Biển Đông nhìn từ các phía (Kỳ cuối)

Vũ Đăng Minh
Theo dõi TGVN trên
Baoquocte.vn. TGVN. Biển Đông chịu nhiều tác động, từ nhiều hướng khác nhau, nên tình hình luôn biến động. Biến động theo chiều hướng nào, mức độ nào, tùy thuộc vào nhiều yếu tố, cả bên trong và bên ngoài.
Biển Đông nhìn từ các phía (Kỳ 1)

Biển Đông nhìn từ các phía (Kỳ 1)

Tập hợp lực lượng, quốc tế hóa vấn đề Biển Đông

Năm 2020 và đầu năm 2021, nhiều nước bày tỏ quan điểm lo ngại, phản đối yêu sách và hoạt động gây mất an ninh, ổn định ở Biển Đông. Bộ tứ (Quad) gồm Mỹ, Nhật Bản, Ấn Độ và Australia tổ chức diễn tập quân sự trên biển. Pháp, Canada, Anh, Đức và một số nước khác đang và sẽ cử đội tàu chiến thực hiện FONOPs, tham gia diễn tập ở Thái Bình Dương, trong đó có Biển Đông. Lực lượng sử dụng có cả tàu sân bay, tàu ngầm cho thấy các nước coi trọng Biển Đông.

Tham gia FONOPs, tuyên bố trong các hội nghị, diễn đàn, gửi công hàm phản đối… là biểu hiện của việc tập hợp lực lượng ngoài khu vực, quốc tế hóa vấn đề Biển Đông. Đó là những tín hiệu gửi tới Bắc Kinh, tạo áp lực nhất định đến Trung Quốc.

Tuy nhiên, động thái của các nước vẫn mang tính đối phó với các hành động cụ thể của Trung Quốc, chưa hình thành một chiến lược chung, mặt trận chung, là đối trọng thường xuyên, thực sự với chiến lược Biển Đông của Trung Quốc.

Hành động của các nước xuất phát từ lợi ích về tự do, an ninh, an toàn hàng hải, lo ngại sự trỗi dậy của Trung Quốc và nguyên tắc tôn trọng luật pháp quốc tế. Nhưng cũng là biện pháp thể hiện vai trò ở một địa bàn chiến lược, nhằm đối phó với các thách thức khác, trên các khu vực khác của Trung Quốc và có thể là con bài mặc cả khi cần.

Nhân tố ASEAN

Năm 2020, vấn đề Biển Đông là một nội dung quan tâm thường xuyên trong chương trình nghị sự, thông cáo, tuyên bố chung. ASEAN nỗ lực xây dựng lập trường chung, coi an ninh, ổn định, hợp tác trên Biển Đông là lợi ích chung của khu vực; luật pháp quốc tế, trong đó có UNCLOS 1982 là cơ sở để đối thoại, giải quyết tranh chấp bằng biện pháp hòa bình.

Việt Nam và các nước ASEAN hoan nghênh, ủng hộ các tuyên bố, hoạt động của các nước ngoài khu vực tôn trọng chủ quyền, quyền chủ quyền, quyền tài phán của quốc gia ven biển Đông, phù hợp với UNCLOS 1982, đóng góp cho hòa bình, ổn định, an ninh, an toàn, tự do hàng hải, hàng không.

Các nước Đông Nam Á ngày càng nhận thức rõ vai trò ASEAN trong vấn đề Biển Đông. Việt Nam, Malaysia, Philippines, Inonesia… có lập trường rõ ràng, hành động tích cực hơn. Đó là một bước tiến của ASEAN, trong đó có vai trò lớn của Việt Nam trên cương vị Chủ tịch ASEAN năm 2020.

ASEAN nỗ lực xây dựng lập trường chung, coi an ninh, ổn định, hợp tác trên Biển Đông là lợi ích chung của khu vực.
ASEAN nỗ lực xây dựng lập trường chung, coi an ninh, ổn định, hợp tác trên Biển Đông là lợi ích chung của khu vực.

Tuy nhiên, sức mạnh nhiều mặt của ASEAN vẫn kém Trung Quốc. ASEAN vẫn chưa hình thành một phương thức hành động thống nhất toàn khối, có tính hữu hiệu cao trong xử lý vấn đề Biển Đông. Một số nước vẫn còn biểu hiện tính toán lợi ích riêng, bị nước lớn tác động, chi phối.

Với các nước ASEAN là quốc gia biển, Biển Đông là chủ quyền, lợi ích quốc gia, dân tộc, là vấn đề chính trị, kinh tế, quốc phòng, an ninh, ngoại giao, gắn với môi trường hòa bình, ổn định, phát triển của đất nước.

Tranh chấp chủ quyền phức tạp gấp nhiều lần thách thức về tự do, an ninh, an toàn hàng hải của các nước ngoài khu vực. Tranh thủ sự ủng hộ quốc tế là cần thiết, nhưng dựa vào bên ngoài để bảo vệ chủ quyền quốc gia là tư duy sai lầm, vẫn tồn tại ở một bộ phận.

Năm 2021 và tiếp theo sẽ thế nào?

Biển Đông chịu nhiều tác động, từ nhiều hướng khác nhau, nên tình hình luôn biến động. Biến động theo chiều hướng nào, mức độ nào, tùy thuộc vào nhiều yếu tố, cả bên trong và bên ngoài.

Trung Quốc về cơ bản vẫn tiếp tục “đa chiến pháp”, nhịp độ khi căng, khi chùng, nhưng tổng thể vẫn là hành động kiên quyết, cứng rắn. Nếu nội bộ không có đột biến và áp lực bên ngoài chưa đủ độ (là khả năng hiện hữu), thì Trung Quốc không, hoặc khó nhượng bộ.

Năm 2021, ASEAN cơ bản vẫn giữ định hướng chính sách, chiến lược ở Biển Đông, được xác định từ năm 2020. Nhưng biến động ở Myanmar, khó khăn do đại dịch Covid-19 và một số vấn đề phức tạp khác, nên việc thực thi bị ảnh hưởng.

Mỹ và các nước phương Tây cơ bản vẫn tiếp tục xu hướng như 2020. Các nước còn nhiều vấn đề lớn cần giải quyết. Ưu tiên vẫn là phòng chống đại dịch và phục hồi nền kinh tế. Trung Quốc là đối tác thương mại lớn nhất của EU. Cọ xát giữa lợi ích kinh tế và an ninh, an toàn, tự do hàng hải, duy trì trật tự thế giới trên cơ sở luật pháp, công bằng, tác động đến chính sách của nhiểu nước.

Nhìn chung, năm 2021 chưa hội tủ đủ các yếu tố để tình hình sáng sủa hơn, Biển Đông chưa thể sớm bình lặng. Giải quyết tranh chấp chủ quyền là công việc phức tạp, lâu dài, cần sự kiên trì, nỗ lực của tất cả các bên, cả trong và ngoài khu vực. Cần đề cao chủ nghĩa đa phương, hợp tác, tranh thủ sự ủng hộ quốc tế rộng rãi về thiết lập và tuân thủ một trật tự dựa trên luật pháp, luật lệ, giá trị chung và lợi ích chung.

Việc cần làm trước hết là xây dựng và duy trì môi trường thuận lợi cho việc thúc đẩy hợp tác. Coi trọng biện pháp ngoại giao, pháp lý, duy trì thường xuyên đối thoại, tháo gỡ vướng mắc, thúc đẩy hợp tác kinh tế, quốc phòng, an ninh, khoa học công nghệ, tìm kiếm cứu nạn trên biển.

Kiềm chế và chủ động phòng tránh nguy cơ đụng độ không mong muốn trên biển. Đi đôi với hợp tác, cần đấu tranh để xây dựng một cơ chế giám sát có hiệu quả và giải quyết tranh chấp bắt buộc nhằm ổn định tình hình Biển Đông.

Đàm phán COC khó có thể kết thúc trong năm 2021 như tuyên bố của Trung Quốc, do độ chênh lớn về yêu sách chủ quyền. Kiên trì, nỗ lực, phối hợp chặt chẽ các nước ASEAN để vượt qua trở ngại, bảo đảm COC thực chất, hiệu quả, hiệu lực. Mở rộng quy định về chống va chạm không định trước trên biển giữa các lực lượng quân sự cho cả tàu thuyền dân sự, thương mại, đánh cá.

TIN LIÊN QUAN
Nhật Bản, Australia đồng loạt bày tỏ quan ngại sâu sắc về Luật Hải cảnh Trung Quốc
Bộ Ngoại giao lên tiếng về việc tàu chiến Mỹ di chuyển gần Hoàng Sa và Trường Sa của Việt Nam
Tư lệnh lục quân Ấn Độ: Chiến dịch của Trung Quốc với Biển Đông sẽ không hiệu quả
Chính quyền Tổng thống Joe Biden gia tăng sức ép 'bốn bề' với Trung Quốc trên Biển Đông
Hội nghị G7 và Bộ tứ: Hai sự kiện, sự kết nối và mục đích chung
Bộ Tứ phản đối nỗ lực đơn phương thay đổi hiện trạng ở Biển Đông
Vũ Đăng Minh

Có thể bạn quan tâm

Bài viết cùng chủ đề

Biển Đông

Đọc thêm

Nữ hoàng Anh xúc động tiễn biệt Hoàng thân Philip trong lễ tang

Nữ hoàng Anh xúc động tiễn biệt Hoàng thân Philip trong lễ tang

Baoquocte.vn. Nữ hoàng Anh Elizabeth II xúc động và trầm ngâm khi từ biệt Hoàng thân Philip sau 74 năm gắn bó, trong lễ tang ông được tổ chức trang trọng.
9 món đồ công nghệ ai cũng ao ước sở hữu trong 'Thám tử lừng danh Conan: Viên đạn đỏ'

9 món đồ công nghệ ai cũng ao ước sở hữu trong 'Thám tử lừng danh Conan: Viên đạn đỏ'

Baoquocte.vn. Ván trượt siêu tốc, giày tăng sức mạnh, đồng hồ gây mê... là những vũ khí lợi hại giúp Conan và nhóm bạn thám tử có thể vượt qua hiểm ...
Nhà văn hóa Hữu Ngọc: Một thoáng văn học Italy (Kỳ 8)

Nhà văn hóa Hữu Ngọc: Một thoáng văn học Italy (Kỳ 8)

Baoquocte.vn. Văn học Italy thời kỳ này có một số tên tuổi như nhà viết tiểu thuyết Fogazzaro Aantonio, nhà thơ Goldoni Carlo, nhà viết luận văn Gadda Carlo.
Viện Đào tạo quốc tế Việt - Nhật và hành trình hướng tới 'chuẩn đại học Nhật Bản'

Viện Đào tạo quốc tế Việt - Nhật và hành trình hướng tới 'chuẩn đại học Nhật Bản'

Baoquocte.vn. Mục tiêu của Viện Đào tạo quốc tế Việt - Nhật đào tạo, cung cấp khoảng 500 kỹ sư, cử nhân mỗi năm nhằm đáp ứng nhu cầu về nguồn ...
Mỹ-Trung tạm gác bất đồng, phối hợp giải quyết khủng hoảng biến đổi khí hậu

Mỹ-Trung tạm gác bất đồng, phối hợp giải quyết khủng hoảng biến đổi khí hậu

Baoquocte.vn. Trong tuyên bố chung được đưa ra sau cuộc thảo luận tại Thượng Hải, Mỹ và Trung Quốc đã nhất trí hợp tác giải quyết khủng hoảng biến đổi khí ...
'Vũ khí' bí mật của Nga trong chiến lược đối phó Ukraine

'Vũ khí' bí mật của Nga trong chiến lược đối phó Ukraine

Baoquocte.vn. Không cần phát động một cuộc tấn công, Nga đang nắm trong tay vũ khí vô cùng lợi hại, đó là tấm hộ chiếu dành cho công dân Ukraine.
Tưng bừng Giải bóng bàn Vụ Trung Đông-châu Phi mở rộng

Tưng bừng Giải bóng bàn Vụ Trung Đông-châu Phi mở rộng

Baoquocte.vn. Thứ trưởng Ngoại giao Nguyễn Minh Vũ đến dự, thi đấu giao hữu và trao giải cho các vận động viên dự Giải bóng bàn Vụ Trung Đông-châu Phi mở ...
Messi lập cú đúp giúp Barcelona giành chức vô địch Cúp Nhà vua

Messi lập cú đúp giúp Barcelona giành chức vô địch Cúp Nhà vua

Baoquocte.vn. Barcelona đã giành chiến thắng tưng bừng 4-0 trước Bilbao để giành chức vô địch Cúp Nhà vua Tây Ban Nha 2021.
IAEA xác nhận Iran 'chơi lớn', làm giàu urani ở mức 60%

IAEA xác nhận Iran 'chơi lớn', làm giàu urani ở mức 60%

Baoquocte.vn. Cơ quan Năng lượng nguyên tử quốc tế (IAEA) ngày 17/4 khẳng định Iran đã bắt đầu quá trình làm giàu urani ở mức tinh khiết 60%.
Dự báo thời tiết ngày và đêm nay (18/4): Cả nước đêm có mưa rào và dông; cảnh báo mưa lớn ở Bắc Bộ; Trung và Nam Bộ ngày hửng nắng

Dự báo thời tiết ngày và đêm nay (18/4): Cả nước đêm có mưa rào và dông; cảnh báo mưa lớn ở Bắc Bộ; Trung và Nam Bộ ngày hửng nắng

Baoquocte.vn. Dự báo thời tiết Hà Nội nhiều mây, sáng và đêm có mưa, mưa rào và có nơi có dông. Gió đông đến đông nam cấp 2-3.
Căng thẳng Nga-Ukraine: Kịch bản cũ, ác mộng xưa

Căng thẳng Nga-Ukraine: Kịch bản cũ, ác mộng xưa

Baoquocte.vn. Căng thẳng gia tăng trong quan hệ Nga-Ukraine đặt ra câu hỏi liệu kịch bản cũ của Crimea có trở lại? Chủ ý và ý đồ của các bên là gì? TG&VN phân tích.
Cuộc đấu mới ‘Ai thắng ai’: Liên thủ đấu liên minh

Cuộc đấu mới ‘Ai thắng ai’: Liên thủ đấu liên minh

Baoquocte.vn. Một bên là liên minh Mỹ-đồng minh, bên kia là Trung Quốc-Nga. Cuộc đấu quốc tế mới lại đặt ra câu hỏi muôn thủa ‘Ai thắng ai?’. Phân tích của báo TG&VN.
Triều Tiên phóng tên lửa và phản ứng của Mỹ: Bên cách cũ, phía tính mới

Triều Tiên phóng tên lửa và phản ứng của Mỹ: Bên cách cũ, phía tính mới

Baoquocte.vn. Phản ứng của Mỹ trước động thái mới của phía Triều Tiên bộc lộ những chủ ý chính sách mới của chính quyền Biden đối với điểm nóng này. TG&VN phân tích
Giải mã 8 trọng tâm đối ngoại của Mỹ. Nửa định hướng, nửa ưu tiên

Giải mã 8 trọng tâm đối ngoại của Mỹ. Nửa định hướng, nửa ưu tiên

Baoquocte.vn. Tuyên cáo định hướng của cặp Biden/Blinken hé lộ điều gì về ưu tiên đối ngoại của Mỹ hiện nay? Sách lược ‘ngoài yên’ để ‘trong ấm’ của chính quyền ông Biden.
Dân chủ Mỹ qua sự kiện ngày 6.1: Xảy chuyện nên lộ diện

Dân chủ Mỹ qua sự kiện ngày 6.1: Xảy chuyện nên lộ diện 1

Baoquocte.vn. Khủng hoảng 6/1 lộ diện những khiếm khuyết, rệu rã của nền dân chủ Mỹ. Rồi đây, nhân tố nào quyết định chiều hướng tình hình Mỹ trong năm 2021? Phân tích.
Trung Quốc-EU đạt thỏa thuận đầu tư: Phe cần gặp phía vội

Trung Quốc-EU đạt thỏa thuận đầu tư: Phe cần gặp phía vội

Baoquocte.vn. Trung Quốc-EU ký kết thoả thuận về đầu tư sau 7 năm đàm phán. Điều gì khiến cả hai đều vừa cần vừa vội với việc ký kết nói trên. Báo TG&VN phân tích.
'Vũ khí' bí mật của Nga trong chiến lược đối phó Ukraine

'Vũ khí' bí mật của Nga trong chiến lược đối phó Ukraine

Baoquocte.vn. Không cần phát động một cuộc tấn công, Nga đang nắm trong tay vũ khí vô cùng lợi hại, đó là tấm hộ chiếu dành cho công dân Ukraine.
Những điểm nhấn trong 100 ngày đầu nhiệm kỳ Tổng thống Mỹ Joe Biden

Những điểm nhấn trong 100 ngày đầu nhiệm kỳ Tổng thống Mỹ Joe Biden

Baoquocte.vn. Ngày 16/4, trang The Interpreter đã điểm lại những sự kiện đáng chú ý trong 100 ngày đầu tiên của chính quyền Tổng thống Mỹ Joe Biden.
Mỹ, NATO rút quân khỏi Afghanistan: Nhúng chân vào dễ dàng hơn rời bỏ

Mỹ, NATO rút quân khỏi Afghanistan: Nhúng chân vào dễ dàng hơn rời bỏ

Baoquocte.vn. Ngày 14/4, NATO tuyên bố sẽ cùng với Mỹ rút toàn bộ quân khỏi Afghanistan. Dư luận truyền thông Đức có nhiều ý kiến về vấn đề này.
Liệu quan hệ Mỹ-EU có cải thiện dưới thời Tổng thống Joe Biden?

Liệu quan hệ Mỹ-EU có cải thiện dưới thời Tổng thống Joe Biden?

Baoquocte.vn. Cách nhìn nhận bạn – thù là nguyên nhân lớn nhất tác động đến mối quan hệ xuyên Đại Tây Dương giữa Mỹ và Liên minh châu Âu (EU).
Mỹ, NATO 'nóng như lửa đốt', lo giữ chốt an toàn cho 'quả lựu đạn' Nga-Ukraine

Mỹ, NATO 'nóng như lửa đốt', lo giữ chốt an toàn cho 'quả lựu đạn' Nga-Ukraine

Baoquocte.vn. Việc Nga gia tăng sức ép quân sự ở Crimea và biên giới Ukraine đang khiến Mỹ và NATO lo ngại và ra sức ngăn cản leo thang thành xung đột.
Báo CNN gọi lực lượng dân quân biển Trung Quốc là 'công cụ đắc lực' trên Biển Đông

Báo CNN gọi lực lượng dân quân biển Trung Quốc là 'công cụ đắc lực' trên Biển Đông

Baoquocte.vn. Trung Quốc tận dụng tối đa lực lượng dân quân biển và ngư dân phục vụ cho thực hiện “chiến thuật vùng xám” của nước này trên Biển Đông.
Phiên bản di động