Xung đột Nga-Ukraine đẩy kinh tế thế giới đứng trước 'bờ vực thẳm', triển vọng phục hồi mịt mờ

Thu Hà
Cuộc xung đột Nga-Ukraine và những hậu quả đối với chuỗi cung ứng toàn cầu, giá năng lượng và giá lương thực đang làm thui chột mọi hy vọng phục hồi sau đại dịch Covid-19 của nền kinh tế thế giới.
Theo dõi Baoquocte.vn trên

Nhìn nhận về triển vọng kinh tế toàn cầu trong thời gian tới, nhật báo Les Echos dẫn dự báo của các chuyên gia kinh tế thuộc cơ quan nghiên cứu Cepii cho rằng, trên nhiều phương diện, tình hình kinh tế hiện nay gợi nhớ đến giai đoạn những năm 1970.

Khi đó, các cú sốc năng lượng bắt nguồn từ lạm phát đã dẫn đến tình trạng lãi suất tăng, suy thoái và vỡ nợ ở một số nước đang phát triển. Lịch sử có thể lặp lại với những hậu quả của cuộc xung đột Nga-Ukraine.

Bối cảnh hiện nay của kinh tế thế giới không khác gì tình hình diễn ra trong những năm 1970. Thậm chí "hiện tại, một số lĩnh vực có khả năng dễ bùng nổ hơn".

Đó là nhận định của Jézabel Couppey-Soubeyran, Giảng viên kinh tế tại Đại học Paris 1 Panthéon - Sorbonne và là đồng chủ biên của tạp chí Kinh tế thế giới 2023, một ấn phẩm được xuất bản hàng năm và mới được Trung tâm nghiên cứu triển vọng và thông tin quốc tế (Cepii) cho ra mắt.

Cuộc đối đầu mới Mỹ -Trung trong lĩnh vực bán dẫn
Khủng hoảng năng lượng, khan hiếm lương thực... do tác động từ cuộc xung động Nga-Ukraine đang làm lu mờ hy vọng phục hồi hậu đại dịch của kinh tế thế giới. (Nguồn: Bloomberg)

Cuộc xung đột ở Ukraine và những hậu quả đối với chuỗi cung ứng toàn cầu, giá năng lượng và giá lương thực đang làm thui chột mọi hy vọng phục hồi sau đại dịch Covid-19. Tâm lý bi quan ngày càng phổ biến và trở nên nặng nề hơn do áp lực lạm phát, được dự báo là sẽ kéo dài, và cuộc khủng hoảng năng lượng có nguy cơ ngày càng nghiêm trọng ở châu Âu.

"Nếu so sánh với tình trạng đình trệ do lạm phát của những năm 1970 thì chẳng ai có thể lạc quan", Thomas Grjebine, nhà kinh tế học tại Cepii nhận định.

Vào thời điểm đó, để khắc phục tình trạng lạm phát, được tạo ra bởi hai cú sốc dầu mỏ và chỉ số tiền lương, các ngân hàng trung ương đã tăng mạnh lãi suất.

Hậu quả là suy thoái toàn cầu kèm theo khủng hoảng nợ ở các nước đang phát triển. Và giờ đây, lịch sử cũng có thể sẽ lặp lại đúng như vậy.

Rủi ro châu Âu phân rã

Kể từ năm 2010, kinh tế toàn cầu đã trải qua làn sóng nợ lớn nhất, nhanh nhất và đồng bộ nhất trong vòng 50 năm trở lại đây, theo nhận định của chuyên gia kinh tế Thomas Grjebine.

Nợ công gia tăng là một mối nguy thực sự đối với các quốc gia đang mắc nợ bằng ngoại tệ. Đó là trường hợp của Khu vực sử dụng đồng Euro (Eurozone), bởi vì đồng Euro giống như một loại ngoại tệ đối với các nước thành viên, những người đang mắc nợ bằng loại tiền mà họ không thể kiểm soát được.

"Thậm chí không loại trừ khả năng tan rã của Eurozone", chuyên gia Thomas Grjebine bày tỏ lo ngại rằng nguy cơ này liên quan đến tất cả các quốc gia phía Nam, nơi có mức nợ công rất cao - 200% Tổng sản phẩm quốc nội (GDP) ở Hy Lạp, 150% GDP ở Italy và 123% GDP ở Tây Ban Nha.

Tin liên quan
Hai đầu Hai đầu 'ngọn nến' kinh tế đều đang cháy, châu Âu đứng trước thời khắc then chốt

Ở các nước mới nổi và đang phát triển, nỗi sợ hãi cũng đang tăng cao vì nợ ngoại tệ chiếm 25% tổng nợ công của những nước này, so với mức chỉ 15% vào năm 2009. Còn nợ tư nhân cũng đã lên tới 142% GDP vào năm 2020, trong khi vào cuối những năm 1970, tỷ lệ này chỉ ở mức 32% .

Việc Mỹ thắt chặt chính sách tiền tệ trong thời gian gần đây có thể tạo ra một cuộc khủng hoảng nợ mới giống như năm 1979 đối với các nước Mỹ Latinh, mà hậu quả là sự vỡ nợ của Mexico vào năm 1982.

Một điểm tương đồng khác được Cepii chỉ ra đó là sự biến chuyển của tiền lương và lạm phát. Giống như vào thời điểm cuối những năm 1960, giai đoạn hiện tại đang chứng kiến sự xuất hiện của nhu cầu đòi mức lương cao.

Cuộc khủng hoảng xã hội vào tháng 5/1968 là sự kiện đánh dấu việc người lao động từ chối các điều kiện phân phối thu nhập phổ biến vào thời điểm đó. Chuyên gia Thomas Gjrebine nhận xét: "Sức mua của mức lương tối thiểu đã tăng 130% từ năm 1968 đến năm 1983. Trong cùng khoảng thời gian đó, mức lương trung bình chỉ tăng khoảng 50%".

Thách thức trên diện rộng

Ngày nay, với sự trở lại của lạm phát và sự suy yếu của toàn cầu hóa, thỏa hiệp ngầm được đưa ra vào những năm 1980 có thể bị phá vỡ. Thỏa hiệp này dựa trên mức tăng lương vừa phải, được bù đắp bằng sức mua tăng liên quan đến giảm phát nhập khẩu do toàn cầu hóa thương mại mang lại.

Những yêu cầu hiện tại về tái cân bằng tiền lương được bộc lộ bởi những căng thẳng ở Mỹ kể từ sau đại dịch, dưới hình thức của nhiều cuộc đình công và hiện tượng "từ chức hàng loạt" là minh chứng cho điều này.

Ở những nơi khác, tăng trưởng tiền lương theo giờ thực tế hiện đang ở mức âm, đặc biệt là trong hầu hết các nước thuộc Tổ chức Hợp tác và Phát triển Kinh tế (OECD), làm ảnh hưởng đến sức mua và tiêu dùng của các hộ gia đình. Căng thẳng xã hội hiện đang là điều đáng lo ngại.

Cuộc đối đầu mới Mỹ -Trung trong lĩnh vực bán dẫn
Trung Quốc - nền kinh tế lớn thứ hai thế giới, đang đứng trước những thách thức chưa từng có. (Nguồn: Financial Times)

Tăng trưởng toàn cầu sẽ bị ảnh hưởng trước tiên. Đặc biệt là trong bối cảnh Trung Quốc trong hơn 20 năm qua đóng góp đến 1/4 tăng trưởng toàn cầu, hiện đang đứng trước nhiều thách thức.

Không chỉ vì chính sách Zero Covid của chính phủ, mà nền kinh tế lớn thứ hai thế giới còn chịu tác động từ các yếu tố mang tính cơ cấu khác như dân số trong độ tuổi lao động đã đạt đỉnh từ đầu những năm 2010 và dự kiến sẽ làm giảm tốc độ tăng trưởng trong tương lai.

Đà tăng trưởng năng suất, giống như ở Nhật Bản và Hàn Quốc trong những thập kỷ trước, cũng đang bị chậm lại.

Trong khi đó, châu Âu còn bị đe dọa nhiều hơn bởi cú sốc năng lượng. Tác động của cuộc xung đột ở Ukraine có thể nặng nề hơn dự kiến do việc cung cấp khí đốt của Nga trên khắp châu Âu bị gián đoạn.

OECD hy vọng sản lượng trong lĩnh vực sản xuất và dịch vụ thị trường của khu vực này chỉ giảm gần 3%. Những tác động này hiện nay không thể bị xem nhẹ, đặc biệt trong bối cảnh nhiều công ty có thể ngừng sản xuất hoàn toàn, Cepii lo ngại.

"Nhiều ngành công nghiệp, đặc biệt là những ngành tiêu tốn nhiều năng lượng nhất như luyện kim, có thể bị phá sản. Thậm chí đối với Đức, việc ngừng nhập khẩu khí đốt của Nga có thể khiến GDP của nước này giảm từ 3 đến 8%" - đó là điều mà chuyên gia Thomas Gjrebine đang lo lắng.

'Sếp' FedEx: Kinh tế toàn cầu đang bước vào thời kỳ suy thoái

'Sếp' FedEx: Kinh tế toàn cầu đang bước vào thời kỳ suy thoái

Tổng giám đốc công ty giao nhận kho vận FedEx Corp của Mỹ, ông Raj Subramaniam đưa ra nhận định trên trong cuộc trả lời ...

WB cảnh báo suy thoái kinh tế toàn cầu và hạ tăng trưởng còn 2,9%

WB cảnh báo suy thoái kinh tế toàn cầu và hạ tăng trưởng còn 2,9%

Ngày 15/9, ngân hàng Thế giới (WB) cảnh báo nguy cơ suy thoái kinh tế toàn cầu đang gia tăng trong bối cảnh các ngân ...

Mây suy thoái đang tích tụ, cả ba 'đầu tầu' trục trặc - kinh tế thế giới sẽ chạy ra sao?

Mây suy thoái đang tích tụ, cả ba 'đầu tầu' trục trặc - kinh tế thế giới sẽ chạy ra sao?

Châu Âu có nguy cơ rơi vào khủng hoảng khí đốt, Mỹ liên tục tăng lãi suất, Trung Quốc phong tỏa các thành phố lớn ...

Kinh tế thế giới đang bước vào 'thời khắc đen tối'?

Kinh tế thế giới đang bước vào 'thời khắc đen tối'?

Nhiều chuyên gia kinh tế lo ngại, thế giới khó tránh khỏi rủi ro của một cuộc đại suy thoái. Kinh tế thế giới, khó ...

'Bão' lạm phát đẩy kinh tế toàn cầu tiệm cận suy thoái

'Bão' lạm phát đẩy kinh tế toàn cầu tiệm cận suy thoái

Các cuộc khảo sát gần đây cho thấy, nền kinh tế toàn cầu đang ngày càng có nguy cơ rơi vào suy thoái, khi người ...

(theo Les Echos)

Bài viết cùng chủ đề

Căng thẳng Nga-Ukraine

Đọc thêm

Giá vàng hôm nay 19/11/2026 rớt thảm, thủng đáy hơn một năm, cơ hội gom hàng hay nên thận trọng?

Giá vàng hôm nay 19/11/2026 rớt thảm, thủng đáy hơn một năm, cơ hội gom hàng hay nên thận trọng?

Giá vàng hôm nay 19/11/2026 trên thị trường thế giới ghi nhận chạm mức thấp nhất trong hơn một năm.
Việt Nam mở rộng hợp tác quốc tế trong lĩnh vực pháp luật và hòa giải

Việt Nam mở rộng hợp tác quốc tế trong lĩnh vực pháp luật và hòa giải

Việt Nam ký Công ước thành lập Tổ chức quốc tế về trung gian (IOMed), mở rộng cơ hội hợp tác trong lĩnh vực pháp lý và giải quyết tranh ...
Mỗi năm Việt Nam có khoảng 103.000 người tử vong do các bệnh liên quan đến sử dụng thuốc lá

Mỗi năm Việt Nam có khoảng 103.000 người tử vong do các bệnh liên quan đến sử dụng thuốc lá

Thông tin được đưa ra tại Hội thảo cung cấp thông tin về phòng, chống tác hại thuốc lá ngày 17/11 tại Hà Nội.
Vinh danh 30 tài năng trẻ trong cuộc đua làm chủ công nghệ chiến lược

Vinh danh 30 tài năng trẻ trong cuộc đua làm chủ công nghệ chiến lược

Các gương mặt được trao Giải thưởng Khoa học công nghệ Quả Cầu Vàng và Giải thưởng Nữ sinh Khoa học công nghệ Việt Nam năm 2026 hoạt động trong ...
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm gặp Tổng thống Nga Vladimir Putin

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm gặp Tổng thống Nga Vladimir Putin

Bên lề Tuần lễ cấp cao Diễn đàn Hợp tác Kinh tế châu Á-Thái Bình Dương (APEC) năm 2026, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đã có cuộc ...
Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn dự và phát biểu tại
Phiên toàn thể AIPA-47

Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn dự và phát biểu tại Phiên toàn thể AIPA-47

Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn đã dự và có bài phát biểu quan trọng tại Phiên toàn thể thứ nhất trong khuôn khổ Đại hội đồng liên Nghị ...
Biến cơ hội hợp tác thành giá trị

Biến cơ hội hợp tác thành giá trị

APEC 2026 tạo thêm cơ hội hợp tác, để có đơn hàng và duy trì khách hàng, doanh nghiệp phải chuẩn bị năng lực thực hiện.
Giá nông sản hôm nay 18/11/2026: Giá cà phê trong nước xuống thấp nhất, nguồn cung 'tăng tốc'; Hungary muốn gia hạn miễn trừ trừng phạt với dầu Nga

Giá nông sản hôm nay 18/11/2026: Giá cà phê trong nước xuống thấp nhất, nguồn cung 'tăng tốc'; Hungary muốn gia hạn miễn trừ trừng phạt với dầu Nga

Báo Thế giới và Việt Nam cập nhật giá nông sản hôm nay 18/11/2026, giá cà phê, giá tiêu, giá gạo xuất khẩu... giao dịch trên thị trường quốc tế và trong nước.
Hai năm thực thi VIFTA: Hợp tác Việt Nam-Israel đang mở rộng ra ngoài thương mại hàng hóa

Hai năm thực thi VIFTA: Hợp tác Việt Nam-Israel đang mở rộng ra ngoài thương mại hàng hóa

Ngày 17/11 đánh dấu tròn hai năm Hiệp định Thương mại tự do Việt Nam-Israel (VIFTA) chính thức có hiệu lực.
Giá nông sản hôm nay 17/11/2026: Giá cà phê trong nước 'lao dốc', về dưới 80.000 đồng; Đảng Dân chủ có thể đảo ngược thuế quan của Tổng thống Mỹ?

Giá nông sản hôm nay 17/11/2026: Giá cà phê trong nước 'lao dốc', về dưới 80.000 đồng; Đảng Dân chủ có thể đảo ngược thuế quan của Tổng thống Mỹ?

Báo Thế giới và Việt Nam cập nhật giá nông sản hôm nay 17/11/2026, giá cà phê, giá tiêu, giá gạo xuất khẩu... giao dịch trên thị trường quốc tế và trong nước.
Giá heo hơi hôm nay 17/11: Tăng mạnh trên diện rộng, miền Bắc và miền Nam cùng chạm mức cao nhất 53.000 đồng/kg

Giá heo hơi hôm nay 17/11: Tăng mạnh trên diện rộng, miền Bắc và miền Nam cùng chạm mức cao nhất 53.000 đồng/kg

Giá heo hơi hôm nay 17/11, tăng mạnh trên diện rộng, với 31/34 địa phương ghi nhận mức điều chỉnh, đưa giá thu mua toàn quốc lên 50.000 - 53.000 đồng/kg.
Phó Thống đốc Ngân hàng Nhà nước Phạm Quang Dũng được bầu làm Chủ tịch VCCI

Phó Thống đốc Ngân hàng Nhà nước Phạm Quang Dũng được bầu làm Chủ tịch VCCI

Phó Thống đốc Ngân hàng Nhà nước Phạm Quang Dũng được Ban Chấp hành VCCI bầu giữ chức Chủ tịch nhiệm kỳ 2021-2026.
Siam Piwat: Kiến tạo những điểm đến, thúc đẩy động lực tăng trưởng mới

Siam Piwat: Kiến tạo những điểm đến, thúc đẩy động lực tăng trưởng mới

Với di sản tiên phong trong việc xây dựng các công trình nổi tiếng toàn cầu, nhà phát triển bất động sản hàng đầu Thái Lan tiếp tục thách thức các quy ước, tạo ra ...
Mỗi đối tượng chỉ được mua, thuê một căn nhà ở xã hội, hạn chế chuyển nhượng trong 5 năm đầu

Mỗi đối tượng chỉ được mua, thuê một căn nhà ở xã hội, hạn chế chuyển nhượng trong 5 năm đầu

Thứ trưởng Bộ Xây dựng Lê Hồng Vinh thông tin, dự kiến đến hết năm 2026, cả nước sẽ hoàn thành 87.601 căn nhà ở xã hội, đạt 90% so với kế hoạch đề ra.
Capital Square Đà Nẵng - Tổ hợp căn hộ ven sông Hàn tại phường An Hải

Capital Square Đà Nẵng - Tổ hợp căn hộ ven sông Hàn tại phường An Hải

Capital Square Đà Nẵng là tổ hợp căn hộ và thương mại dịch vụ nằm tại phường An Hải, bờ đông sông Hàn. Tổ hợp thuộc hệ sinh thái phát triển của BRG, với sự ...
Dự thảo Luật Kinh doanh bất động sản (sửa đổi): Đề xuất cắt giảm 7 điều kiện kinh doanh, tăng phân cấp, phân quyền cho địa phương

Dự thảo Luật Kinh doanh bất động sản (sửa đổi): Đề xuất cắt giảm 7 điều kiện kinh doanh, tăng phân cấp, phân quyền cho địa phương

Bộ Xây dựng đề xuất sửa đổi toàn diện Luật Kinh doanh bất động sản năm 2023, trong đó dự kiến cắt giảm 7 điều kiện đầu tư kinh doanh, đơn giản hóa thủ tục ...
Penthouse The Nelson Private Residences: Chốn riêng tư – Đặc quyền xa xỉ

Penthouse The Nelson Private Residences: Chốn riêng tư – Đặc quyền xa xỉ

Giữa nhịp sống sôi động của Hà Nội, khi sự riêng tư và chất lượng sống ngày càng trở thành những tiêu chí quan trọng của giới thượng lưu, Penthouse không đơn thuần là một ...
Phân khu Vịnh Mây tại Vinhomes Hải Vân Bay có gì đặc biệt?

Phân khu Vịnh Mây tại Vinhomes Hải Vân Bay có gì đặc biệt?

Vinhomes Hải Vân Bay, Làng Vân Đà Nẵng, thu hút sự quan tâm nhờ định hướng phát triển không gian sống gắn liền với thiên nhiên và cảnh quan ven biển Đà Nẵng. Trong đó, ...
Tỷ giá ngoại tệ, tỷ giá USD/VND hôm nay 18/11: Đà giảm của đồng USD chưa cho thấy xu hướng suy yếu trên diện rộng

Tỷ giá ngoại tệ, tỷ giá USD/VND hôm nay 18/11: Đà giảm của đồng USD chưa cho thấy xu hướng suy yếu trên diện rộng

Tỷ giá ngoại tệ, tỷ giá USD/VND hôm nay 18/11 cho thấy đà giảm của đồng USD chưa phải dấu hiệu khởi đầu cho một xu hướng suy yếu trên diện rộng.
Tỷ giá ngoại tệ, tỷ giá USD/VND hôm nay 17/11: Kinh tế Mỹ tăng trưởng tốt giúp đồng USD duy trì sức hấp dẫn

Tỷ giá ngoại tệ, tỷ giá USD/VND hôm nay 17/11: Kinh tế Mỹ tăng trưởng tốt giúp đồng USD duy trì sức hấp dẫn

Tỷ giá ngoại tệ, tỷ giá USD/VND hôm nay 17/11 cho thấy tăng trưởng kinh tế Mỹ và thị trường chứng khoán khởi sắc giúp khôi phục sức hấp dẫn của đồng USD.
Tỷ giá ngoại tệ, tỷ giá USD/VND hôm nay 16/11: Kỳ vọng Fed tăng lãi suất trở thành động lực hỗ trợ đồng USD

Tỷ giá ngoại tệ, tỷ giá USD/VND hôm nay 16/11: Kỳ vọng Fed tăng lãi suất trở thành động lực hỗ trợ đồng USD

Tỷ giá ngoại tệ, tỷ giá USD/VND hôm nay 16/11 cho thấy kỳ vọng Fed tăng lãi suất trong tháng 12 đang trở thành động lực hỗ trợ đồng USD.
46 ngân hàng thương mại đã điều chỉnh giảm lãi suất tiền gửi, vẫn có nhu cầu hút vốn lớn

46 ngân hàng thương mại đã điều chỉnh giảm lãi suất tiền gửi, vẫn có nhu cầu hút vốn lớn

Một số ngân hàng tiếp tục hạ lãi suất ở những kỳ hạn có mức niêm yết cao, cho thấy áp lực cạnh tranh huy động vốn đang phần nào dịu lại.
HDBank tăng 140 bậc qua ba kỳ xếp hạng Fortune Southeast Asia 500

HDBank tăng 140 bậc qua ba kỳ xếp hạng Fortune Southeast Asia 500

Ngày 3/11/2026, tại lễ vinh danh Fortune Southeast Asia 500 ở TP.HCM, HDBank ghi dấu năm thứ ba liên tiếp góp mặt trong nhóm 500 doanh nghiệp lớn nhất Đông Nam Á.
Tỷ giá ngoại tệ, tỷ giá USD/VND hôm nay 13/11: Đồng USD tăng lên mức cao nhất trong vòng 19 tháng

Tỷ giá ngoại tệ, tỷ giá USD/VND hôm nay 13/11: Đồng USD tăng lên mức cao nhất trong vòng 19 tháng

Tỷ giá ngoại tệ, tỷ giá USD/VND hôm nay 13/11 cho thấy đồng USD​​​​​​​ đã tăng lên mức cao nhất trong vòng 19 tháng.
Phiên bản di động