| Chủ tịch Ủy ban châu Âu Ursula von der Leyen nhấn mạnh, chủ quyền của Greenland – vùng lãnh thổ tự trị thuộc Đan Mạch – là 'không thể đem ra thương lượng'. (Nguồn: Tân Hoa xã) |
Báo Politico đưa tin, phát biểu tại Diễn đàn Kinh tế thế giới (WEF) ở Davos, bà von der Leyen nhấn mạnh, chủ quyền của Greenland – vùng lãnh thổ tự trị thuộc Đan Mạch – là “không thể đem ra thương lượng”, bất chấp việc Tổng thống Trump nhiều lần tuyên bố muốn mua hoặc sáp nhập hòn đảo này.
“Phản ứng của chúng tôi sẽ không khoan nhượng, thống nhất và tương xứng”, bà von der Leyen nói, đồng thời khẳng định Liên minh châu Âu (EU) sẽ thể hiện “sự đoàn kết hoàn toàn” với Greenland và đang lên kế hoạch tăng mạnh đầu tư của châu Âu vào hòn đảo tự quản ở vùng Bắc Cực của Vương quốc Đan Mạch này.
Cuối tuần qua, Tổng thống Trump tuyên bố sẽ áp đặt các mức thuế trừng phạt nghiêm khắc đối với sáu quốc gia EU, cùng Vương quốc Anh và Na Uy, do phản đối kế hoạch kiểm soát Greenland của Washington. Ông cho biết mức thuế bổ sung 10% sẽ có hiệu lực từ ngày 1/2, trừ khi châu Âu “bàn giao” hòn đảo Bắc Cực cho Mỹ.
Nội bộ EU chia rẽ sâu sắc về cách ứng phó với những động thái cứng rắn từ Nhà Trắng. Pháp kêu gọi kích hoạt Công cụ chống cưỡng ép (ACI) – được ví như “vũ khí thương mại hạng nặng” – nhằm hạn chế doanh nghiệp Mỹ tiếp cận thị trường chung EU. Trong khi đó, một số thủ đô khác thúc giục kiềm chế và ưu tiên đối thoại.
Cho rằng các mức thuế mới mà ông Trump đề xuất là “một sai lầm”, bà von der Leyen kêu gọi Washington tôn trọng thỏa thuận thương mại song phương, nói rõ: “Trong chính trị cũng như trong kinh doanh: đã là thỏa thuận thì phải được tôn trọng. Khi những người bạn bắt tay nhau, điều đó phải có ý nghĩa”.
Trong bối cảnh Tổng thống Mỹ đang tái định hình mạnh mẽ quan hệ xuyên Đại Tây Dương, Chủ tịch Ủy ban châu Âu nhận định “trật tự cũ đã chấm dứt”, buộc châu Âu phải điều chỉnh để thích ứng với kiến trúc và thực tế an ninh mới.
Liên quan vấn đề Greenland, cùng ngày, Thủ tướng Ba Lan Donald Tusk nhấn mạnh rằng, châu Âu cần thể hiện “sự quyết đoán và tự tin” và bác bỏ “sự nhượng bộ” trước áp lực của Mỹ về tham vọng kiểm soát Greenland.
Ông Tusk bày tỏ ủng hộ lập trường cứng rắn của châu Âu, nêu rõ: “Châu Âu không thể yếu đuối cả trước kẻ thù lẫn đồng minh. Nhượng bộ không mang lại kết quả gì. Sự quyết đoán và tự tin của châu Âu giờ trở thành điều cần thiết”.
Về phía Mỹ, cùng ngày, Chủ tịch Hạ viện Mike Johnson đã có bài phát biểu trước Quốc hội Anh, trong đó khẳng định mục tiêu chuyến thăm London của ông là nhằm “xoa dịu làn sóng căng thẳng” giữa Washington và các đồng minh châu Âu trong bối cảnh bất đồng gia tăng xoay quanh vấn đề Greenland.
Đây là lần đầu tiên trong lịch sử một Chủ tịch Hạ viện Mỹ đương nhiệm phát biểu trước Quốc hội Anh.
Trong bài phát biểu của mình, ông Johnson cảnh báo rằng căng thẳng địa chính trị đang leo thang nhanh chóng, đòi hỏi các quốc gia đồng minh phải thể hiện sự đoàn kết và quyết tâm. Ông cho rằng vai trò của mình không chỉ là xoa dịu đồng minh, mà còn gửi thông điệp cứng rắn đến các đối thủ của phương Tây trong bối cảnh thế giới bước vào giai đoạn bất ổn mới.
Nêu đích danh Trung Quốc, Nga và Iran, ông khẳng định Tổng thống Donald Trump đặc biệt chú trọng đến các nước này, nhất là tại những khu vực chiến lược nhạy cảm như Bắc Cực, nơi Greenland giữ vai trò then chốt đối với an ninh toàn cầu.
Kết thúc bài phát biểu, ông Johnson ca ngợi sự hợp tác gần đây giữa Mỹ, Anh cũng như các đồng minh trong Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO) và các khuôn khổ an ninh khác. Ông nhấn mạnh rằng, chính sách “Nước Mỹ trên hết” của Tổng thống Trump không đồng nghĩa với “Nước Mỹ đơn độc” mà là sự kết hợp giữa quyền lợi quốc gia và an ninh tập thể dựa trên niềm tin chung vào các giá trị tự do mà phương Tây đang bảo vệ.