ASEAN và thông điệp không muốn phải chọn bên

MINH VŨ
Theo dõi TGVN trên
Baoquocte.vn. TGVN. Càng giữ được cân bằng quan hệ, ASEAN càng “có giá” với nước lớn. Ngược lại, ASEAN sẽ đánh mất vị thế, rơi vào bất ổn kéo dài, đe dọa hòa bình, an ninh, ổn định của khu vực.

Trong cuộc họp báo quốc tế sau Hội nghị Cấp cao ASEAN lần thứ 36, trả lời câu hỏi của phóng viên CNA: "Trước những căng thẳng gia tăng giữa Hoa Kỳ và Trung Quốc, ASEAN phải làm gì để có thể vượt qua tình hình này?", Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc nhấn mạnh: “ASEAN luôn mong muốn một khu vực châu Á-Thái Bình Dương hòa bình, ổn định, thịnh vượng, hợp tác, cùng phát triển và chắc chắn không muốn phải chọn bên nào”.

Thông điệp của Thủ tướng Việt Nam nhận được sự đồng thuận của dư luận quốc tế và khu vực. Một số ý kiến muốn làm sâu, rõ hơn thông điệp này như: Đây là thực tâm, chính sách lâu dài hay chỉ là đối sách tình thế? Liệu có thể “đứng giữa” được không hay phải tranh thủ nước lớn để đối trọng, giảm áp lực từ nước lớn khác? Một số nước có lợi ích riêng, âm thầm hoặc công khai nghiêng về một bên và như vậy ASEAN có bị chia rẽ không?

1142-aseanchinaus
Càng giữ được cân bằng quan hệ, ASEAN càng “có giá” với nước lớn. (Nguồn: SCMP)

Quan hệ quốc tế rất phức tạp, đan xen mặt đối tác và đối tượng, đan xen lợi ích chiến lược. Mỹ và Trung Quốc là hai nước lớn, đối tác hàng đầu của ASEAN, hiện diện, can dự từ lâu ở khu vực. Cạnh tranh, căng thẳng giữa Mỹ-Trung Quốc gây sức ép lớn, trên nhiều mặt đối với ASEAN.

Vấn đề phức tạp nhất là Mỹ-Trung Quốc có mâu thuẫn, xung đột lợi ích chiến lược đối kháng ở khu vực. Mỹ lôi kéo các nước ASEAN đối phó với tham vọng của Trung Quốc. Trung Quốc vừa chia cắt ASEAN để dễ dàng thực hiện yêu sách chủ quyền vừa muốn các nước thống nhất với Trung Quốc ngăn chặn sự hiện diện của Mỹ ở khu vực.

Trong bối cảnh đó, lựa chọn “không chọn bên” là đúng đắn và cần thiết. Bởi nếu lệch về một bên dễ bị lôi kéo đối đầu với bên kia, sa vào vòng xoáy cạnh tranh chiến lược, thậm chí là xung đột, trở thành quân cờ trong bàn cờ phức tạp của các nước lớn.

Càng giữ được cân bằng quan hệ, ASEAN càng “có giá” với nước lớn. Ngược lại, ASEAN sẽ đánh mất vị thế, rơi vào bất ổn kéo dài, đe dọa hòa bình, an ninh, ổn định của khu vực.

Không chọn bên không có nghĩa là thụ động mà chính là để chủ động hơn trong quan hệ. Cũng không có nghĩa là né tránh, lập lờ, nước đôi, không có chính kiến. Ngược lại, phải có chủ trương, chính sách rõ ràng, cụ thể, chính xác, phù hợp, ít thiệt hại nhất.

Điều cốt lõi là không lấy/dựa vào một bên nào để quyết định chính sách, quan hệ hợp tác, ứng xử cho tất cả các tình huống có thể xảy ra. Nguyên tắc cơ bản là đa phương hóa, đa dạng hóa quan hệ, cân bằng chiến lược với các nước lớn, vì hòa bình, ổn định, an ninh, hợp tác và phát triển của khu vực; dựa vào luật pháp quốc tế, lợi ích chung để xác định phù hợp hay không phù hợp, có lợi hay không có lợi, đúng hay không đúng cho từng vấn đề, trường hợp, tình huống cụ thể.

Không chọn bên không có nghĩa là thụ động mà chính là để chủ động hơn trong quan hệ. Cũng không có nghĩa là né tránh, lập lờ, nước đôi, không có chính kiến. Ngược lại, phải có chủ trương, chính sách rõ ràng, cụ thể, chính xác, phù hợp, ít thiệt hại nhất.

Hành động nào phù hợp, có lợi thì ủng hộ, dù là của bên nào. Từ đó mà có đối sách, cách ứng xử hiệu quả, thiết thực nhất. Ủng hộ không có nghĩa là đẩy mâu thuẫn với bên có hành động chưa phù hợp lên đối đầu căng thẳng.

Tốt nhất là thông qua các kênh ngoại giao, các diễn đàn để trao đổi, tìm kiếm điểm đồng thuận, vượt qua khác biệt, xây dựng lòng tin, thúc đẩy hợp tác vì lợi ích chung của thế giới, khu vực; xây dựng cơ chế chung hạn chế xung đột, giải quyết mâu thuẫn, tranh chấp bằng biện pháp hòa bình, tuân thủ luật pháp quốc tế.

Để không bị rơi vào tình thế phải chọn bên, ASEAN phải chủ động, củng cố, nâng cao vị thế của ASEAN, mà trước hết là giữ vững độc lập, tự chủ, đoàn kết, thống nhất. Đồng thuận là một nguyên tắc cơ bản của ASEAN.

Trong điều kiện trình độ phát triển kinh tế, xã hội khác nhau và mỗi nước có những vấn đề phức tạp, có thể nảy sinh khác biệt lợi ích quốc gia, dân tộc riêng. Nước lớn có thể lợi dụng để chia rẽ, làm suy yếu sự đoàn kết, thống nhất của ASEAN. Đoàn kết, thống nhất là sức mạnh, chia rẽ, chạy theo lợi ích riêng là tự làm suy yếu mình.

Vị thế, uy tín của ASEAN càng cao thì vị thế của mỗi nước trong quan hệ song phương, đa phương cũng được nâng lên. ASEAN cần phát huy vai trò dẫn dắt của một số nước đi đôi với vận động, thuyết phục các nước khác hành động vì lợi ích chung.

Tin tức ASEAN buổi sáng 16/9: ASEAN-LHQ đẩy mạnh hợp tác, Mỹ không muốn buộc ASEAN phải chọn bên

Tin tức ASEAN buổi sáng 16/9: ASEAN-LHQ đẩy mạnh hợp tác, Mỹ không muốn buộc ASEAN phải chọn bên

TGVN. ASEAN và LHQ kiểm điểm các hoạt động hợp tác, Mỹ không muốn buộc ASEAN phải chọn bên... là những thông tin chính trong ...

EU-ASEAN: Từng bước xây dựng nền tảng cho một FTA toàn diện

EU-ASEAN: Từng bước xây dựng nền tảng cho một FTA toàn diện

TGVN. Đại sứ Liên minh châu Âu (EU) tại ASEAN Igor Driesmans nhận định, quan hệ EU-ASEAN đang phát triển mạnh mẽ cả về chiều ...

Ngoại trưởng Mỹ tiếp tục chỉ trích yêu sách phi pháp của Trung Quốc ở Biển Đông

Ngoại trưởng Mỹ tiếp tục chỉ trích yêu sách phi pháp của Trung Quốc ở Biển Đông

TGVN. Ngoại trưởng Mỹ Mike Pompeo đã chỉ trích yêu sách phi pháp và hành động gây hấn của Trung Quốc ở Biển Đông tại ...

Minh Vũ

Có thể bạn quan tâm

Đọc thêm

Cảnh báo Covid-19: Một nước ở Đông Nam Á đối mặt nguy cơ bùng phát biến thể 'siêu lây nhiễm'

Cảnh báo Covid-19: Một nước ở Đông Nam Á đối mặt nguy cơ bùng phát biến thể 'siêu lây nhiễm'

Baoquocte.vn. Malaysia có thể trở thành nơi bùng phát và lây lan một số biến thể 'siêu lây nhiễm' của virus SARS-CoV-2 gây đại dịch Covid-19.
'Soi' khối tài sản của tỷ phú giàu nhất hành tinh

'Soi' khối tài sản của tỷ phú giàu nhất hành tinh

Baoquocte.vn. Jeff Bezos hiện đang đứng vị trí số 1 trong danh sách xếp hạng tỷ phú thế giới của Forbes.
Những 'bom tấn' đã phát nổ trên thị trường chuyển nhượng mùa Hè 2021

Những 'bom tấn' đã phát nổ trên thị trường chuyển nhượng mùa Hè 2021

Baoquocte.vn. Điểm danh những thương vụ đã được 'chốt' dù mùa giải 2020/2021 vẫn chưa kết thúc và kỳ chuyển nhượng mùa Hè vẫn chưa mở cửa.
Kỳ vọng một Quốc hội chuyên nghiệp cùng những đại biểu đủ tâm, đủ tầm làm 'nghề nghị sỹ'

Kỳ vọng một Quốc hội chuyên nghiệp cùng những đại biểu đủ tâm, đủ tầm làm 'nghề nghị sỹ'

Baoquocte.vn. Một Quốc hội chuyên nghiệp phải bắt đầu từ một kỳ bầu cử đổi mới và chọn lựa được những Đại biểu Quốc hội đủ tâm, đủ tầm làm 'nghề ...
Nhận định thị trường chứng khoán ngày 17/5 - Áp lực chốt lời gia tăng

Nhận định thị trường chứng khoán ngày 17/5 - Áp lực chốt lời gia tăng

Baoquocte.vn. Báo TG&VN liên tục cập nhật tin tức và nhận định của các chuyên gia về thị trường chứng khoán nóng nhất, mới nhất đầu và cuối phiên giao dịch ...
Thông điệp Nguyễn Cơ Thạch

Thông điệp Nguyễn Cơ Thạch

Baoquocte.vn. Trong bối cảnh bị bao vây, cấm vận, Bộ trưởng Nguyễn Cơ Thạch khám phá ra một nước phương Tây có thể chia sẻ quan điểm của Việt Nam. Đó ...
Dự kiến các sự kiện thế giới nổi bật tuần này 17-23/5/2021

Dự kiến các sự kiện thế giới nổi bật tuần này 17-23/5/2021

Baoquocte.vn. Tổng thống Kazakhstan thăm Tajikistan, Hội nghị thượng đỉnh G20, Tổng thống Mỹ hội đàm với Tổng thống Hàn Quốc... là những sự kiện thế giới nổi bật tuần này.
Xung đột Israel-Palestine: Trung Quốc nói lấy làm tiếc vì hành động của Mỹ, sốt sắng đề xuất giải pháp 4 điểm

Xung đột Israel-Palestine: Trung Quốc nói lấy làm tiếc vì hành động của Mỹ, sốt sắng đề xuất giải pháp 4 điểm

Baoquocte.vn. Trung Quốc bày tỏ lấy làm tiếc việc Mỹ ngăn cản HĐBA ra tuyên bố về vấn đề bạo lực giữa Israel và Palestine.
Bộ Y tế công bố thêm một ca tử vong vì Covid-19, bệnh nhân có bệnh nền chấn thương sọ não, viêm màng não mủ biến chứng

Bộ Y tế công bố thêm một ca tử vong vì Covid-19, bệnh nhân có bệnh nền chấn thương sọ não, viêm màng não mủ biến chứng

Baoquocte.vn. Bộ Y tế công bố ca tử vong thứ 37 của bệnh nhân mắc Covid-19 tại Việt Nam.
Xuất khẩu ngày 15-17/5: Thép xuất khẩu tăng 'dữ dội', Việt Nam được ủy quyền giám sát vải thiều sang Nhật Bản

Xuất khẩu ngày 15-17/5: Thép xuất khẩu tăng 'dữ dội', Việt Nam được ủy quyền giám sát vải thiều sang Nhật Bản

Baoquocte.vn. Xuất khẩu thép 4 tháng tăng vọt, Việt Nam được ủy quyền giám sát vải thiều xuất sang Nhật Bản... là những tin chính trong bản tin xuất khẩu.
Chuyện Scotland tách khỏi Anh: Tránh vết xe đổ

Chuyện Scotland tách khỏi Anh: Tránh vết xe đổ

Baoquocte.vn. Phe ly khai giờ chiếm đa số sau cuộc bầu cử nghị viện xứ Scotland và theo đuổi mục tiêu giành độc lập. Thời điểm liệu đã chín muồi? TG&VN bình luận.
Triển vọng Ukraine gia nhập khối NATO: Nói dễ, làm khó

Triển vọng Ukraine gia nhập khối NATO: Nói dễ, làm khó

Baoquocte.vn. Đề xuất gia nhập tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO) của Ukraine được hưởng ứng, liệu đã đủ để Kiev trở thành một phần của khối? TG&VN bình luận.
Thổ Nhĩ Kỳ-Ai Cập: Gác chuyện cũ, nối tình xưa

Thổ Nhĩ Kỳ-Ai Cập: Gác chuyện cũ, nối tình xưa

Baoquocte.vn. Tại sao Thổ Nhĩ Kỳ lại mong muốn cải thiện quan hệ với Ai Cập? Câu trả lời là lợi ích về chính trị, kinh tế và vị thế. TG&VN bình luận.
Quan hệ Nga-Ukraine-Mỹ: Lời mời giăng bẫy

Quan hệ Nga-Ukraine-Mỹ: Lời mời giăng bẫy 1

Baoquocte.vn. Quan hệ giữa Nga-Ukraine-Mỹ hiện không được hữu hảo, với việc các bên đề nghị gặp gỡ trực tiếp thực chất lại là chuyện gài bẫy nhau. TG&VN bình luận.
Quan hệ Thổ Nhĩ Kỳ-Mỹ: Khi tình sắp cạn và lợi dần vơi

Quan hệ Thổ Nhĩ Kỳ-Mỹ: Khi tình sắp cạn và lợi dần vơi

Baoquocte.vn. Tuyên bố của Tổng thống Joe Biden về Armenia là ‘giọt nước tràn ly’, khiến quan hệ Thổ Nhĩ Kỳ-Mỹ vốn đã trắc trở nay thêm phần bất định. Bình luận của TG&VN.
Sách xanh Ngoại giao Nhật Bản: Củng cố đồng minh, thận trọng đối tác

Sách xanh Ngoại giao Nhật Bản: Củng cố đồng minh, thận trọng đối tác

Baoquocte.vn. Những điểm nào đáng chú ý trong Sách xanh Ngoại giao mới công bố của Nhật Bản? Bình luận của TG&VN.
Giọt nước tràn ly và nguyên nhân đằng sau xung đột căng thẳng giữa Israel và Palestine

Giọt nước tràn ly và nguyên nhân đằng sau xung đột căng thẳng giữa Israel và Palestine

Baoquocte.vn. Xung đột giữa Israel và Palestine đã đạt đến đỉnh điểm, khiến hai bên rơi vào tình trạng bạo lực leo thang căng thẳng và đẫm máu nhất thời gian qua.
Seychelles: Vì sao Covid-19 vẫn hoành hành dù đạt tỷ lệ tiêm vaccine cao nhất thế giới?

Seychelles: Vì sao Covid-19 vẫn hoành hành dù đạt tỷ lệ tiêm vaccine cao nhất thế giới?

Baoquocte.vn. Seychelles, quốc gia có tỷ lệ tiêm vaccine phòng Covid-19 cao nhất thế giới, những ngày qua đang phải chứng kiến số ca mắc mới tăng vọt.
Bầu cử thủ tướng Singapore: 3 ứng cử viên nặng ký

Bầu cử thủ tướng Singapore: 3 ứng cử viên nặng ký

Baoquocte.vn. 3 ứng cử viên được gọi tên cho vị trí 'ghế nóng' thủ tướng Singapore là Lawrence Wong, Ong Ye Kung và Chan Chun Sing.
Kho đạn Vrbetice và ‘điểm tối’ trong quan hệ Nga-Czech

Kho đạn Vrbetice và ‘điểm tối’ trong quan hệ Nga-Czech

Baoquocte.vn. Quan hệ Nga-Czech tuột dốc nhanh chóng kể từ khi vụ nổ kho vũ khí gần làng Vbretice 7 năm trước trở thành đề tài bàn tán căng thẳng giữa hai nước.
Vũ khí mới: Thổ Nhĩ Kỳ phát triển bom dẫn đường siêu nhẹ MAM-T

Vũ khí mới: Thổ Nhĩ Kỳ phát triển bom dẫn đường siêu nhẹ MAM-T

Baoquocte.vn. Các UAV trinh sát và tấn công hiện đại do Thổ Nhĩ Kỳ sản xuất có khả năng mang và ném loại bom dẫn đường thuộc họ MAM của hãng Roketsan A.S.
Vì sao cuộc khủng hoảng Covid-19 ở Ấn Độ ngày càng tồi tệ?

Vì sao cuộc khủng hoảng Covid-19 ở Ấn Độ ngày càng tồi tệ?

Baoquocte.vn. Với các ca mắc và tử vong mới do Covid-19 tăng kỷ lục, không khí u ám và tuyệt vọng đang bao trùm từng ngóc ngách của Ấn Độ.
Nga-Trung: Quan hệ 'nở hoa' và những toan tính chiến lược của Moscow

Nga-Trung: Quan hệ 'nở hoa' và những toan tính chiến lược của Moscow

Baoquocte.vn. Ian Hill, nhà ngoại giao kỳ cựu của New Zealand có bài viết mới trên lowyinstitute.org về mối quan hệ thực dụng giữa Nga và Trung Quốc.
Sẽ sớm có trận chiến trên Biển Đông giữa Mỹ và Trung Quốc?

Sẽ sớm có trận chiến trên Biển Đông giữa Mỹ và Trung Quốc?

Baoquocte.vn. Cựu Đô đốc Hải quân Mỹ dự báo trên Politico, khả năng xảy ra một trận chiến trên biển giữa Mỹ và Trung Quốc đang tăng lên.
Tổng thống Mỹ Joe Biden và vấn đề bán đảo Balkan: Chiến thắng ngoại giao từ những vết xe đổ

Tổng thống Mỹ Joe Biden và vấn đề bán đảo Balkan: Chiến thắng ngoại giao từ những vết xe đổ

Baoquocte.vn. Tổng thống Mỹ Joe Biden có thể cải thiện quan hệ với châu Âu bằng một chiến thắng ngoại giao dễ dàng ở vùng Balkans nhằm đảm bảo an ninh khu vực.
Xung đột Israel-Palestine: Phương trình khó giải của chính quyền Biden

Xung đột Israel-Palestine: Phương trình khó giải của chính quyền Biden

Baoquocte.vn. Dường như, chính quyền Biden vẫn chưa có lời giải cho bài toán về xung đột Israel-Palestine.
Báo Argentina viết về Chủ tịch Hồ Chí Minh nhân kỷ niệm 131 năm ngày sinh của Bác

Báo Argentina viết về Chủ tịch Hồ Chí Minh nhân kỷ niệm 131 năm ngày sinh của Bác

Baoquocte.vn. Trang ABC Mundial có bài viết với tiêu đề 'Kỷ niệm 131 năm ngày sinh Chủ tịch Hồ Chí Minh, anh hùng giải phóng dân tộc Việt Nam'
Tiếp sau Ấn Độ, nước nào sẽ là nơi 'cơn bão' Covid-19 quét qua?

Tiếp sau Ấn Độ, nước nào sẽ là nơi 'cơn bão' Covid-19 quét qua?

Baoquocte.vn. Với tỷ lệ tiêm chủng vaccine thấp, mật độ dân số đông, Nigeria được cho là điểm đến tiếp theo của 'cơn bão' Covid-19 tiếp sau Ấn Độ.
Phiên bản di động