Ẩm thực đường phố Việt Nam có gì đặc biệt?

Hiểu sâu sắc ẩm thực đường phố Việt Nam, ngòi bút tinh tế của Jonathan DeHart đã hoàn toàn chinh phục độc giả khi bài viết của anh xuất bản trên trang The Diplomat.
Theo dõi Baoquocte.vn trên
TIN LIÊN QUAN
am thuc duong pho viet nam co gi dac biet Du khách quốc tế sẽ thưởng thức gì khi đến Việt Nam?
am thuc duong pho viet nam co gi dac biet Thủ tướng Na Uy tham dự sự kiện Ẩm thực đường phố

Điều gì khiến ẩm thực đường phố trở nên một thứ vô cùng đặc biệt? Liệu ngồi ăn tối trên một chiếc ghế đẩu, bên chiếc bàn nhựa và trên bàn là các món canh bốc khói nghi ngút có đáng nhớ bằng một bữa tối tại một nhà hàng cao cấp được trao tặng ngôi sao Michelin?

Theo các du khách đã từng trải nghiệm ẩm thực đường phố trên khắp thế giới thì Đông Nam Á là một địa điểm không thể bỏ qua. Từ Jakarta đến Bangkok, khách du lịch chỉ cần bỏ ra vài USD là đủ để có một bữa ăn ngon miệng và đầy hấp dẫn.

Tại Đông Nam Á, còn có khá nhiều nơi lý tưởng cho việc thưởng thức ẩm thực đường phố, trong đó, Việt Nam là nơi rất đáng để trải nghiệm. Những thức ăn đường phố Việt Nam nhẹ nhàng, tươi ngon, đầy rau thơm sẽ đánh thức vị giác của những người lười ăn nhất.

Dưới đây sẽ là phần giới thiệu chung về nền ẩm thực Việt Nam, từ khẩu vị truyền thống của miền Bắc đến những điều mới lạ trong ẩm thực miền Nam.

Hương vị từ rau thơm

Cho dù là ở miền Bắc hay miền Nam, một điểm đặc trưng có thể giúp phân biệt giữa ẩm thực Việt Nam với ẩm thực các nước láng giềng chính là “việc sử dụng các loại rau thơm trong các món ăn”, theo lời của chuyên gia ẩm thực Graham Holliday, tác giả cuốn sách ẩm thực nổi tiếng “Eating Việt Nam”.

am thuc duong pho viet nam co gi dac biet
Món bánh tráng phơi sương cần từ 8-10 loại rau thơm. (Nguồn: Hotdeals)

“Có rất nhiều loại rau thơm được sử dụng trong ẩm thực Việt Nam. Một số loại đặc biệt đến nỗi chỉ có thể được tìm thấy tại một số địa phương nhất định mà không thể tìm thấy tại nơi nào khác. Rau thơm là thành phần quan trọng trong mỗi bữa ăn của người Việt” – ông nói.

Holliday giải thích rằng, ở miền Nam, các món ăn có nhiều rau thơm phổ biến hơn là ở miền Bắc. Ví dụ, món “bánh tráng phơi sương” tại tỉnh Tây Ninh được ăn kèm cùng với khoảng 8 đến 10 loại rau thơm khác nhau.

Ông Mark Lowerson chia sẻ trên trang Hanoi Street Food Tours rằng: “Việc sử dụng nhiều rau thơm mang lại cho các món ăn Việt Nam những hương vị mạnh mẽ nhưng cân bằng. Những loại rau thơm này xuất hiện theo mùa tại một số địa phương nhất định. Các món ăn Việt Nam sử dụng ít dầu và có nhiều hương vị độc đáo so với văn hóa ẩm thực các nước khác trong khu vực”.

Theo Lowerson, các vị mặn, ngọt, chua và cay là những hương vị chính trong ẩm thực của khu vực Đông Nam Á. “Nhưng tại Việt Nam, thực khách có thể tự mình nêm gia vị cho món ăn cho mình. Chẳng hạn, nếu muốn ăn cay thì khách tự cho ớt hoặc tương ớt vào món ăn của mình”.

Tính vùng miền

Những người chưa đến Việt Nam có thể nghĩ rằng đất nước này không lớn lắm. Nhưng suy nghĩ này là một sai lầm. Dải đất hình chữ S có xu hướng thu hẹp từ Đông sang Tây (chỉ rộng có 50km tại điểm hẹp nhất), nhưng lại kéo dài đến 1650km từ Bắc tới Nam.

Do đặc điểm địa lí trên, ẩm thực Việt Nam cực kì đa dạng và mang tính vùng miền cao. Theo cách nói chung, khẩu vị tại miền Bắc – mà trung tâm là Hà Nội – có xu hướng nghiêng về truyền thống, trong khi ở miền Nam, ẩm thực mang tính mới lạ và thử nghiệm hơn.

Holliday còn nhận xét người miền Nam “có một chút mạo hiểm hơn và có khẩu vị phức tạp hơn. Có lẽ, dường như ẩm thực tại thành phố Hồ Chí Minh phong phú hơn so với tại thủ đô Hà Nội. Trong khi đó, miền Trung lại có nét đặc trưng riêng biệt, đặc biệt là tại thành phố Huế. Có thể nói trong các phong cách ẩm thực Việt Nam, những món ăn Huế là khó nấu nhất”.

am thuc duong pho viet nam co gi dac biet
Hà Nội là quê hương của ẩm thực Việt Nam, đặc biệt là với món phở. (Nguồn: Noinaupho)

Càng hướng ra phía Bắc, khẩu vị của người dân Việt Nam càng khép kín hơn. Tại miền Bắc, các gia vị như đường, muối và rau thơm ít được sử dụng hơn. Holliday nói: “Người Hà Nội thường nói rằng, ẩm thực của họ là ẩm thực Việt ‘thật sự’ và Hà Nội là quê hương của ẩm thực Việt Nam, đặc biệt là với món phở”.

Theo đúng phong cách, “món phở ở miền Nam được ăn kèm cùng với rất nhiều rau thơm và đồ gia vị kèm theo, trong khi tại Hà Nội, phong cách ăn uống này được xem như không được ‘nhã’ cho lắm”.

Nói chung, những tác nhân định hình khẩu vị của các vùng miền ở Việt Nam có thể là khí hậu và thổ nhưỡng của từng địa phương. Những nguyên liệu sẵn có đóng một vai trò quan trọng trong việc định hình phong cách của người địa phương về hương vị của mỗi món ăn.

Một ví dụ chứng minh cho điều này là việc người dân Hà Nội sử dụng cá nước ngọt để nấu món bún cá Hà Nội (Hà Nội là một vùng đất đồng bằng nằm sâu trong đất liền và không giáp biển). Trong khi đó, cá biển là sự lựa chọn tự nhiên của người dân tại thành phố Nha Trang - tọa lạc trên bờ biển miền Trung Việt Nam. Và tất nhiên, những rau củ quả và rau thơm sẽ được sử dụng tùy theo từng vùng và mỗi vùng sẽ có sự khác nhau trong cách sử dụng các nguyên liệu để chế biến món ăn.

Mối liên hệ với ẩm thực Pháp?

Cho dù không gần gũi về mặt địa lí, ẩm thực Pháp vẫn có những ảnh hưởng nhất định lên nền ẩm thực Việt. Nhiều người vẫn còn tranh cãi về việc phong cách ẩm thực Pháp đã ảnh hưởng đến ẩm thực Việt nhiều như thế nào, nhưng có lẽ nhiều người sẽ đồng ý với nguyên nhân của mối liên hệ này: Thời kì đô hộ của thực dân Pháp tại Việt Nam. Ta có thể kể tên những món ăn màu sắc ẩm thực Pháp tại Việt Nam như: bánh mì baguettes, cà phê và các loại bánh ngọt kiểu Pháp. Ngoài ra, một số loại rau củ được sử dụng tại nhà như cà rốt, bông cải, đậu cove... chỉ xuất hiện sau khi người Pháp tới Việt Nam”.

am thuc duong pho viet nam co gi dac biet
Món bánh mì pate được cho là sự kết hợp của văn hóa ẩm thực Việt - Pháp. (Nguồn: Mediacdn)

Một trong những ví dụ quan trọng về ảnh hưởng của ẩm thực Pháp là món bánh mì với nhân bao gồm các nguyên liệu như thịt nướng, dưa chua, rau ngò thơm, pate, “một hỗn hợp của phong cách Việt Nam với nhiều rau thơm và phong cách Pháp với thịt và pate”.

“Người ta vẫn đang tranh luận về ảnh hưởng của ẩm thực Pháp đến món phở của Việt Nam, trong đó có việc sử dụng thịt bò trong nước súp – nhưng tôi không nghĩ là sẽ có những chứng cứ kết luận cuối cùng cho tranh luận này”, Lowerson nói. “Mọi người cần phải nhớ rằng, trên hết phở là một loại súp kết hợp với sợi phở Việt Nam”.

Một tô phở điển hình là một hỗn hợp của nước hầm xương ngọt thanh, thịt bò và sợi phở. Phở thường được dùng làm bữa sáng và nó quan trọng với văn hóa ẩm thực Việt đến nỗi món ăn này trở thành một biểu tượng của lòng tự hào dân tộc. Nhà thơ Tú Mỡ đã từng ca ngợi món ăn này trong tác phẩm “Phở Đức tụng” của mình. Nói tóm lại, món phở không phải là đứa con tinh thần của người Pháp.

“Tôi nghĩ rằng nhiều người đang cường điệu về ảnh hưởng của nền ẩm thực Pháp lên ẩm thực Việt. Ẩm thực Việt Nam đã phát triển rất phong phú và đầy sáng tạo trước khi thực dân Pháp tới đây xâm lược và sự sáng tạo này vẫn tiếp diễn cho đến ngày nay” - Holliday nói.

Món ăn đường phố

Trong khi nhiều người đã quen với những món ăn như phở và bánh mì, thật sự là ẩm thực đường phố của Việt Nam vô cùng đa dạng, phong phú và phức tạp.

am thuc duong pho viet nam co gi dac biet
Chuyên gia ẩm thực Anthony Bourdain thưởng thức món cơm hến bên hè phố Huế. (Nguồn: CNN)

Một số ví dụ như: món chả cá và bánh cuốn. Chả cá là một món ăn làm từ cá kết hợp với một ít nghệ và chỉ phổ biến tại Hà Nội. Món bánh cuốn là một món ăn làm từ bột gạo được nhồi với thịt lợn xay. Còn món “cơm tấm” nổi tiếng của Sài Gòn thì được ăn kèm với sườn nướng và lạp xưởng…

Bạn nên học theo người địa phương để tìm được món ăn ngon. “Nếu có nhiều người cùng ăn tại một quán ăn, rất có thể thức ăn ở đó rất ngon”, Holliday nói. “Hãy từ bỏ sự nghi ngại và e dè bởi vì bạn sẽ bỏ lỡ những món ăn ngon nhất tại đất nước này nếu như bạn không ăn những món đường phố. Những món như bún mắm, bánh xèo và hủ tíu đều rất ngon tại miền Nam. Còn bún chả thì lại ngon nhất tại miền Bắc”.

am thuc duong pho viet nam co gi dac biet Quảng bá ẩm thực Việt Nam tại Ấn Độ

Tối 2/7, tại khách sạn 5 sao Trident Gurgaon ở bang Haryana của Ấn Độ, Đại sứ quán Việt Nam và khách sạn đã phối ...

am thuc duong pho viet nam co gi dac biet Quảng bá tiềm năng du lịch và ẩm thực Việt tại Berlin

Sự kiện nhằm giới thiệu tới bạn bè Đức về một Việt Nam tươi đẹp, thân thiện, an toàn và là điểm đến ngày càng ...

am thuc duong pho viet nam co gi dac biet Dạy nấu món ăn Việt Nam tại Nhật Bản

Ngày 18/5/2016 tại Osaka, Nhật Bản, Tổng Lãnh sự quán Việt Nam tại Osaka đã tổ chức Buổi dạy nấu các món ăn Việt Nam.

Châu Khánh Tâm (theo The Diplomat)

Đọc thêm

600 đại biểu dự Đại hội toàn quốc Hội Nông dân Việt Nam lần thứ IX

600 đại biểu dự Đại hội toàn quốc Hội Nông dân Việt Nam lần thứ IX

Đại hội đại biểu toàn quốc Hội Nông dân Việt Nam lần thứ IX, nhiệm kỳ 2026-2031 diễn ra từ ngày 7-8/6 tại Trung tâm Hội nghị Quốc gia (Hà ...
Cách dọn dẹp bộ nhớ Zalo trên máy tính dễ dàng

Cách dọn dẹp bộ nhớ Zalo trên máy tính dễ dàng

Sau thời gian sử dụng, Zalo trên máy tính lưu nhiều ảnh, video và dữ liệu tạm khiến đầy bộ nhớ, làm ứng dụng chậm hơn. Dưới đây là cách ...
Chợ hè Premier League (Kỳ 6): Vì sao 'bom tấn' ngày càng khó nổ?

Chợ hè Premier League (Kỳ 6): Vì sao 'bom tấn' ngày càng khó nổ?

Nếu như cách đây 5-10 năm, các CLB Ngoại hạng Anh có thể chi hàng trăm triệu bảng để mua sắm mà không chịu quá nhiều áp lực, thì hiện ...
Israel chuyển sang thế phòng thủ trước vòng đàm phán mới với Lebanon

Israel chuyển sang thế phòng thủ trước vòng đàm phán mới với Lebanon

Israel thông báo tạm dừng các hoạt động tấn công tại miền Nam Lebanon và ưu tiên duy trì trạng thái phòng thủ trước thềm vòng đàm phán ngừng bắn ...
Quảng bá ẩm thực Việt trong Ngày Quốc tế tại Indonesia

Quảng bá ẩm thực Việt trong Ngày Quốc tế tại Indonesia

Ngày 5/6, tại Jakarta, Đại sứ quán Việt Nam tại Indonesia đã tham dự và giới thiệu các món ăn truyền thống của Việt Nam trong Ngày Quốc tế, ...
Agribank chuyển đổi số gắn với ESG: Từ các Kiosk thông minh đến khát vọng 'số hóa' vùng biên

Agribank chuyển đổi số gắn với ESG: Từ các Kiosk thông minh đến khát vọng 'số hóa' vùng biên

Trong chiến lược phát triển bền vững, Agribank đang chứng minh vị thế của một định chế tài chính hàng đầu khi triển khai mạnh mẽ chuyển đổi số, gắn ...
Điểm đến xanh mát, hoang sơ gần Hà Nội thu hút khách du lịch

Điểm đến xanh mát, hoang sơ gần Hà Nội thu hút khách du lịch

Bãi Pặng thuộc tỉnh Phú Thọ, nổi bật với vẻ đẹp thiên nhiên hoang sơ, là điểm đến lý tưởng cho những ai muốn trốn khỏi cái nóng của thành phố.
YouTuber ngoại quốc và tình yêu dành cho Việt Nam

YouTuber ngoại quốc và tình yêu dành cho Việt Nam

Nhiều hình ảnh chân thực về Việt Nam hôm nay đang được lan tỏa bởi chính những người nước ngoài chọn sống, làm việc và gắn bó với dải đất hình chữ S.
Du lịch Hà Nội 6 tháng đầu năm 2026: Đón hơn 18 triệu lượt khách

Du lịch Hà Nội 6 tháng đầu năm 2026: Đón hơn 18 triệu lượt khách

Hà Nội đón hơn 18 triệu lượt khách trong 6 tháng đầu năm 2026, khách quốc tế tăng gần 27%, khẳng định sức hút của Thủ đô trên bản đồ du lịch.
Ai Cập triển khai tàu điện một ray mới, mở ra kỷ nguyên giao thông thông minh và bền vững

Ai Cập triển khai tàu điện một ray mới, mở ra kỷ nguyên giao thông thông minh và bền vững

Mạng lưới đường sắt một ray mới tại Cairo hứa hẹn sẽ mang đến một kỷ nguyên mới về giao thông thông minh và bền vững cho Ai Cập.
Đầu bếp Hà Nội giành 2 Huy chương Đồng tại đấu trường ẩm thực quốc tế

Đầu bếp Hà Nội giành 2 Huy chương Đồng tại đấu trường ẩm thực quốc tế

Tham dự cuộc thi ẩm thực quốc tế Thailand Ultimate Chef Challenge 2026 tại Bangkok (Thái Lan), Đội tuyển đầu bếp Hà Nội đã xuất sắc giành 2 Huy chương Đồng.
Thành phố Huế tổ chức loạt sự kiện hấp dẫn chào đón du khách trong tháng 6

Thành phố Huế tổ chức loạt sự kiện hấp dẫn chào đón du khách trong tháng 6

Trong khuôn khổ Lễ hội mùa Hạ - Festival Huế 2026, hàng loạt chương trình văn hóa, nghệ thuật và du lịch đặc sắc sẽ tiếp tục diễn ra trong tháng 6.
Đi tìm mình trong dáng hình đất nước

Đi tìm mình trong dáng hình đất nước

Không viết về đất nước bằng những điều lớn lao, những người trẻ trong ‘Dáng hình Việt qua giao lộ thời gian’ bắt đầu từ những trải nghiệm rất riêng...
Nhóm nhạc Pháp Ojos lưu diễn tại Việt Nam, góp mặt tại Festival Huế 2026

Nhóm nhạc Pháp Ojos lưu diễn tại Việt Nam, góp mặt tại Festival Huế 2026

Viện Pháp tại Việt Nam giới thiệu nhóm nhạc Ojos tham gia biểu diễn tại Festival Huế 2026 trước khi tiếp tục chuyến lưu diễn qua nhiều thành phố của Việt Nam.
Tuần phim Thiếu nhi Việt Nam-Thụy Điển kết nối tuổi thơ qua điện ảnh

Tuần phim Thiếu nhi Việt Nam-Thụy Điển kết nối tuổi thơ qua điện ảnh

Tuần phim Thiếu nhi Việt Nam-Thụy Điển là món quà tinh thần ý nghĩa dành cho các em nhỏ, minh chứng sống động cho mối quan hệ hợp tác văn hóa.
Người gìn giữ một phần tuổi thơ Việt Nam

Người gìn giữ một phần tuổi thơ Việt Nam

Khi NSND Ngô Mạnh Lân được vinh danh Hiệp sĩ Dế Mèn, nhiều người nhắc lại những bộ phim hoạt hình và nhân vật đã đi cùng bao thế hệ trẻ em Việt Nam.
Những dấu chân không biên giới

Những dấu chân không biên giới

Tập truyện ký ‘Theo dấu chân Người’ tái hiện hành trình 30 năm tìm đường cứu nước của Bác Hồ bằng một lối viết giàu tư liệu, cảm xúc và chiều sâu văn hóa.
Viện Pháp đưa vở múa đương đại nổi tiếng thế giới đến Việt Nam

Viện Pháp đưa vở múa đương đại nổi tiếng thế giới đến Việt Nam

Chuyến lưu diễn tại Việt Nam của vở múa đương đại nổi tiếng “Duyên ngày nợ đêm” do biên đạo người Pháp gốc Algeria Hervé Koubi dàn dựng.
Việc UNESCO công nhận Khu Dự trữ sinh quyển thế giới Phong Nha - Kẻ Bàng mang lại nhiều ý nghĩa quan trọng

Việc UNESCO công nhận Khu Dự trữ sinh quyển thế giới Phong Nha - Kẻ Bàng mang lại nhiều ý nghĩa quan trọng

Đây là khẳng định của Thứ trưởng Bộ Ngoại giao Ngô Lê Văn về Hồ sơ đề cử Khu Dự trữ sinh quyển thế giới Phong Nha - Kẻ Bàng.
Theo dấu chân Người: Lan tỏa di sản Hồ Chí Minh đến thế hệ trẻ

Theo dấu chân Người: Lan tỏa di sản Hồ Chí Minh đến thế hệ trẻ

Ngày 4/6, tại Học viện Báo chí và Tuyên truyền đã diễn ra sự kiện 'Theo dấu chân Người' trong khuôn khổ dự án 'Cháu kể chuyện Bác'.
Việt Nam tích cực tham gia MAB-ICC 38, vận động công nhận Khu Dự trữ sinh quyển thế giới Phong Nha - Kẻ Bàng

Việt Nam tích cực tham gia MAB-ICC 38, vận động công nhận Khu Dự trữ sinh quyển thế giới Phong Nha - Kẻ Bàng

Từ ngày 3-6/6, tại Cộng hòa Paraguay sẽ diễn ra Kỳ họp lần thứ 38 Hội đồng Điều phối quốc tế Chương trình Con người và Sinh quyển của UNESCO (MAB-ICC 38).
Cùng khám phá di sản văn hóa các nước tại Bảo tàng Dân tộc học Việt Nam

Cùng khám phá di sản văn hóa các nước tại Bảo tàng Dân tộc học Việt Nam

Bảo tàng Dân tộc học Việt Nam tổ chức chương trình đặc biệt mang tên ‘Gõ cửa đầu hè - Cùng khám phá di sản văn hóa’ nhân dịp Ngày Quốc tế Thiếu nhi 1/6.
Tỏa sáng bản sắc văn hóa ASEAN giữa lòng châu Âu

Tỏa sáng bản sắc văn hóa ASEAN giữa lòng châu Âu

Tối 29/5, Ngày Văn hóa ASEAN 2026 đã diễn ra tại thủ đô Vienna, Áo với chủ đề 'ASEAN Heritage and Harmony through Rice' (Di sản và sự hòa hợp của ASEAN qua hạt gạo).
Đưa sân khấu cải lương đến gần hơn với giới trẻ

Đưa sân khấu cải lương đến gần hơn với giới trẻ

Với mong muốn đưa di sản nghệ thuật đến gần hơn với thế hệ trẻ và lan tỏa ý thức gìn giữ bản sắc văn hóa, nhóm sinh viên đã mang đến Tấu Cung Giao.
Phiên bản di động