Albert Einstein: Thiên tài không đơn độc

Trong quá trình nghiên cứu và tìm ra thuyết tương đối, nhà bác học thiên tài Albert Einstein từng nhận được không ít sự hỗ trợ từ bạn bè, đồng nghiệp.
Theo dõi Baoquocte.vn trên
tin nhap 20160304092405

Marcel Grossmann (trái) và Michele Besso (phải), hai người bạn từ thời Đại học của Albert Einstein (giữa), đều có những đóng góp quan trọng vào thuyết tương đối.

Hơn một thế kỷ trước, tháng 11/1915, Einstein đã công bố thuyết tương đối tổng quát của mình bao gồm bốn bài báo ngắn nằm trong biên bản họp lưu lại của Viện Hàn lâm Khoa học Phổ ở Berlin. Lý thuyết mang tính lịch sử này vẫn được xem là sản phẩm độc lập của một thiên tài.

Những người bạn khổng lồ

Tuy nhiên, ít người biết rằng, phía sau thành công Einstein có sự góp sức của không ít những nhà khoa học tầm cỡ. Hai trong số đó là Marcel Grossmann và Michele Besso, hai người bạn từ thời sinh viên của Einstein tại trường Bách khoa Liên bang Thụy Sỹ tại Zurich (sau này đổi tên thành Viện Công nghệ Liên bang Thụy Sỹ - ETH).

Grossmann là một nhà toán học đầy tiềm năng và là một sinh viên có tính tổ chức cao, người đã giúp Einstein có tầm nhìn tại những thời điểm then chốt. Besso là một kỹ sư với tính cách sáng tạo và là người bạn tận tụy suốt đời của Einstein.

Cha của Grossmann đã giúp Einstein có được một vị trí tại văn phòng đăng ký bằng sáng chế ở Bern vào năm 1902 - nơi hai năm sau Besso cũng vào làm việc. Những cuộc thảo luận giữa Besso và Einstein thời đó đã được Einstein ghi nhận và cảm ơn trong bài báo giới thiệu thuyết tương đối đặc biệt - công trình nổi tiếng nhất của Einstein trong năm 1905.

Năm 1907, Einstein bắt đầu nghĩ đến việc mở rộng lý thuyết về thuyết tương đối từ chuyển động đều sang chuyển động tùy ý thông qua một lý thuyết mới về hấp dẫn. Năm 1909, sau khi rời khỏi văn phòng đăng ký bằng sáng chế, ông tham gia giảng dạy tại Đại học Charles ở Prague (Cộng hòa Czech) và bắt đầu khởi động nghiên cứu sâu hơn về thuyết tương đối

Đến năm 1912, Einstein quay trở lại Zurich và gặp Grossmann tại ETH. Hai người đã cùng nhau hợp tác để cho ra đời một lý thuyết hoàn chỉnh.  Sự hợp tác của hai ông đã được ghi lại trong “Cuốn sổ Zurich” của Einstein và cho ra kết quả là một bài báo đồng tác giả được công bố vào tháng 6/1913.

Hoàn thiện thuyết tương đối

Trong những năm 1913 - 1914, ngành vật lý thế giới xuất hiện lý thuyết mới liên quan đến lực hấp dẫn. Trong đó, lý thuyết của nhà vật lý trẻ người Phần Lan Gunnar Nordstrom đặc biệt hứa hẹn. Albert Einstein đã so sánh lý thuyết phác thảo của mình với lý thuyết của Nordstrom và thấy nhiều điểm tương đồng.

Mùa hè năm 1913, Nordstrom đến thăm Einstein ở Zurich. Einstein đã thuyết phục Nordstrom rằng nguồn trường hấp dẫn trong cả hai lý thuyết của họ đều cần được xây dựng từ “tensor năng-xung lượng”. Trong các lý thuyết trước khi thuyết tương đối ra đời, mật độ và dòng chảy của năng lượng và động lực được thể hiện bởi các đại lượng riêng biệt còn ở thuyết tương đối, chúng được kết hợp vào thành một đại lượng với mười yếu tố khác nhau.

Tensor đóng vai trò trung tâm trong lĩnh vực cơ học tương đối trong cuốn sách giáo khoa đầu tiên về thuyết tương đối hẹp được viết bởi Max Laue vào năm 1911. Năm 1912, nhà vật lý trẻ người Áo Friedrich Kottler, đã khái quát diễn giải của Laue từ mặt phẳng sang không-thời gian. Einstein và Grossman đã dựa vào khái quát này để đưa ra công thức cho thuyết tương đối trong bản Phác thảo.

Quay trở lại Zurich từ Vienna, Einstein lại cùng với nhà vật lý trẻ Adriaan Fokker tái lập lý thuyết của Nordstrom dựa vào những thuật toán giống như ông và Grossmann đã sử dụng để lập công thức cho lý thuyết trong bản Phác thảo. Einstein và Fokker đã chỉ ra rằng trong cả hai thuyết, trường hấp dẫn trọng lực có thể được đưa vào cấu trúc của không-thời gian cong. Công trình này cũng cho Einstein một bức tranh rõ ràng hơn về lý thuyết trong bản Phác thảo, giúp ông và Grossmann có bài báo viết chung thứ hai về lý thuyết này.

Đến cuối năm 1914, Einstein đã đủ tự tin để trình bày về lý thuyết của mình và công bố những nghiên cứu cuối cùng của mình vào tháng 11/1915.

Chính Albert Einstein đã thừa nhận, lý thuyết của ông dựa trên những công trình của Gauss và Riemann - những “người khổng lồ” trong giới toán học. Bên cạnh đó là những công trình vật lý của Maxwell và Lorentz và rất nhiều nhà khoa học khác như Grossman, Besso, Freundlich, Kottler, Fokker. Không chỉ có một bộ óc thiên tài, Albert Einstein còn là một thiên tài biết cách đứng trên vai những người khổng lồ.

Trang Ngân (theo Nature)

Đọc thêm

Giá vàng hôm nay 19/11/2026 rớt thảm, thủng đáy hơn một năm, cơ hội gom hàng hay nên thận trọng?

Giá vàng hôm nay 19/11/2026 rớt thảm, thủng đáy hơn một năm, cơ hội gom hàng hay nên thận trọng?

Giá vàng hôm nay 19/11/2026 trên thị trường thế giới ghi nhận chạm mức thấp nhất trong hơn một năm.
Việt Nam mở rộng hợp tác quốc tế trong lĩnh vực pháp luật và hòa giải

Việt Nam mở rộng hợp tác quốc tế trong lĩnh vực pháp luật và hòa giải

Việt Nam ký Công ước thành lập Tổ chức quốc tế về trung gian (IOMed), mở rộng cơ hội hợp tác trong lĩnh vực pháp lý và giải quyết tranh ...
Mỗi năm Việt Nam có khoảng 103.000 người tử vong do các bệnh liên quan đến sử dụng thuốc lá

Mỗi năm Việt Nam có khoảng 103.000 người tử vong do các bệnh liên quan đến sử dụng thuốc lá

Thông tin được đưa ra tại Hội thảo cung cấp thông tin về phòng, chống tác hại thuốc lá ngày 17/11 tại Hà Nội.
Vinh danh 30 tài năng trẻ trong cuộc đua làm chủ công nghệ chiến lược

Vinh danh 30 tài năng trẻ trong cuộc đua làm chủ công nghệ chiến lược

Các gương mặt được trao Giải thưởng Khoa học công nghệ Quả Cầu Vàng và Giải thưởng Nữ sinh Khoa học công nghệ Việt Nam năm 2026 hoạt động trong ...
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm gặp Tổng thống Nga Vladimir Putin

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm gặp Tổng thống Nga Vladimir Putin

Bên lề Tuần lễ cấp cao Diễn đàn Hợp tác Kinh tế châu Á-Thái Bình Dương (APEC) năm 2026, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đã có cuộc ...
Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn dự và phát biểu tại
Phiên toàn thể AIPA-47

Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn dự và phát biểu tại Phiên toàn thể AIPA-47

Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn đã dự và có bài phát biểu quan trọng tại Phiên toàn thể thứ nhất trong khuôn khổ Đại hội đồng liên Nghị ...
Việt Nam-Azerbaijan: Bền chặt tình hữu nghị, rộng mở đường tương lai

Việt Nam-Azerbaijan: Bền chặt tình hữu nghị, rộng mở đường tương lai

Hơn sáu thập niên vun đắp tình hữu nghị đang tạo nền tảng vững chắc để Việt Nam và Azerbaijan đưa quan hệ Đối tác Chiến lược đi vào chiều sâu.
Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình thăm Triều Tiên: Tái định vị giữa thế giới phân cực

Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình thăm Triều Tiên: Tái định vị giữa thế giới phân cực

Chuyến thăm của ông Tập Cận Bình khẳng định, Trung Quốc vẫn là nhân tố không thể thiếu trên con đường hướng tới bán đảo Triều Tiên hòa bình và ổn định lâu dài.
Thượng đỉnh Mỹ-Trung: Hướng tới ổn định chiến lược và thể chế hóa khuôn khổ hợp tác thực chất

Thượng đỉnh Mỹ-Trung: Hướng tới ổn định chiến lược và thể chế hóa khuôn khổ hợp tác thực chất

Cuộc gặp thượng đỉnh giữa hai nhà lãnh đạo Mỹ và Trung Quốc thể hiện nhu cầu lớn của cả hai về ổn định chiến lược và thúc đẩy hợp tác.
Những vấn đề phức tạp của xung đột Trung Đông

Những vấn đề phức tạp của xung đột Trung Đông

Sau hơn hai tháng bom đạn bao phủ vùng Vịnh, cuộc xung đột ở Trung Đông vẫn mờ mịt, nhưng hậu họa thì đã rõ.
Myanmar: Cuộc chuyển giao quyền lực

Myanmar: Cuộc chuyển giao quyền lực

Quá trình chuyển giao quyền lực tại Myanmar từ chính quyền quân sự sang chính phủ dân sự chính danh đã bắt đầu.
Hội nghị Ngoại trưởng G7: Ngăn cú sốc năng lượng toàn cầu

Hội nghị Ngoại trưởng G7: Ngăn cú sốc năng lượng toàn cầu

Việc G7 tổ chức cuộc họp khẩn cấp về nguồn cung dầu mỏ tại Paris là để khẳng định vai trò trung tâm của nhóm trong định hình kinh tế và quản trị toàn cầu.
Thượng đỉnh Mỹ-Trung Quốc-Nga: Phép thử đối thoại giữa các cường quốc

Thượng đỉnh Mỹ-Trung Quốc-Nga: Phép thử đối thoại giữa các cường quốc

Cuộc gặp ba bên giữa các nhà lãnh đạo Nga, Mỹ và Trung Quốc tại Thâm Quyến ngày 19/11 được đánh giá là dấu mốc ngoại giao đáng chú ý.
Học giả Malaysia đánh giá cao vai trò cầu nối chiến lược của Việt Nam tại tiểu vùng Mekong

Học giả Malaysia đánh giá cao vai trò cầu nối chiến lược của Việt Nam tại tiểu vùng Mekong

Học giả Awang Azman Awang Pawi người Malaysia đã trả lời phỏng vấn về Hội nghị Cấp cao ASEAN lần thứ 49, diễn ra từ 14-17/11 tại Manila, Philippines.
EU tổ chức hội nghị thượng đỉnh AI đầu tiên, tìm cách thu hẹp khoảng cách với Mỹ và Trung Quốc

EU tổ chức hội nghị thượng đỉnh AI đầu tiên, tìm cách thu hẹp khoảng cách với Mỹ và Trung Quốc

EU tổ chức hội nghị thượng đỉnh AI đầu tiên, tìm cách thu hẹp khoảng cách với Mỹ và Trung Quốc
Siêu El Niño gây biến động bất thường đối với hệ sinh thái biển California

Siêu El Niño gây biến động bất thường đối với hệ sinh thái biển California

Siêu El Niño gây biến động bất thường đối với hệ sinh thái biển California
Tổng Thư ký Liên hợp quốc kêu gọi cắt giảm mạnh khí thải tại COP31

Tổng Thư ký Liên hợp quốc kêu gọi cắt giảm mạnh khí thải tại COP31

Tổng Thư ký Liên hợp quốc kêu gọi cắt giảm mạnh khí thải tại COP31
Na Uy xây dựng hầm đường bộ dưới biển sâu và dài nhất thế giới

Na Uy xây dựng hầm đường bộ dưới biển sâu và dài nhất thế giới

Na Uy đang xây dựng đường hầm Rogfast dài 27 km dưới đáy biển, được kỳ vọng trở thành đường hầm đường bộ dưới biển dài và sâu nhất thế giới.
Phiên bản di động