Đây là chuyến thăm Việt Nam lần thứ 3 ở cấp nguyên thủ của nhà nước Chile kể từ khi hai nước thiết lập quan hệ ngoại giao năm 1971. Trong khuôn khổ chuyến thăm, Tổng thống Sebastian Pinera hội đàm với Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng, dự Diễn đàn Doanh nghiệp Việt Nam – Chile tại Hà Nội, thăm và làm việc tại thành phố Hồ Chí Minh và Tiền Giang.
Chile và Việt Nam thiết lập quan hệ ngoại giao ngày 25/3/1971 và Chile là nước thứ hai ở khu vực Mỹ Latinh thiết lập quan hệ ngoại giao với Việt Nam, sau Cuba. Trải qua hơn 40 năm thiết lập quan hệ ngoại giao, quan hệ đối tác toàn diện Việt Nam – Chile tiếp tục phát triển theo hướng thực chất và hiệu quả. Lãnh đạo cấp cao hai nước đã có nhiều tiếp xúc, gặp gỡ, gần đây nhất là cuộc gặp của Chủ tịch nước Trương Tấn Sang với Tổng thống Sebastian Pinera tại Hội nghị Cấp cao APEC 19 (11/2011) và chuyến thăm của Chủ tịch Thượng viện Chile thăm Việt Nam (3/2012). Đặc biệt trong các vấn đề quốc tế, hai nước đã có sự hợp tác hết sức chặt chẽ trên các diễn đàn APEC, Liên hợp quốc...
Trong chuyến thăm Việt Nam tháng 2/2012, Chủ tịch Thượng viện Chile Guido Girardin Lavín nhấn mạnh dù hai nước cách xa nhau hàng vạn dặm, nhưng Chile luôn coi Việt Nam là đối tác ưu tiên và chiến lược. Mối quan hệ đó được xuất phát ngay từ đầu thập kỷ 50 của thế kỷ trước, khi cố Tổng thống Chile Salvador Allende đến thăm Việt Nam và hội kiến với Chủ tịch Hồ Chí Minh tháng 5/1969. Mối quan hệ truyền thống tốt đẹp của hai nước cũng thể hiện ở sự giúp đỡ của Chile dành cho Việt Nam trong những năm kháng chiến trước đây và công cuộc đổi mới đất nước ngày nay.
Các phát biểu của lãnh đạo Chile trong nhiều buổi tiếp xúc cấp cao đều thể hiện sự coi trọng và mong muốn phát triển quan hệ nhiều mặt với Việt Nam, nhất là về kinh tế thương mại, khẳng định coi Việt Nam là một bộ phận quan trọng trong chính sách hướng sang Đông Nam Á của nước này, sẵn sàng làm cửa ngõ để hàng hóa Việt Nam đi vào thị trường khu vực. Đây cũng là cánh cửa quan trọng để hai nước mở rộng quan hệ kinh tế giữa hai khu vực ASEAN và Mercosur. Hai nước cần sớm nghiên cứu mở đường bay thẳng nhằm tạo điều kiện thuận lợi giao thương giữa hai nước.
Hiện Việt Nam và Chile đã ký gần 20 văn kiện hợp tác trong nhiều lĩnh vực như kinh tế thương mại, đầu tư, khoa học và công nghệ, khai mỏ, nông nghiệp, du lịch, văn hóa. Việt Nam và Chile ký Hiệp định thương mại tự do (FTA) bên lề Hội nghị cấp cao APEC tại Hawaii tháng 11/2011, sau 8 vòng đàm phán trong 3 năm. Theo khẳng định của Chủ tịch Thượng viện Chile Guido Girardin Lavín trong chuyến thăm Việt Nam mới đây, Quốc hội Chile sẽ sớm phê duyệt FTA đã được ký kết giữa hai nước để làm cơ sở quan trọng thúc đẩy quan hệ kinh tế thương mại song phương. Hiện chính phủ hai nước cũng tăng cường hợp tác trong khuôn khổ đàm phán Hiệp định đối tác xuyên Thái Bình Dương (TPP). Cơ chế Ủy ban liên Chính phủ được hai nước thỏa thuận dự kiến sẽ sớm khởi động.
Cũng liên quan đến hợp tác thương mại, mặc dù trao đổi kinh tế - thương mại hai chiều mấy năm qua duy trì đà tăng trên 30%/năm (năm 2009 đạt hơn 264 triệu USD; 2010 đạt gần 386 triệu USD và 2011 đạt 499 triệu USD) song sự hợp tác này vẫn còn phát triển chưa xứng với tiềm năng của hai nước. Tiếp Chủ tịch Thượng viện Chile Guido Girardin Lavín tại Hà Nội ngày 27/2, Chủ tịch nước Trương Tấn Sang nhấn mạnh kim ngạch thương mại giữa hai nước mới chỉ đạt khoảng 500 triệu USD là chưa tương xứng với tiềm năng, cho rằng khi FTA giữa hai nước được phê chuẩn và có hiệu lực sẽ đưa quan hệ thương mại giữa hai nước lên những mức phát triển mới.
Hiện Chile là nước có doanh số thương mại đứng thứ 2 ở Mỹ Latinh và quan trọng hơn Chile là quốc gia đã thiết lập khu vực mậu dịch tự do với Việt Nam nên quan hệ thương mại giữa hai nước sẽ có nhiều cơ hội thúc đẩy mạnh mẽ hơn. Chile là nước có thế mạnh trong các lĩnh vực: khai khoáng, luyện kim, đánh cá (là nước sản xuất bột cá lớn nhất thế giới), rượu vang, chế biến thực phẩm và đây cũng là những ngành nhập khẩu chính của Việt Nam từ Chile. Việt Nam xuất sang Chile chủ yếu là các mặt hàng giày dép, dệt may, cà phê, đồ nhựa, rau quả, đồ gỗ.
Quốc Chính
