lớn, xét về cả chủ quan và khách quan thì chỉ có thể cung cấp cho Trung Quốc, và phần lớn giao dịch sẽ được thanh toán bằng đồng Nhân dân tệ.

Còn về số tiền Trung Quốc đã trả cho Afghanistan, trong bối cảnh đất nước có trình độ khoa học và cơ sở hạ tầng kém, cho dù là mua sản phẩm hay tiến hành xây dựng cơ sở hạ tầng, thì số tiền đó cũng sẽ lại quay trở về Trung Quốc.

Đây rõ ràng là “mỏ vàng lớn”, đôi bên cùng có lợi. Chính trị, kinh tế, quân sự, chiến lược, tất cả các khía cạnh của Afghanistan có giá trị to lớn đối với Trung Quốc.

Nhưng điều kiện tiên quyết để “kho báu” này có thể được khai thác là lực lượng Taliban có thể kiểm soát được tình hình.

Tính toán của Trung Quốc

Nếu Taliban có thể ổn định đất nước Afghanistan thì Trung Quốc có thể đầu tư mạnh, nhưng nếu Taliban không làm được thì Trung Quốc sẽ khó có thể rót vốn đầu tư.

Suy cho cùng, dù là xây dựng cơ sở hạ tầng hay khai thác khoáng sản, điều này cần đầu tư nhiều trong giai đoạn đầu, ít nhất cũng phải lên đến hàng trăm tỷ USD và lợi nhuận thu được phải mất nhiều năm. Nếu lỡ đầu tư vào Afghanistan mà Taliban không kiểm soát được tình hình, thì tiền đầu tư của Trung Quốc coi như “đổ xuống sông xuống biển”.

Tuy nhiên, Trung Quốc cũng không thể không đầu tư vào Afghanistan. Xét cho cùng, Afghanistan thực sự là một "mỏ vàng lớn" và là ngã tư của lục địa Á-Âu. Quốc gia này có thể mang lại giá trị và ý nghĩa to lớn đối với sự phát triển kinh tế của Trung Quốc, đặc biệt là ổn định nguồn cung cấp nguyên liệu.

Hơn nữa, nếu Trung Quốc không đầu tư vào Afghanistan, Taliban sẽ khó có thể duy trì sự ổn định lâu dài về quyền lực, khi đó nơi đây sẽ xảy ra nội chiến và hỗn loạn, và trở thành căn cứ địa cho các lực lượng khủng bố cực đoan. Chính vì vậy, thích hợp nhất hiện nay là Trung Quốc thực hiện từng bước một.

Trung Quốc sẽ khai thác 'mỏ vàng' Afghanistan như thế nào?
Afghanistan là một quốc gia giàu tài nguyên khoáng sản. (Nguồn: Al Jazeera)

Trong giai đoạn đầu, các dự án phát triển khoáng sản mà Trung Quốc đã ký với Chính phủ Afghanistan trước đây, dù sao cũng đã có nền tảng và có thể khôi phục trở lại ngay sau khi ổn định tình hình.

Đối với các dự án do các nước khác và chính phủ Afghanistan ký kết, nếu họ không thể tiếp tục thực hiện hoặc Taliban không muốn hợp tác với các nước này, Trung Quốc cũng có thể có điều kiện xem xét tiếp quản.

Điều này không chỉ để tránh tổn thất, mà còn là một cách để hỗ trợ cho lực lượng Taliban. Có tiền, họ sẽ không bị chia rẽ do tranh giành lợi ích, có khả năng bình định các lãnh chúa và bộ tộc, có khả năng mua sắm lương thực, từ đó ổn định quyền lực chính trị.

Đồng thời, hợp tác Trung-Nga có thể cung cấp một phần lương thực cho Taliban. Tình thế khó khăn nhất hiện nay của Taliban là không đủ lương thực. Nếu muốn ổn định được tình hình ở Afghanistan thì lương thực là điều kiện cơ bản nhất.

Về vấn đề này, các quốc gia Hồi giáo như Pakistan và Iran có thể không hỗ trợ được, nhưng đối với Trung Quốc và Nga, đặc biệt là Nga, điều này là khả thi. Nga là nước xuất khẩu lương thực lớn trên toàn cầu, còn Trung Quốc luôn đủ dự trữ lương thực.

Về trung hạn, nếu lực lượng Taliban ổn định được tình hình, kiểm soát hiệu quả đối với Afghanistan và về cơ bản loại bỏ ma túy và chủ nghĩa khủng bố, thì nước này có thể sẽ phát triển khai thác khoáng sản.

Hiện cảng phía Nam Gwadar, Pakistan và cây cầu Lục địa Á-Âu thứ hai ở phía Bắc đã được xây dựng, và Hành lang Kinh tế Trung Quốc-Pakistan đang dần thúc đẩy. Trung Quốc có thể trực tiếp đến khảo sát, khai thác, xây dựng cơ sở hạ tầng giao thông, kết nối cơ sở khoáng sản của Afghanistan với cảng Gwadar, đường sắt Á-Âu và thậm chí là Hành lang Kinh tế Trung Quốc-Pakistan.

Các dự án này là cơ hội tiềm năng cho các công ty Trung Quốc, và các mỏ khoáng sản đã khai thác cũng sẽ trở thành nguồn cung cấp nguyên liệu ổn định cho ngành sản xuất của Trung Quốc.

Do không được phép sử dụng hệ thống thanh toán bằng USD, nên giao dịch giữa Afghanistan và Trung Quốc sẽ sử dụng đồng Nhân dân tệ. Điều đó cũng sẽ thúc đẩy hiệu quả quá trình quốc tế hóa đồng Nhân dân tệ và phá vỡ tiêu chuẩn định giá hàng hóa của đồng USD.

Taliban lên nắm quyền Afghanistan: Trung Quốc-Ấn Độ chia sẻ

Taliban lên nắm quyền Afghanistan: Trung Quốc-Ấn Độ chia sẻ 'nỗi niềm chung'

Về phía lực lượng Taliban, họ sẽ thu được nhiều lợi ích từ việc khai thác khoáng sản với lượng lớn, một số lượng lớn người dân Afghanistan cũng sẽ có cơ hội việc làm, từ đó có thêm động lực và năng lực thúc đẩy các tiêu chuẩn quốc gia bình thường.

Về dài hạn, nếu mọi thứ suôn sẻ trong giai đoạn trung hạn, thì nền tảng của Taliban ở Afghanistan sẽ được củng cố và được người dân ủng hộ, đồng thời Afghanistan hội nhập sâu rộng vào hệ thống kinh tế của BRI.

Afghanistan sau đó có thể phát huy giá trị địa chiến lược của mình, khởi động xây dựng công trình giao thông vận tải quy mô lớn, toàn diện, không chỉ ở khu vực khai thác, mà còn cả giao thông vận tải tại các địa phương, thậm chí cả các công trình kết nối Afghanistan và các nước láng giềng, Trung Quốc có thể đầu tư quy mô lớn để mở cửa hoàn toàn, kể cả Hành lang Wakhan.

Bằng cách này, giá trị chiến lược của ngã tư lục địa Á-Âu sẽ được phát huy triệt để, và Tam giác Trung Quốc-Nga-Iran cũng sẽ có được nguồn năng lượng to lớn nhờ sự hình thành của hệ thống giao thông. Nhờ đó, Trung Quốc, Nga và Iran có thể gia tăng ảnh hưởng ở ba hướng Nam Á, Trung Đông và thậm chí cả Ấn Độ Dương.

Tất nhiên, đây mới chỉ là tầm nhìn chiến lược, để hiện thực hóa được kế hoạch chiến lược này, sớm nhất cũng phải mất 20 năm. Ngay cả kế hoạch trung hạn, liệu có thể thành hiện thực hay không vẫn chưa thể biết được.

Suy cho cùng, mọi kịch bản đều phụ thuộc vào việc Taliban có thể thực hiện được nền tảng quản trị bình thường và đến nay vẫn chưa biết được liệu Taliban có thể thực hiện được mục tiêu này hay không.

Tình hình Afghanistan: Người dân thiếu tiền mặt, ngân hàng thành sân bay, doanh nghiệp nhỏ 'hứng đòn'

Tình hình Afghanistan: Người dân thiếu tiền mặt, ngân hàng thành sân bay, doanh nghiệp nhỏ 'hứng đòn'

Sau hơn một tuần đóng cửa, các ngân hàng ở thủ đô Kabul của Afghanistan đang bắt đầu mở cửa trở lại và thu hút ...

Kinh tế Afghanistan: Tương lai mờ mịt và nguy cơ mất 'phao cứu sinh'

Kinh tế Afghanistan: Tương lai mờ mịt và nguy cơ mất 'phao cứu sinh'

Diễn biến chính trị mới đây tại Afghanistan đã khiến triển vọng kinh tế càng trở nên bấp bênh. Fitch mới đây dự đoán, kinh ...

(theo TTXVN)

Đọc thêm

Hỗ trợ giáo viên Trường Song ngữ Lào-Việt Nam Nguyễn Du

Hỗ trợ giáo viên Trường Song ngữ Lào-Việt Nam Nguyễn Du

Baoquocte.vn. Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam TP. Hồ Chí Minh trao tặng 70 phần quà cho các giáo viên Trường Song ngữ Lào-Việt Nam Nguyễn Du.
Tử vi hôm nay, xem tử vi 12 con giáp ngày 1/2/2023: Tuổi Sửu chi tiêu thoải mái

Tử vi hôm nay, xem tử vi 12 con giáp ngày 1/2/2023: Tuổi Sửu chi tiêu thoải mái

Baoquocte.vn. Xem tử vi 1/2 - tử vi 12 con giáp ngày 1/2/2023 của - Tý, Sửu, Dần, Mão, Thìn, Tỵ, Ngọ, Mùi, Thân, Dậu, Tuất và Hợi về công việc, ...
Con gái Hoa hậu Thế giới năm 2000 Priyanka Chopra xuất hiện đáng yêu bên mẹ

Con gái Hoa hậu Thế giới năm 2000 Priyanka Chopra xuất hiện đáng yêu bên mẹ

Baoquocte.vn. Con gái Hoa hậu Thế giới Priyanka Chopra và ca sĩ Nick Jonas hút sự chú ý khi lần đầu lộ diện tại lễ gắn sao trên Đại lộ danh ...
Ngoại trưởng Mỹ công du Trung Đông: Chuyến đi 'xoa dịu' những bất đồng

Ngoại trưởng Mỹ công du Trung Đông: Chuyến đi 'xoa dịu' những bất đồng

Baoquocte.vn. Chuyến công du của Ngoại trưởng Mỹ Antony Blinken đến Trung Đông lần này nhằm hạ nhiệt căng thẳng giữa Israel và Palestine.
Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ: Bất cứ ai thách thức Hàn Quốc cũng là thách thức liên minh

Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ: Bất cứ ai thách thức Hàn Quốc cũng là thách thức liên minh

Baoquocte.vn. Mỹ khẳng định cam kết an ninh 'vững chắc' với Hàn Quốc và nhấn mạnh, kẻ thù nào thách thức Seoul hoặc Washington cũng là thách thức liên minh.
Thành công bước đầu với MU, HLV Erik ten Hag tìm nhà định cư

Thành công bước đầu với MU, HLV Erik ten Hag tìm nhà định cư

Baoquocte.vn. HLV Erik ten Hag và bà xã Bianca được cho đang tìm một ngôi nhà mới để ổn định cuộc sống tại Manchester sau những thành công bước đầu với ...
Bãi bỏ một số quy định về phát triển điện gió, điện mặt trời

Bãi bỏ một số quy định về phát triển điện gió, điện mặt trời

Baoquocte.vn. Bộ trưởng Bộ Công Thương ban hành Thông tư 01/2023/TT-BCT ngày 19/1/2023 bãi bỏ một số quy định về các dự án điện gió và dự án điện mặt trời.
Thị trường Halal - 'mỏ vàng' cho các sản phẩm của hợp tác xã Việt Nam

Thị trường Halal - 'mỏ vàng' cho các sản phẩm của hợp tác xã Việt Nam

Baoquocte.vn. Thị trường Halal được đánh giá là 'mỏ vàng' tiềm năng đối với hàng Việt và các sản phẩm của hợp tác xã.
Giá heo hơi hôm nay 31/1/2023: Giá heo hơi ảm đảm, doanh nghiệp bán thịt vẫn lãi lớn

Giá heo hơi hôm nay 31/1/2023: Giá heo hơi ảm đảm, doanh nghiệp bán thịt vẫn lãi lớn

Baoquocte.vn. Giá heo hơi hôm nay 31/1 tại khu vực miền Nam dao động trong khoảng 51.000 - 54.000 đồng/kg.
Giá xăng dầu hôm nay 31/1: Thế giới trên đà giảm; xăng trong nước tăng gần 1.000 đồng/lít, nhiều cây xăng tái diễn cảnh hết hàng

Giá xăng dầu hôm nay 31/1: Thế giới trên đà giảm; xăng trong nước tăng gần 1.000 đồng/lít, nhiều cây xăng tái diễn cảnh hết hàng

Baoquocte.vn. Giá xăng dầu hôm nay 31/1, đà giảm của giá dầu chịu tác động bởi khả năng cao các ngân hàng trung ương lớn trên thế giới chuẩn bị tăng lãi suất.
Giá cà phê hôm nay 31/1/2023: Giá cà phê ngừng 'nổi sóng', động lượng tăng vẫn còn, Fed sẽ mạnh tay hơn đẩy lùi lạm phát?

Giá cà phê hôm nay 31/1/2023: Giá cà phê ngừng 'nổi sóng', động lượng tăng vẫn còn, Fed sẽ mạnh tay hơn đẩy lùi lạm phát?

Baoquocte.vn. Giá cà phê thế giới tạm dừng nổi sóng lớn, tạm điều chỉnh giảm trong ngắn hạn như dự báo của giới chuyên gia.
Giá tiêu hôm nay 31/1/2023: Thị trường tiếp tục chịu sức ép do cung vượt cầu, triển vọng ảm đạm đến bao giờ?

Giá tiêu hôm nay 31/1/2023: Thị trường tiếp tục chịu sức ép do cung vượt cầu, triển vọng ảm đạm đến bao giờ?

Baoquocte.vn. Giá tiêu hôm nay tại thị trường trong nước ổn định ở một số địa phương trọng điểm, giao dịch từ 55.500 – 58.000 đ/kg.
Bất động sản mới nhất: Giật mình về giao dịch đất nền năm 2022, danh sách dự án chậm tiến độ, đề xuất gỡ rối cho thị trường

Bất động sản mới nhất: Giật mình về giao dịch đất nền năm 2022, danh sách dự án chậm tiến độ, đề xuất gỡ rối cho thị trường

Baoquocte.vn. Đề xuất một số giải pháp gỡ rối cho thị trường, giật mình với báo cáo giao dịch đất nền 2022… là những tin bất động sản (BĐS) mới nhất.
Bất động sản mới nhất: Nhà đầu tư bấn loạn dò đỉnh và đáy thị trường; nên dồn tiền vào đất nền hay chung cư sau Tết?

Bất động sản mới nhất: Nhà đầu tư bấn loạn dò đỉnh và đáy thị trường; nên dồn tiền vào đất nền hay chung cư sau Tết?

Baoquocte.vn. Thời cơ có 1 không hai để đầu tư địa ốc, dự đoán thị trường 2023; sau Tết, nên đầu tư vào phân khúc nào?… là tin bất động sản (BĐS) mới nhất.
Bất động sản mới nhất: Gấp gáp ‘giải vây’ cho thị trường, khó bắt đáy, đề xuất giảm tiếp tiền thuê đất năm 2023

Bất động sản mới nhất: Gấp gáp ‘giải vây’ cho thị trường, khó bắt đáy, đề xuất giảm tiếp tiền thuê đất năm 2023

Baoquocte.vn. Ồ ạt rao bán cắt lỗ, nhà đầu tư khó xác định đáy thị trường, Bộ Tài chính đề xuất giảm tiếp 30% tiền thuê đất… là tin bất động sản (BĐS) mới nhất.
Bất động sản mới nhất: Ghi sổ 4 lưu ý khi mua đất, tránh bị lừa; chung tay gỡ khó cho thị trường, lo tình trạng đầu cơ

Bất động sản mới nhất: Ghi sổ 4 lưu ý khi mua đất, tránh bị lừa; chung tay gỡ khó cho thị trường, lo tình trạng đầu cơ

Baoquocte.vn. Nhận định triển vọng thị trường năm 2023, những điều cần lưu ý khi mua đất nền phân lô... là những tin bất động sản (BĐS) mới nhất.
Bất động sản mới nhất: Ồ ạt rao bán giảm giá, cơ cấu sản phẩm bất hợp lý, quy định diện tích tối thiểu để tách thửa

Bất động sản mới nhất: Ồ ạt rao bán giảm giá, cơ cấu sản phẩm bất hợp lý, quy định diện tích tối thiểu để tách thửa

Baoquocte.vn. Lượng nhà ở xã hội quá thấp so với nhu cầu, Quảng Ngãi tìm được nhà đầu tư thực hiện dự án hơn 3.300 tỷ đồng… là tin bất động sản (BĐS) mới nhất.
70% người tiêu dùng có ý định mua bất động sản trong năm 2023

70% người tiêu dùng có ý định mua bất động sản trong năm 2023

Baoquocte.vn. Theo Batdongsan.com.vn, gần 70% người tham gia khảo sát muốn mua bất động sản trong năm 2023, vì lý do muốn mua để đầu tư.
Tỷ giá ngoại tệ hôm nay 31/1: Tỷ giá USD, Euro, Yen Nhật, CAD, AUD, Bảng Anh... Đồng bạc xanh biến động trước cuộc họp của Fed

Tỷ giá ngoại tệ hôm nay 31/1: Tỷ giá USD, Euro, Yen Nhật, CAD, AUD, Bảng Anh... Đồng bạc xanh biến động trước cuộc họp của Fed

Baoquocte.vn. Cập nhật tỷ giá ngoại tệ hôm nay 31/1, tỷ giá USD, Euro, AUD, CAD, Bảng Anh, Yen Nhật, tỷ giá hối đoái... Đồng bạc xanh tăng, các đồng tiền cơ bản khác giảm.
Tỷ giá ngoại tệ hôm nay 30/1: Tỷ giá USD, Euro, Yen Nhật, CAD, AUD, Bảng Anh... nín thở chờ cuộc họp của các ông lớn ngân hàng thế giới

Tỷ giá ngoại tệ hôm nay 30/1: Tỷ giá USD, Euro, Yen Nhật, CAD, AUD, Bảng Anh... nín thở chờ cuộc họp của các ông lớn ngân hàng thế giới

Baoquocte.vn. Cập nhật tỷ giá ngoại tệ hôm nay 30/1, tỷ giá USD, Euro, AUD, CAD, Bảng Anh, Yen Nhật, tỷ giá hối đoái... thị trường nín thở chờ cuộc họp của các ngân hàng.
Google, Apple...kê khai, nộp thuế gần 1.800 tỷ đồng

Google, Apple...kê khai, nộp thuế gần 1.800 tỷ đồng

Baoquocte.vn. Tổng cục Thuế cho biết các nhà cung cấp nước ngoài đã thực hiện kê khai, nộp thuế đạt 1.800 tỷ đồng qua Cổng thông tin điện tử.
Tín hiệu ‘chuyển mình’ tích cực của thị trường chứng khoán đầu năm 2023

Tín hiệu ‘chuyển mình’ tích cực của thị trường chứng khoán đầu năm 2023

Baoquocte.vn. Mở đầu năm Quý Mão, thị trường chứng khoán Việt Nam có phiên giao dịch tích cực, mở ra cơ hội đầu tư cho năm mới 2023.
Khách hàng sẽ nhận được ưu đãi gì khi gửi tiền tiết kiệm sau Tết?

Khách hàng sẽ nhận được ưu đãi gì khi gửi tiền tiết kiệm sau Tết?

Baoquocte.vn. Sau Tết Nguyên đán Quý Mão 2023, các ngân hàng triển khai chương trình tặng quà lì xì may mắn cho khách hàng giao dịch, gửi tiền dịp năm mới.
Tỷ giá ngoại tệ hôm nay 19/1: Tỷ giá USD, Euro, Yen Nhật, CAD, AUD, Bảng Anh... Fed làm tốt vai trò kìm chế lạm phát, đồng bạc xanh ổn định

Tỷ giá ngoại tệ hôm nay 19/1: Tỷ giá USD, Euro, Yen Nhật, CAD, AUD, Bảng Anh... Fed làm tốt vai trò kìm chế lạm phát, đồng bạc xanh ổn định

Baoquocte.vn. Cập nhật tỷ giá ngoại tệ hôm nay 19/1, tỷ giá USD, Euro, AUD, CAD, Bảng Anh, Yen Nhật, tỷ giá hối đoái... Fed làm tốt vai trò kìm chế lạm phát, đồng bạc xanh ...
Phiên bản di động