Nhỏ Bình thường Lớn

Xung đột Trung Đông và tác động kinh tế: Mỹ trấn an lo ngại về eo biển Hormuz; EU, Anh và Ukraine chỉ trích nới lỏng trừng phạt dầu mỏ Nga

Bộ trưởng Chiến tranh Mỹ Pete Hegseth ngày 13/3 đã bác bỏ những lo ngại rằng việc Eo biển Hormuz trên thực tế bị đóng do xung đột với Iran, vốn đã khiến giá dầu tăng mạnh, sẽ tiếp tục gây khó khăn cho Mỹ và thế giới trong thời gian dài.
Xung đột Trung Đông và tác động kinh tế: Mỹ trấn an lo ngại về eo biển Hormuz; EU, Anh và Ukraine chỉ trích nới lỏng trừng phạt dầu mỏ Nga
Hai siêu tàu chở dầu đã có cú quay đầu ngoạn mục ở eo biển Hormuz sau cuộc không kích của Mỹ vào Iran. (Nguồn: Bloomberg)

Ông Hegseth cũng chỉ trích các tin tức trên truyền thông cho rằng trước khi thực hiện hoạt động quân sự nhằm vào Iran, quân đội Mỹ không có kế hoạch mở lại eo biển Hormuz, tuyến vận chuyển dầu quan trọng nhất thế giới.

Cả ông Hegseth lẫn Chủ tịch Hội đồng Tham mưu trưởng Liên quân Mỹ Dan Caine đều không nói rõ Mỹ sẽ mở lại tuyến đường cho tàu chở dầu và các tàu khác đi qua bằng cách nào. Sự không chắc chắn về việc vận chuyển dầu từ khu vực này đã gây biến động thị trường và làm dấy lên lo ngại về nguồn cung, đặc biệt ở châu Á.

Khi được hỏi bao lâu nữa eo biển Hormuz sẽ mở lại cho tàu thuyền qua lại, ông Hegseth nói rằng, điều duy nhất đang ngăn cản việc di chuyển qua eo biển lúc này là Iran đang tiến hành hoạt động quân sự nhằm vào các tàu thuyền. Theo ông, Mỹ có kế hoạch cho mọi phương án và sẽ không để eo biển này tiếp tục bị tranh chấp hoặc khiến dòng chảy hàng hóa quốc tế bị gián đoạn.

Trong khi đó, khi được hỏi về việc gỡ bỏ thủy lôi do Iran rải ở eo biển Hormuz, Đại tướng Dan Caine nói rằng, Mỹ có nhiều phương án để giải quyết nhiều loại vấn đề khác nhau.

CNBC bình luận, sự mơ hồ của Bộ trưởng Chiến tranh Hegseth và Đại tướng Caine về chi tiết kế hoạch hoặc thời gian giải quyết việc đóng eo biển xuất hiện trong bối cảnh Công ty tài chính RBC Capital Markets nhận định trong một ghi chú hôm 13/3 rằng, có nhiều hoài nghi về một hệ thống hộ tống tàu chở dầu mạnh mẽ của Hải quân Mỹ sẽ sớm được triển khai.

Theo RBC, sự hoài nghi này xuất phát từ hạn chế về năng lực cũng như thực tế rằng khả năng quân sự gia tăng của Iran sẽ tạo ra thách thức lớn hơn so với những gì Mỹ từng đối mặt trong “Chiến tranh tàu chở dầu” những năm 1980.

Ghi chú trên cũng cho biết, chương trình bảo hiểm 20 tỷ USD do Tập đoàn Tài chính phát triển quốc tế Mỹ (DFC) thúc đẩy nhằm khuyến khích tàu chở dầu và tàu thương mại quay lại hoạt động tại eo biển chưa nhận được nhiều sự quan tâm. Lý do là chương trình chỉ bảo hiểm khoảng 22 dặm tuyến hàng hải trong eo biển, không bao gồm vùng biển xung quanh và không bảo hiểm thiệt hại nhân mạng hoặc môi trường.

Helima Croft, người đứng đầu chiến lược hàng hóa toàn cầu và nghiên cứu Trung Đông – Bắc Phi của RBC, viết nêu rõ: “Điều đáng chú ý là nhiều nhà phân tích an ninh tại Washington dường như đang tính đến khung thời gian dài hơn so với những người tham gia thị trường bên ngoài thủ đô”.

* Trong khi đó, cũng trong ngày 13/3, Liên minh châu Âu (EU), Anh và Ukraine đã đồng loạt bày tỏ quan ngại sâu sắc trước "quyết định đơn phương" của Mỹ về việc nới lỏng lệnh trừng phạt đối với hoạt động xuất khẩu dầu mỏ của Nga.

Chủ tịch Hội đồng châu Âu Antonio Costa đánh giá, động thái này của Mỹ "rất đáng lo ngại" và ảnh hưởng đến an ninh châu Âu.

Viết trên mạng xã hội X, ông Costa nhấn mạnh: "Việc gia tăng áp lực kinh tế đối với Nga là yếu tố quyết định nhằm buộc nước này chấp nhận một cuộc đàm phán nghiêm túc vì một nền hòa bình công bằng và lâu dài… Động thái nới lỏng trừng phạt sẽ giúp Nga có thêm nguồn lực để duy trì cuộc xung đột quân sự tại Ukraine".

Cùng ngày, người phát ngôn của Thủ tướng Anh Keir Starmer khẳng định, các đồng minh của Kiev cần duy trì áp lực đối với Nga và "nguồn ngân quỹ cho quân sự" của Moscow. Phía Anh cho rằng, sự hỗ trợ dành cho Ukraine đang làm suy yếu khả năng tiến hành chiến dịch quân sự của Nga trên toàn cầu cả về quân sự lẫn tài chính và đây là cách tốt nhất để ngăn chặn Nga hỗ trợ các tác nhân thù địch.

Tại Kiev, một nguồn tin ngoại giao Ukraine nhận định, việc Mỹ cho phép nới lỏng trừng phạt kinh tế sẽ giúp Nga kéo dài cuộc xung đột tại Ukraine, hiện bước sang năm thứ 5. Nguồn tin giấu tên này lưu ý: "Quyết định này chắc chắn không giúp ổn định thị trường, mà sẽ tiếp tay cho Nga duy trì xung đột tại Ukraine lâu hơn".

Ngày 13/3, Đức cũng cảnh báo việc Mỹ nới lỏng một số biện pháp trừng phạt dầu mỏ đối với Nga nhằm đối phó với chi phí năng lượng tăng vọt do xung đột tại Trung Đông là sai lầm và có thể giúp tài trợ cho chiến dịch quân sự của Moscow tại Ukraine.

Trong chuyến thăm Na Uy, Thủ tướng Đức Friedrich Merz cho biết: “Việc nới lỏng trừng phạt vào lúc này, vì bất kỳ lý do gì, đều là sai lầm. Chúng tôi cho rằng đó là hướng đi sai lầm”. Thủ tướng Na Uy Jonas Gahr Støre cũng cho biết, nước này “rất hoài nghi” về việc nới lỏng các biện pháp trừng phạt dầu mỏ.

* Đáp lại, Đặc phái viên kinh tế của Nga Kirill Dmitriev cho biết, thị trường năng lượng toàn cầu "không thể duy trì ổn định" nếu thiếu nguồn cung dầu mỏ từ nước này.

Phát biểu của ông Dmitriev được đưa ra sau khi Mỹ tuyên bố sẽ tạm thời cho phép bán lượng dầu mỏ của Nga đang vận chuyển trên biển, trong bối cảnh giá năng lượng tăng vọt sau khi các cuộc không kích của Mỹ và Israel vào Iran đẩy khu vực Trung Đông giàu dầu mỏ vào chiến tranh.

Ông Dmitriev viết trên Telegram: "Mỹ trên thực tế đang thừa nhận một điều hiển nhiên: không có dầu mỏ của Nga, thị trường năng lượng toàn cầu không thể duy trì ổn định".

Trước đó, Bộ Tài chính Mỹ đã ban hành giấy phép cho phép tiếp tục mua dầu thô và các sản phẩm dầu mỏ của Nga đã được bốc lên tàu tính đến ngày 12/3/2026. Theo văn bản do Văn phòng Kiểm soát tài sản nước ngoài (OFAC) công bố, các giao dịch liên quan đến việc bán, cung cấp hoặc dỡ dầu có nguồn gốc từ Nga sẽ được phép thực hiện đến ngày 11/4/2026.

Giấy phép này chỉ áp dụng cho các lô hàng đã được đưa lên tàu không trước ngày 12/3/2026, bao gồm cả các tàu đang bị phong tỏa theo quy định hiện hành. Tuy nhiên, tài liệu cũng nêu rõ, giấy phép không cho phép bất kỳ giao dịch nào liên quan đến Iran, chính phủ Iran, cũng như hàng hóa hoặc dịch vụ có nguồn gốc từ quốc gia này.

* Cũng trong thời gian này, Bộ trưởng Tài chính Mỹ Scott Bessent đã tuyên bố Ấn Độ được phép tiếp tục mua dầu của Nga nhằm đảm bảo hoạt động của các nhà máy lọc dầu tại Nam Á. Tuy nhiên, một quan chức cấp cao của Ấn Độ đã nhấn mạnh rằng, nước này chưa bao giờ phụ thuộc vào ý chí của bên ngoài trong vấn đề này, đồng thời khẳng định việc Mỹ dỡ bỏ các lệnh trừng phạt chỉ giúp loại bỏ những vướng mắc, không định hình chính sách năng lượng của Ấn Độ.

Cũng về vấn đề nguồn cung năng lượng Nga, Bộ trưởng Ngoại giao Hungary Péter Szijjártó đã kêu gọi EU sớm đình chỉ các lệnh trừng phạt ảnh hưởng đến dầu mỏ của Nga, đồng thời nhấn mạnh việc duy trì các hạn chế này có thể đẩy giá nhiên liệu lên cao trên khắp châu Âu.

Phát biểu của ông Szijjártó được đưa ra sau khi Mỹ tạm thời nới lỏng các hạn chế riêng, cho phép một lượng dầu của Nga tiếp cận thị trường toàn cầu bằng đường biển và gia tăng nguồn cung.

Theo Bộ trưởng Szijjártó, quyết định của Mỹ về việc đình chỉ các hạn chế đối với dầu của Nga vận chuyển bằng đường biển sẽ góp phần ổn định nguồn cung và giảm giá dầu toàn cầu. Tuy nhiên, EU vẫn áp dụng lệnh cấm đối với dầu Nga, khiến châu Âu không hưởng lợi từ động thái này. Ông kêu gọi Brussels cân nhắc đình chỉ các hạn chế để hạn chế giá nhiên liệu tăng cao, đồng thời cảnh báo giá xăng và dầu diesel đang tăng mạnh tại nhiều quốc gia châu Âu.

Dân số Hồi giáo tăng, thị trường thịt Halal châu Âu tăng trưởng mạnh, mở cơ hội mới cho nhà xuất khẩu

Thị trường thịt Halal tại châu Âu đang bước vào giai đoạn tăng trưởng mạnh nhờ sự gia tăng dân số Hồi giáo và xu ...

Giá vàng hôm nay 14/3/2026 giảm mạnh trước áp lực tâm lý, không lo nguồn vàng cạn kiệt, WGC đánh giá về khả năng có thao túng thị trường

Giá vàng hôm nay 14/3/2026 chịu áp lực giảm, có lúc giảm cả 100 USD về dưới ngưỡng 5.100 USD/ounce. Giá vàng thế giới đang ...

Giá nông sản hôm nay 13/3/2026: Giá cà phê 'nhảy múa', áp lực điều chỉnh chưa dứt; Mỹ điều tra loạt đối tác để 'tái sinh' các mức thuế đối ứng?

Báo Thế giới và Việt Nam cập nhật giá nông sản hôm nay 13/3/2026, giá cà phê, giá tiêu, giá gạo xuất khẩu... giao dịch ...

Giá dầu vượt 100 USD, Tổng thống Nga Putin nói về cung năng lượng cho châu Âu, 'sẵn sàng xuất kho với điều kiện nhất định'

Tổng thống Nga Vladimir Putin cho biết Moscow sẵn sàng cung cấp dầu mỏ và khí đốt cho các nước châu Âu với những điều ...

'Ông lớn' năng lượng GE Vernova hỗ trợ Việt Nam hiện thực hóa tầm nhìn

Tại Hội nghị Năng lượng kiến tạo đổi thay vừa diễn ra tại Hà Nội, GE Vernova đã công bố một loạt kế hoạch hợp ...

(theo AFP, Sputnik, CNBC)