 |
| Ảnh minh họa |
Nếu bạn hỏi ông chủ các công ty rằng liệu họ có sở hữu tài sản trí tuệ nào không, và họ hiểu bạn đang muốn nói về điều gì, họ vẫn có thể trả lời là KHÔNG. Vấn đề là đáng ra câu trả phổ biến phải là CÓ. Ai cũng hiểu rằng mọi công ty đều có tài sản sở hữu trí tuệ. Tên của công ty chẳng hạn, chính là một tài sản cần và có thể được bảo vệ thông qua nhà nước và việc đăng ký nhãn hiệu. Hơn nữa, chính cái tên này sẽ tạo ra "cảm tình" với khách hàng, và đó là tài sản lớn nhất nhiều doanh nghiệp sở hữu. Nếu giải thích theo cách này, ai cũng phải thừa nhận rằng công ty mình có ít nhất một tài sản sở hữu trí tuệ tồn tại. Tuy vậy, loại tài sản quan trọng nhất lại ít được nhắc tới nhất chính là các bí mật thương mại.
Đề phòng nhân viên cũ
Khó có thể tưởng tượng rằng có một công ty nào đó từng có thể hoạt động được mà không bảo vệ bí mật thương mại, hay chính là mọi loại thông tin kinh doanh có giá trị mà bạn không muốn đối thủ của mình "nẫng tay trên".
Chúng ta không nói về những kế hoạch công nghệ cao thuộc loại tuyệt mật có thể tạo nên cách mạng thay đổi thế giới dù chúng đúng là những bí mật thương mại mà nói về những thứ tưởng chừng rất đơn giản như danh sách khách hàng, danh sách nhà cung cấp hoặc thông tin liên quan tới lợi nhuận,...đều cần phải được bảo vệ. Trên hết, ai muốn danh sách khách hàng của họ bị rơi vào tay đối thủ cạnh tranh? Chuyện gì sẽ xảy ra nêu họ biết bạn mua sản phẩm của mình ở đâu và lợi nhuận chính xác của bạn là bao nhiêu? Họ có thể dựa vào đó để giảm giá, đánh bại bạn và cướp mất khách hàng tiềm năng.
Hơn nữa, còn nhân viên của bạn thì sao? Những nhân viên có thể tiếp cận với mọi loại thông tin quan trọng đối với quá trình hoạt động của doanh nghiệp bạn. Bạn sẽ xử trí thế nào nếu một nhân viên chủ chốt của mình một hôm nào đó quyết định rời khỏi công ty và tự lập ra một công ty riêng? Họ sẽ có thể sử dụng tất cả các thông tin họ nắm được khi còn làm việc cho bạn. Liệu họ có thể liên hệ với khách hàng của bạn để chèo kéo? Họ có thể sẽ tìm cách thuê lại những nhân viên tốt nhất của bạn và công ty của bạn bị "rút ruột", cuối cùng chỉ còn lại cái vỏ.
Bảo vệ bí mật thương mại là tối quan trọng nếu bạn không muốn mọi cố gắng và tiền bạc xây dựng công ty của mình "đổ sông đổ biển". Nếu nhân viên rời khỏi công ty bạn mà chẳng có ràng buộc gì về hợp đồng thì không thể tránh khỏi việc họ mang theo thông tin, "đánh cắp" nhân viên khác và "gạ gẫm" khách hàng vì lợi ích riêng của họ rồi cạnh tranh với bạn. Sau cùng bạn là người duy nhất bỏ tiền và thời gian ra để tiếp thị, thu hút khách hàng, bạn cũng là người bỏ công sức tiền bạc ra đào tạo nhân viên. Nhân viên cũ của bạn chẳng mất tiền đào tạo người làm, cũng chẳng mất công thu hút khách hàng, họ điềm nhiên lập công ty riêng để cạnh tranh với bạn tiết kiệm được nhiều chi phí mà chính bạn phải gánh.
Biện pháp “giấy trắng mực đen"
Thậm chí, bạn cần phải có biện pháp cực đoan để duy trì bí mật. Không nhất thiết phải bảo mật công nghệ cao như trong phim Nhiệm vụ bất khả thi, chỉ cần giữ danh sách khách hàng trong một tập tin được đánh dấu "mật" là đủ. Nhưng đôi khi làm vậy cũng chưa thể khiến bạn yên tâm. Càng làm nhiều thủ tục để giữ bí mật thì luật pháp lại càng đứng về phía bạn khi thông tin bị đánh cắp. Vì thế hãy làm mọi việc có thể: đặt mật khẩu, khóa, hạn chế tiếp cận, tạo tệp khóa và coi chúng như thứ vô cùng giá trị. Không nên để thông tin nằm vương vãi. Bạn không làm thế với ví tiền và trang sức đúng không? Vậy thì tại sao lại để những bí mật thương mại của mình ở chỗ lộn xộn ai cũng có thể cầm được?
Mỗi doanh nghiệp cần có dự thảo thỏa thuận về việc giữ bí mật trong hợp đồng công việc. Các chủ doanh nghiệp cần thỏa thuận với nhân viên về các bí mật thương mại và thông tin bí mật. Người sử dụng lao động cũng có thể đưa ra quy định hạn chế quyền của nhân viên khi lấy thông tin, thuê lao động và cách thu hút khách hàng khi họ ra đi dù tự nguyện hay bị sa thải.
Bài học rút ra từ đây là: phải thận trọng. Thực hiện các bước để vừa xác định các thông tin kinh doanh có giá trị và sau đó có biện pháp phòng ngừa hợp lý để giữ bí mật thông tin đó. Bí mật thương mại rất mong manh và không thể thay thế.
Thành Châu (lược dịch)
