Biển Đông nhìn từ các phía (Kỳ 1)

Vũ Đăng Minh
Theo dõi TGVN trên
Baoquocte.vn. TGVN. Ngay từ những tháng đầu 2021, Biển Đông liên tục xuất hiện trong các hội nghị, diễn đàn, tuyên bố. Tàu quân sự đủ loại của Trung Quốc, Mỹ và một số nước đang và sẽ hiện diện trên thực địa, cùng với các cuộc diễn tập. Tiếp theo là gì và như thế nào?
Biển Đông nhìn từ các phía
Biển Đông là một trong những trọng điểm trong chiến lược tổng thể kiềm chế sự trỗi dậy của Trung Quốc, đang được Thượng viện Mỹ soạn thảo. (Nguồn: SCMP)

Biển Đông lặng hay dậy sóng liên quan đến Trung Quốc

Năm 2020 và đầu 2021, Bắc Kinh vẫn tiếp tục thực thi “đa chiến pháp” trên Biển Đông. Truyền thông phủ sóng toàn cầu tuyên bố “chủ quyền không thể tranh cãi” và hình ảnh Trung Quốc xây dựng cộng đồng chung trên biển. Sửa đổi Luật Hải cảnh, công bố “danh xưng tiêu chuẩn” của các đảo, đá và thực thể đáy biển; phát triển “khu Tây Sa”, “khu Nam Sa”, dùng lục địa để gia tăng chủ quyền biển.

Thu hút các nhà nghiên cứu trong nước và quốc tế ủng hộ cái gọi là “chủ quyền lịch sử” của Trung Quốc. Biến hóa “đường chín đoạn”, “thuyết Tứ sa” để biến vùng đặc quyền kinh tế, thềm lục địa của các nước khác thành vùng biển tranh chấp, phần lớn Biển Đông thuộc chủ quyền, quyền chủ quyền, quyền tài phán của Trung Quốc.

Tiếp tục củng cố và xây mới cấu trúc lưỡng dụng trên các đảo, đá thuộc quần đảo Trường Sa, mới nhất là đá Vành Khăn. Đẩy mạnh xây dựng lực lượng quân sự hiện đại, đa năng trên biển, đáng chú ý là đội tàu sân bay.

Duy trì hoạt động thường xuyên của lực lượng đa binh chủng, Hải quân, Hải cảnh, đội tàu nghiên cứu khoa học, dàn khoan nước sâu cỡ lớn, binh đoàn hàng ngàn tàu thuyền dân quân biển, xâm nhập, răn đe, ngăn cản hoạt động dân sự, kinh tế của các nước, thực hiện kiểm soát trên thực tế.

Tàu hải cảnh, tàu bán quân sự Trung Quốc nhiều lần xâm phạm vùng biển khu vực thuộc bồn trũng Nam Côn Sơn, bãi Tư Chính (của Việt Nam), bãi cạn Scarborough (Philippines), bãi Luconia (Malaysia)…

Gần nhất, 24/2, có tin tàu Hải cảnh Trung Quốc áp sát dàn khoan Hải Thạch của Việt Nam đang hoạt động bình thường tại lô 5-02 trong vùng đặc quyền kinh tế, thềm lục địa Việt Nam.

Hàng chục tàu chiến Trung Quốc diễn tập quân sự ở Biển Đông. Từ ngày 24/2, Trung Quốc tổ chức diễn tập hàng hải cứu nạn, thông tin liên lạc với Hải quân Singapore, một động thái nằm trong chủ trương thúc đẩy hợp tác quốc phòng, an ninh với các nước ASEAN. Kết hợp ngoại giao, kinh tế, gây áp lực để đàm phán xây dựng COC có lợi cho Trung Quốc.

Năm 2020 và đầu năm 2021, Trung Quốc vẫn hành động một cách kiên quyết, cứng rắn, nhằm khẳng định, thực thi yêu sách chủ quyền, gây sức ép với các nước trong khu vực, ngăn chặn sự hiện diện của các nước ngoài khu vực. Củng cố thế đứng chân, xây dựng các chuỗi đảo thành các tuyến an ninh, ngăn chặn tiếp cận từ bên ngoài, mở rộng chủ quyền, quyền kiểm soát của Trung Quốc; tạo ưu thế nhiều mặt trên Biển Đông, không chỉ với ASEAN mà cả với Mỹ và đồng minh.

Với tư duy “lục địa chi phối đại dương”, Trung Quốc coi Biển Đông là “lợi ích sống còn”, là bàn đạp vươn ra các đại dương, các châu lục, thực hiện “Giấc mộng Trung hoa”. Trên các diễn đàn, hội nghị, các cuộc gặp gỡ, Bắc Kinh luôn nói Biển Đông yên tĩnh, trong tầm kiểm soát. Nhưng mỗi khi Trung Quốc khuấy là biển lại động, cả trên thực địa và dư luận.

Nhiều nhà nghiên cứu quân sự quốc tế đánh giá Trung Quốc là nhân tố cơ bản trong tình hình Biển Đông, bởi ưu thế, tham vọng, hành xử của họ và nhìn nhận Biển Đông lặng hay dậy sóng trước hết từ Trung Quốc.

Mỹ muốn và làm gì ở Biển Đông

Sau một tháng cầm quyền của Tổng thống Joe Biden, thông cáo báo chí ngày 19/2 đã phác họa khá rõ nét về chiến lược kiềm chế Trung Quốc trên Biển Đông. Mỹ tái khẳng định ủng hộ phán quyết năm 2016 của Tòa Trọng tài về vụ Philippines kiện Trung Quốc, coi đó là quyết định cuối cùng, phải tuân thủ.

Mỹ bày tỏ lo ngại về những thách thức từ Luật Hải cảnh mới của Trung Quốc. Tuyên bố trừng phạt các công ty Trung Quốc liên quan đến hoạt động cải tạo trái phép các đá ở quần đảo Trường Sa.

Bộ Quốc phòng Mỹ chủ trương tích hợp Hải quân, Tuần duyên, Thủy quân lục chiến thành lực lượng chung, tăng cường sức mạnh trên biển.

Trên thực địa, Mỹ gia tăng hoạt động FONOPs cả về tần suất và số lượng các nhóm tàu, phối hợp cùng lúc 2 nhóm tàu sân bay, di chuyển qua các vùng biển Trung Quốc tuyên bố chủ quyền, áp sát tàu khảo sát của Trung Quốc. Tổ chức diễn tập phối hợp trên biển với đồng minh.

Mỹ thúc đẩy quốc tế hóa vấn đề Biển Đông, thông qua Bộ tứ, các diễn đàn, hội nghị trực tuyến, điện đàm với lãnh đạo các nước (diễn ra khá dày đặc trong tháng 2). Mỹ cùng đồng minh phản đối mọi hành vi thay đổi hiện trạng khu vực Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương, trong đó có Biển Đông bằng cưỡng đoạt, cưỡng ép của Trung Quốc.

Mỹ cam kết phối hợp hành động với các đồng minh, đối tác sâu hơn; sẵn sàng bảo vệ Nhật Bản, Philippines khi bị tiến công; ủng hộ các nước nhỏ chống lại hành vi sử dụng vũ lực hoặc đe dọa sử dụng vũ lực trong giải quyết tranh chấp chủ quyền. Các động thái trên phần nào tạo cho đồng minh, đối tác tin Mỹ sẽ coi trọng châu Á-Thái Bình Dương, trong đó có Biển Đông.

Biển Đông là một trong những trọng điểm trong chiến lược tổng thể kiềm chế sự trỗi dậy của Trung Quốc, đang được Thượng viện Mỹ soạn thảo. Đồng thời, ý định xây dựng chuỗi cung ứng sản phẩm công nghệ không Trung Quốc và nhiều động thái khác hỗ trợ cho mặt trận Biển Đông.

Tin liên quan
Bảo vệ trật tự dựa trên quy tắc tại Biển Đông - Thách thức đầy rẫy và Bảo vệ trật tự dựa trên quy tắc tại Biển Đông - Thách thức đầy rẫy và 'mỏ neo' quý giá (Kỳ 1)

Bước đầu cho thấy Tổng thống Joe Biden không nhân nhượng, không thay đổi lập trường cứng rắn với Trung Quốc, nhưng cách tiếp cận có thay đổi. Hành động của ông Joe Biden có vẻ khẩn trương hơn người tiền nhiệm Donal Trump và dứt khoát hơn so với các tổng thống trước của Đảng Dân chủ.

Nhiều thập kỷ trước, Mỹ có một hệ thống căn cứ trên các đảo và ở nhiều nước châu Á-Thái Bình Dương. Hạm đội 7 thường xuyên hiện diện ở Biển Đông. Mỹ hiện là đối thủ lớn nhất, là đối trọng của Trung Quốc ở Biển Đông, nhưng vị thế có phần suy giảm.

Các cố vấn, nhà nghiên cứu từng cảnh báo Mỹ đã bỏ lỡ thời cơ, trong đó có việc hỗ trợ Philippines sau phán quyết của Tòa Trọng tài năm 2016 và thúc đẩy các nước khác tiến hành cuộc chiến pháp lý ở Biển Đông. Nếu xu thế đó tiếp tục, vai trò, lợi ích chiến lược của Mỹ sẽ bị ảnh hưởng lớn.

Mục đích của Mỹ ở Biển Đông là kiềm chế Trung Quốc, bảo vệ lợi ích chiến lược, vai trò lãnh đạo của mình. Tuy nhiên, Mỹ còn nhiều vấn đề cần giải quyết với đồng minh, đối tác, đối thủ, ở nhiều khu vực khác. Nhiều cam kết vẫn dừng ở tuyên bố. Hoạt động FONOPs phản đối yêu sách chủ quyền không có cơ sở pháp lý, nhưng chưa thể ngăn chặn chiến lược độc chiếm Biển Đông của Trung Quốc.

(còn tiếp)

TIN LIÊN QUAN
Tổng thống Joe Biden công nhận phán quyết PCA năm 2016: Động thái bất ngờ trên Biển Đông
Học giả Mỹ: Tổng thống Joe Biden sẽ gây áp lực tối đa với Trung Quốc trong vấn đề Biển Đông
Hội nghị G7 và Bộ tứ: Hai sự kiện, sự kết nối và mục đích chung
Pháp điều tàu chiến tới Biển Đông tập trận chung với Mỹ, ngầm gửi tín hiệu tới Trung Quốc
Bộ Tứ phản đối nỗ lực đơn phương thay đổi hiện trạng ở Biển Đông
Vũ Đăng Minh

Có thể bạn quan tâm

Bài viết cùng chủ đề

Biển Đông

Đọc thêm

Hội thảo giới thiệu học bổng và đại học công lập Nhật Bản

Hội thảo giới thiệu học bổng và đại học công lập Nhật Bản

Baoquocte.vn. Chương trình được tổ chức theo hình thức trực tuyến giữa hai đầu cầu Việt Nam và Nhật Bản, đã thu hút được sự quan tâm rất lớn của các ...
Điện mừng Chủ tịch nước Nguyễn Xuân Phúc, Thủ tướng Phạm Minh Chính

Điện mừng Chủ tịch nước Nguyễn Xuân Phúc, Thủ tướng Phạm Minh Chính

Baoquocte.vn. Nhân dịp đồng chí Nguyễn Xuân Phúc được bầu làm Chủ tịch nước, đồng chí Phạm Minh Chính được bầu làm Thủ tướng, lãnh đạo các nước đã gửi điện ...
Nhật Bản-Đức lần đầu tiên đối thoại 2+2, chĩa mũi nhọn vào Trung Quốc

Nhật Bản-Đức lần đầu tiên đối thoại 2+2, chĩa mũi nhọn vào Trung Quốc

Baoquocte.vn. Đối thoại chiến lược 2+2 Nhật Bản-Đức cho thấy Đức sẵn sàng tham gia cuộc đua cạnh tranh quyền chủ đạo tại khu vực Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương.
Đại sứ Nga: Hợp đồng S-400 với Ấn Độ đang được thực hiện thành công

Đại sứ Nga: Hợp đồng S-400 với Ấn Độ đang được thực hiện thành công

Baoquocte.vn. Đại sứ Kudashev khẳng định, Nga và Ấn Độ cam kết tuân thủ thời hạn và các nghĩa vụ khác trong thỏa thuận hệ thống tên lửa phòng không S-400.
Mỹ-Afghanistan: Cuộc chiến dài nhất trong lịch sử nước Mỹ và một số bức ảnh chưa từng hé lộ

Mỹ-Afghanistan: Cuộc chiến dài nhất trong lịch sử nước Mỹ và một số bức ảnh chưa từng hé lộ

Baoquocte.vn. Sau gần 20 năm, Mỹ đã quyết định sẽ rút toàn bộ quân khỏi Afghanistan. Cùng nhìn lại những hình ảnh của cuộc chiến dài nhất lịch sử nước Mỹ.
Lịch âm 15/4 - Xem âm lịch hôm nay thứ 5 ngày 15/4/2021 chính xác nhất - Lịch vạn niên 15/4/2021

Lịch âm 15/4 - Xem âm lịch hôm nay thứ 5 ngày 15/4/2021 chính xác nhất - Lịch vạn niên 15/4/2021

Baoquocte.vn. Lịch âm 15/4. Âm lịch hôm nay 15/4. Xem âm lịch hôm nay ngày 15/4/2021 chính xác nhất. Lịch vạn niên ngày 15 tháng 4 năm 2021 hôm nay.
Tử vi 12 cung hoàng đạo Thứ 5 ngày 15/4/2021: Sư Tử mệt mỏi trong tình yêu, Thiên Bình công việc khó khăn

Tử vi 12 cung hoàng đạo Thứ 5 ngày 15/4/2021: Sư Tử mệt mỏi trong tình yêu, Thiên Bình công việc khó khăn

Baoquocte.vn. Tử vi hôm nay 15/4 của 12 cung hoàng đạo - Ma Kết, Bảo Bình, Song Ngư, Bạch Dương, Kim Ngưu, Song Tử, Cự Giải, Sư Tử, Xử Nữ, Thiên ...
Vài mẩu chuyện về Bộ trưởng Nguyễn Cơ Thạch trong quan hệ với Liên Xô

Vài mẩu chuyện về Bộ trưởng Nguyễn Cơ Thạch trong quan hệ với Liên Xô

Baoquocte.vn. Ủy viên Bộ Chính trị, Phó Chủ tịch Hội đồng Bộ trưởng, Bộ trưởng Ngoại giao Nguyễn Cơ Thạch đã hết sức quan tâm phát triển quan hệ với Liên ...
Báo Anh: Việt Nam đang vươn lên với tư cách một cường quốc tầm trung

Báo Anh: Việt Nam đang vươn lên với tư cách một cường quốc tầm trung

Baoquocte.vn. Việt Nam đang trên hành trình trở thành một cường quốc tầm trung, thể hiện qua vai trò trong chuỗi cung ứng toàn cầu và phát triển công nghệ 5G...
Tin thế giới 14/4: Nga-Ukraine ‘đấu khẩu’ căng thẳng; Điện đàm Biden-Putin có gì?; Trung Quốc lại bị Mỹ ‘gắn mác’ xấu; Iran ‘trả đũa’ Israel

Tin thế giới 14/4: Nga-Ukraine ‘đấu khẩu’ căng thẳng; Điện đàm Biden-Putin có gì?; Trung Quốc lại bị Mỹ ‘gắn mác’ xấu; Iran ‘trả đũa’ Israel

Baoquocte.vn. Căng thẳng Nga-Ukraine, quan hệ Mỹ-Nga, Mỹ Trung Quốc, căng thẳng Iran-Israel, tình hình Biển Đông... là những sự kiện quốc tế nổi bật 24h qua.
Căng thẳng Nga-Ukraine: Kịch bản cũ, ác mộng xưa

Căng thẳng Nga-Ukraine: Kịch bản cũ, ác mộng xưa

Baoquocte.vn. Căng thẳng gia tăng trong quan hệ Nga-Ukraine đặt ra câu hỏi liệu kịch bản cũ của Crimea có trở lại? Chủ ý và ý đồ của các bên là gì? TG&VN phân tích.
Cuộc đấu mới ‘Ai thắng ai’: Liên thủ đấu liên minh

Cuộc đấu mới ‘Ai thắng ai’: Liên thủ đấu liên minh

Baoquocte.vn. Một bên là liên minh Mỹ-đồng minh, bên kia là Trung Quốc-Nga. Cuộc đấu quốc tế mới lại đặt ra câu hỏi muôn thủa ‘Ai thắng ai?’. Phân tích của báo TG&VN.
Triều Tiên phóng tên lửa và phản ứng của Mỹ: Bên cách cũ, phía tính mới

Triều Tiên phóng tên lửa và phản ứng của Mỹ: Bên cách cũ, phía tính mới

Baoquocte.vn. Phản ứng của Mỹ trước động thái mới của phía Triều Tiên bộc lộ những chủ ý chính sách mới của chính quyền Biden đối với điểm nóng này. TG&VN phân tích
Giải mã 8 trọng tâm đối ngoại của Mỹ. Nửa định hướng, nửa ưu tiên

Giải mã 8 trọng tâm đối ngoại của Mỹ. Nửa định hướng, nửa ưu tiên

Baoquocte.vn. Tuyên cáo định hướng của cặp Biden/Blinken hé lộ điều gì về ưu tiên đối ngoại của Mỹ hiện nay? Sách lược ‘ngoài yên’ để ‘trong ấm’ của chính quyền ông Biden.
Dân chủ Mỹ qua sự kiện ngày 6.1: Xảy chuyện nên lộ diện

Dân chủ Mỹ qua sự kiện ngày 6.1: Xảy chuyện nên lộ diện 1

Baoquocte.vn. Khủng hoảng 6/1 lộ diện những khiếm khuyết, rệu rã của nền dân chủ Mỹ. Rồi đây, nhân tố nào quyết định chiều hướng tình hình Mỹ trong năm 2021? Phân tích.
Trung Quốc-EU đạt thỏa thuận đầu tư: Phe cần gặp phía vội

Trung Quốc-EU đạt thỏa thuận đầu tư: Phe cần gặp phía vội

Baoquocte.vn. Trung Quốc-EU ký kết thoả thuận về đầu tư sau 7 năm đàm phán. Điều gì khiến cả hai đều vừa cần vừa vội với việc ký kết nói trên. Báo TG&VN phân tích.
Những vấn đề 'nóng' nào sẽ được bàn thảo tại Thượng đỉnh Mỹ-Nhật?

Những vấn đề 'nóng' nào sẽ được bàn thảo tại Thượng đỉnh Mỹ-Nhật?

Baoquocte.vn. Việc khôi phục lòng tin đối với liên minh Mỹ-Nhật sẽ được đưa lên hàng đầu trong chương trình nghị sự.
Quan hệ Ukraine-Thổ Nhĩ Kỳ: Ai đang cần ai?

Quan hệ Ukraine-Thổ Nhĩ Kỳ: Ai đang cần ai?

Baoquocte.vn. Liệu máy bay chiến đấu không người lái (UCAV) của Thổ Nhĩ Kỳ sẽ trở thành 'cứu cánh' cho Ukraine nếu căng thẳng Nga-Ukraine leo thang.
Căng thẳng Iran-Israel: Bóng đen thủy chiến Vịnh Persia vẫn bao trùm Trung Đông

Căng thẳng Iran-Israel: Bóng đen thủy chiến Vịnh Persia vẫn bao trùm Trung Đông

Baoquocte.vn. Vụ tấn công hôm 6/4 nhằm vào tàu bán quân sự Iran ở ngoài khơi Vịnh Persia, đã làm gia tăng nguy cơ bùng phát một cuộc thủy chiến.
Báo Mỹ đánh giá sự thành công trong việc kiện toàn bộ máy lãnh đạo của Việt Nam

Báo Mỹ đánh giá sự thành công trong việc kiện toàn bộ máy lãnh đạo của Việt Nam

Baoquocte.vn. Mới đây, báo Mỹ The Washington Times đăng tải bài viết liên quan tới việc kiện toàn bộ máy lãnh đạo của Việt Nam.
Lãnh sự danh dự Sandra Scagliotti tin tưởng ban lãnh đạo mới của Việt Nam tiếp tục khẳng định vai trò trên trường quốc tế

Lãnh sự danh dự Sandra Scagliotti tin tưởng ban lãnh đạo mới của Việt Nam tiếp tục khẳng định vai trò trên trường quốc tế

Baoquocte.vn. Lãnh sự danh dự Sandra Scagliotti tin tưởng ban lãnh đạo mới của Việt Nam sẽ tiếp nối những thành công của nhiệm kỳ trước.
Giới học giả và truyền thông Nga đặt niềm tin vào ban lãnh đạo mới của Việt Nam

Giới học giả và truyền thông Nga đặt niềm tin vào ban lãnh đạo mới của Việt Nam

Baoquocte.vn. Giới chuyên gia, học giả và truyền thông Nga đã dành sự quan tâm lớn đến quá trình kiện toàn nhân sự ban lãnh đạo cấp cao của Việt Nam.
Phiên bản di động