Biển Đông nhìn từ các phía (Kỳ cuối)

Vũ Đăng Minh
Theo dõi TGVN trên
Baoquocte.vn. TGVN. Biển Đông chịu nhiều tác động, từ nhiều hướng khác nhau, nên tình hình luôn biến động. Biến động theo chiều hướng nào, mức độ nào, tùy thuộc vào nhiều yếu tố, cả bên trong và bên ngoài.
Biển Đông nhìn từ các phía (Kỳ 1)

Biển Đông nhìn từ các phía (Kỳ 1)

Tập hợp lực lượng, quốc tế hóa vấn đề Biển Đông

Năm 2020 và đầu năm 2021, nhiều nước bày tỏ quan điểm lo ngại, phản đối yêu sách và hoạt động gây mất an ninh, ổn định ở Biển Đông. Bộ tứ (Quad) gồm Mỹ, Nhật Bản, Ấn Độ và Australia tổ chức diễn tập quân sự trên biển. Pháp, Canada, Anh, Đức và một số nước khác đang và sẽ cử đội tàu chiến thực hiện FONOPs, tham gia diễn tập ở Thái Bình Dương, trong đó có Biển Đông. Lực lượng sử dụng có cả tàu sân bay, tàu ngầm cho thấy các nước coi trọng Biển Đông.

Tham gia FONOPs, tuyên bố trong các hội nghị, diễn đàn, gửi công hàm phản đối… là biểu hiện của việc tập hợp lực lượng ngoài khu vực, quốc tế hóa vấn đề Biển Đông. Đó là những tín hiệu gửi tới Bắc Kinh, tạo áp lực nhất định đến Trung Quốc.

Tuy nhiên, động thái của các nước vẫn mang tính đối phó với các hành động cụ thể của Trung Quốc, chưa hình thành một chiến lược chung, mặt trận chung, là đối trọng thường xuyên, thực sự với chiến lược Biển Đông của Trung Quốc.

Hành động của các nước xuất phát từ lợi ích về tự do, an ninh, an toàn hàng hải, lo ngại sự trỗi dậy của Trung Quốc và nguyên tắc tôn trọng luật pháp quốc tế. Nhưng cũng là biện pháp thể hiện vai trò ở một địa bàn chiến lược, nhằm đối phó với các thách thức khác, trên các khu vực khác của Trung Quốc và có thể là con bài mặc cả khi cần.

Nhân tố ASEAN

Năm 2020, vấn đề Biển Đông là một nội dung quan tâm thường xuyên trong chương trình nghị sự, thông cáo, tuyên bố chung. ASEAN nỗ lực xây dựng lập trường chung, coi an ninh, ổn định, hợp tác trên Biển Đông là lợi ích chung của khu vực; luật pháp quốc tế, trong đó có UNCLOS 1982 là cơ sở để đối thoại, giải quyết tranh chấp bằng biện pháp hòa bình.

Việt Nam và các nước ASEAN hoan nghênh, ủng hộ các tuyên bố, hoạt động của các nước ngoài khu vực tôn trọng chủ quyền, quyền chủ quyền, quyền tài phán của quốc gia ven biển Đông, phù hợp với UNCLOS 1982, đóng góp cho hòa bình, ổn định, an ninh, an toàn, tự do hàng hải, hàng không.

Các nước Đông Nam Á ngày càng nhận thức rõ vai trò ASEAN trong vấn đề Biển Đông. Việt Nam, Malaysia, Philippines, Inonesia… có lập trường rõ ràng, hành động tích cực hơn. Đó là một bước tiến của ASEAN, trong đó có vai trò lớn của Việt Nam trên cương vị Chủ tịch ASEAN năm 2020.

ASEAN nỗ lực xây dựng lập trường chung, coi an ninh, ổn định, hợp tác trên Biển Đông là lợi ích chung của khu vực.
ASEAN nỗ lực xây dựng lập trường chung, coi an ninh, ổn định, hợp tác trên Biển Đông là lợi ích chung của khu vực.

Tuy nhiên, sức mạnh nhiều mặt của ASEAN vẫn kém Trung Quốc. ASEAN vẫn chưa hình thành một phương thức hành động thống nhất toàn khối, có tính hữu hiệu cao trong xử lý vấn đề Biển Đông. Một số nước vẫn còn biểu hiện tính toán lợi ích riêng, bị nước lớn tác động, chi phối.

Với các nước ASEAN là quốc gia biển, Biển Đông là chủ quyền, lợi ích quốc gia, dân tộc, là vấn đề chính trị, kinh tế, quốc phòng, an ninh, ngoại giao, gắn với môi trường hòa bình, ổn định, phát triển của đất nước.

Tranh chấp chủ quyền phức tạp gấp nhiều lần thách thức về tự do, an ninh, an toàn hàng hải của các nước ngoài khu vực. Tranh thủ sự ủng hộ quốc tế là cần thiết, nhưng dựa vào bên ngoài để bảo vệ chủ quyền quốc gia là tư duy sai lầm, vẫn tồn tại ở một bộ phận.

Năm 2021 và tiếp theo sẽ thế nào?

Biển Đông chịu nhiều tác động, từ nhiều hướng khác nhau, nên tình hình luôn biến động. Biến động theo chiều hướng nào, mức độ nào, tùy thuộc vào nhiều yếu tố, cả bên trong và bên ngoài.

Trung Quốc về cơ bản vẫn tiếp tục “đa chiến pháp”, nhịp độ khi căng, khi chùng, nhưng tổng thể vẫn là hành động kiên quyết, cứng rắn. Nếu nội bộ không có đột biến và áp lực bên ngoài chưa đủ độ (là khả năng hiện hữu), thì Trung Quốc không, hoặc khó nhượng bộ.

Năm 2021, ASEAN cơ bản vẫn giữ định hướng chính sách, chiến lược ở Biển Đông, được xác định từ năm 2020. Nhưng biến động ở Myanmar, khó khăn do đại dịch Covid-19 và một số vấn đề phức tạp khác, nên việc thực thi bị ảnh hưởng.

Mỹ và các nước phương Tây cơ bản vẫn tiếp tục xu hướng như 2020. Các nước còn nhiều vấn đề lớn cần giải quyết. Ưu tiên vẫn là phòng chống đại dịch và phục hồi nền kinh tế. Trung Quốc là đối tác thương mại lớn nhất của EU. Cọ xát giữa lợi ích kinh tế và an ninh, an toàn, tự do hàng hải, duy trì trật tự thế giới trên cơ sở luật pháp, công bằng, tác động đến chính sách của nhiểu nước.

Nhìn chung, năm 2021 chưa hội tủ đủ các yếu tố để tình hình sáng sủa hơn, Biển Đông chưa thể sớm bình lặng. Giải quyết tranh chấp chủ quyền là công việc phức tạp, lâu dài, cần sự kiên trì, nỗ lực của tất cả các bên, cả trong và ngoài khu vực. Cần đề cao chủ nghĩa đa phương, hợp tác, tranh thủ sự ủng hộ quốc tế rộng rãi về thiết lập và tuân thủ một trật tự dựa trên luật pháp, luật lệ, giá trị chung và lợi ích chung.

Việc cần làm trước hết là xây dựng và duy trì môi trường thuận lợi cho việc thúc đẩy hợp tác. Coi trọng biện pháp ngoại giao, pháp lý, duy trì thường xuyên đối thoại, tháo gỡ vướng mắc, thúc đẩy hợp tác kinh tế, quốc phòng, an ninh, khoa học công nghệ, tìm kiếm cứu nạn trên biển.

Kiềm chế và chủ động phòng tránh nguy cơ đụng độ không mong muốn trên biển. Đi đôi với hợp tác, cần đấu tranh để xây dựng một cơ chế giám sát có hiệu quả và giải quyết tranh chấp bắt buộc nhằm ổn định tình hình Biển Đông.

Đàm phán COC khó có thể kết thúc trong năm 2021 như tuyên bố của Trung Quốc, do độ chênh lớn về yêu sách chủ quyền. Kiên trì, nỗ lực, phối hợp chặt chẽ các nước ASEAN để vượt qua trở ngại, bảo đảm COC thực chất, hiệu quả, hiệu lực. Mở rộng quy định về chống va chạm không định trước trên biển giữa các lực lượng quân sự cho cả tàu thuyền dân sự, thương mại, đánh cá.

TIN LIÊN QUAN
Nhật Bản, Australia đồng loạt bày tỏ quan ngại sâu sắc về Luật Hải cảnh Trung Quốc
Bộ Ngoại giao lên tiếng về việc tàu chiến Mỹ di chuyển gần Hoàng Sa và Trường Sa của Việt Nam
Tư lệnh lục quân Ấn Độ: Chiến dịch của Trung Quốc với Biển Đông sẽ không hiệu quả
Chính quyền Tổng thống Joe Biden gia tăng sức ép 'bốn bề' với Trung Quốc trên Biển Đông
Hội nghị G7 và Bộ tứ: Hai sự kiện, sự kết nối và mục đích chung
Bộ Tứ phản đối nỗ lực đơn phương thay đổi hiện trạng ở Biển Đông
Vũ Đăng Minh

Bài viết cùng chủ đề

Biển Đông

Đọc thêm

XSMB 20/8, trực tiếp kết quả xổ số miền Bắc hôm nay 20/8/2022. dự đoán XSMB thứ 7

XSMB 20/8, trực tiếp kết quả xổ số miền Bắc hôm nay 20/8/2022. dự đoán XSMB thứ 7

Baoquocte.vn. XSMB 20/8. trực tiếp xổ số miền Bắc 20/8/2022. xổ số hôm nay 20/8. xổ số miền Bắc hôm nay. XSMB thứ 7. kết quả xổ số ngày 20 tháng ...
Cà Mau tháo gỡ vướng mắc để thu hút đầu tư

Cà Mau tháo gỡ vướng mắc để thu hút đầu tư

Baoquocte.vn. Thời gian qua, Cà Mau chú trọng xây dựng môi trường đầu tư minh bạch, thông thoáng, tạo thuận lợi cho các doanh nghiệp đến đầu tư.
Sống xanh với Hanoi Melody Residences

Sống xanh với Hanoi Melody Residences

Baoquocte.vn. Nằm tại “tâm điểm xanh” với tổng diện tích cây xanh và mặt nước lớn nhất nhì Hà Nội cùng hệ tiện ích xanh nội khu phong phú, Hanoi Melody ...
Honda BR-V 2022 sắp được ra mắt tại Việt Nam, giá hơn 400 triệu đồng

Honda BR-V 2022 sắp được ra mắt tại Việt Nam, giá hơn 400 triệu đồng

Baoquocte.vn. Honda BR-V 2022 là mẫu xe MPV 7 chỗ cỡ nhỏ tiếp theo ra mắt thị trường Việt Nam nhằm cạnh tranh Mitsubishi Xpander, Toyota Veloz Cross.
Hoa hậu Hương Giang và bạn trai chính thức 'đường ai nấy đi'

Hoa hậu Hương Giang và bạn trai chính thức 'đường ai nấy đi'

Baoquocte.vn. Chiều nay (19/8), Hoa hậu Hương Giang chia sẻ dòng trạng thái thông báo chia tay bạn trai - doanh nhân Matt Liu sau 2 năm bên nhau.
Xét tuyển đại học 2022: Gần 600.000 thí sinh đã nhập nguyện vọng

Xét tuyển đại học 2022: Gần 600.000 thí sinh đã nhập nguyện vọng

Baoquocte.vn. Theo thông tin từ Vụ Giáo dục đại học, Bộ GD&ĐT, tính đến 12h ngày 19/8, cả nước đã có gần 598.000 thí sinh nhập nguyện vọng xét tuyển đại ...
Nhận diện thách thức, sớm tháo gỡ khó khăn cho doanh nghiệp

Nhận diện thách thức, sớm tháo gỡ khó khăn cho doanh nghiệp

Baoquocte.vn. Chiều 19/8, tại Hà Nội, Ủy viên Trung ương Đảng, Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Đức Hải đã có buổi làm việc với VCCI về tình hình doanh nghiệp.
Tin thế giới 19/8: Ukraine lo Nga làm điều này ở Zaporizhzhia, ứng viên Thủ tướng Anh muốn ‘cấm cửa’ ông Putin tại G20

Tin thế giới 19/8: Ukraine lo Nga làm điều này ở Zaporizhzhia, ứng viên Thủ tướng Anh muốn ‘cấm cửa’ ông Putin tại G20

Baoquocte.vn. Ukraine lo Nga cắt nguồn ở nhà máy Zaporizhzhia, Ngoại trưởng Anh muốn ‘cấm cửa’ lãnh đạo Nga tại G20…là tin thế giới nổi bật ngày 19/8.
Kinh tế Trung Quốc khó khăn chưa từng có, hy vọng giải cứu thế giới vụt tắt?

Kinh tế Trung Quốc khó khăn chưa từng có, hy vọng giải cứu thế giới vụt tắt?

Baoquocte.vn. Kinh tế Trung Quốc đang ở thời điểm khó khăn nhất, hiện tại rất ít khả năng nới lỏng các chính sách. Trung Quốc có đủ khả năng ra tay ...
Thanh niên Ngoại giao vững lý tưởng, rèn bản lĩnh

Thanh niên Ngoại giao vững lý tưởng, rèn bản lĩnh

Baoquocte.vn. Đoàn viên Thanh niên Bộ đã hiểu hơn về lịch sử, cống hiến của ngành để vững lý tưởng, rèn bản lĩnh, tiếp tục đóng góp vì nền Ngoại giao ...
Thỏa thuận ngừng bắn ở dải Gaza: Tái hiện khúc dạo đầu

Thỏa thuận ngừng bắn ở dải Gaza: Tái hiện khúc dạo đầu

Baoquocte.vn. Với nỗ lực của Ai Cập, thỏa thuận ngừng bắn giữa Israel và Phong trào thánh chiến Hồi giáo Jihad ở dải Gaza, Palestine, đã có hiệu lực.
Tổng thống Thổ Nhĩ Kỳ thăm Nga: Toan tính của 'người hòa giải'

Tổng thống Thổ Nhĩ Kỳ thăm Nga: Toan tính của 'người hòa giải'

Baoquocte.vn. Với chuyến thăm Nga sắp tới, Thổ Nhĩ Kỳ sẽ có thêm cơ hội nâng cao vai trò trung gian hòa giải của mình trong cuộc xung đột Nga-Ukraine.
Căng thẳng địa chính trị khiến hợp tác khoa học ‘lâm bệnh’

Căng thẳng địa chính trị khiến hợp tác khoa học ‘lâm bệnh’

Baoquocte.vn. Hợp tác khoa học quan trọng trong giải quyết vấn đề toàn cầu, song chủ nghĩa dân tộc gia tăng khiến các quốc gia thiếu tin tưởng và khoa học trở thành nạn nhân.
Cuộc đua ngầm dưới Thái Bình Dương

Cuộc đua ngầm dưới Thái Bình Dương

Baoquocte.vn. Những năm gần đây, châu Á-Thái Bình Dương trở thành nơi cạnh tranh ảnh hưởng giữa các nước lớn.
Châu Âu có khả năng tự bảo vệ mình

Châu Âu có khả năng tự bảo vệ mình

Baoquocte.vn. ... Và Mỹ có cần mãi mãi là nhà cung cấp an ninh chính ở châu Âu không?
Dự án dầu khí Sakhalin-2: Nhật khó vượt ‘lằn ranh đỏ’ về vấn đề năng lượng với Nga

Dự án dầu khí Sakhalin-2: Nhật khó vượt ‘lằn ranh đỏ’ về vấn đề năng lượng với Nga

Baoquocte.vn. Bất chấp việc tham gia các lệnh trừng phạt của phương Tây với Nga, Nhật Bản vẫn quyết định duy trì lợi ích của mình trong dự án Sakhalin-2 với Nga.
'Nồi áp suất' hạt nhân Zaporizhzhia: Nỗi lo thảm họa và sự cấp thiết của hợp tác thiện chí

'Nồi áp suất' hạt nhân Zaporizhzhia: Nỗi lo thảm họa và sự cấp thiết của hợp tác thiện chí

Baoquocte.vn. Tổng thống Ukraine nhắc rằng 'cả thế giới không được quên Zaporizhzhia'.
Giải pháp 'một mũi tên trúng hai đích' cho biến đổi khí hậu ở Đông Nam Á

Giải pháp 'một mũi tên trúng hai đích' cho biến đổi khí hậu ở Đông Nam Á

Baoquocte.vn. Đầu tư phát triển các biện pháp bảo vệ đa dạng sinh học vừa đối phó với biến đổi khí hậu, vừa có thể tạo ra lợi nhuận lớn cho khu vực Đông Nam Á.
Năm điểm nổi bật của Hội nghị Bộ trưởng Ngoại giao ASEAN lần thứ 55

Năm điểm nổi bật của Hội nghị Bộ trưởng Ngoại giao ASEAN lần thứ 55

Baoquocte.vn. Hội nghị Bộ trưởng Ngoại giao ASEAN lần thứ 55 và các hội nghị liên quan đã diễn ra thành công giữa hàng loạt khủng hoảng và biến động.
'Khoản đầu tư' lớn của Mỹ ở Biển Đông

'Khoản đầu tư' lớn của Mỹ ở Biển Đông

Baoquocte.vn. Học giả Greg Poling của CSIS (Mỹ) ngày 14/8 nhận định nghiên cứu lịch sử cho thấy Mỹ có lợi ích và đang tiếp tục cam kết tại Biển Đông.
Thủ tướng Nhật Bản: 'Không thể chậm trễ dù chỉ một chút trong giải quyết vấn đề ngoại giao và an ninh'

Thủ tướng Nhật Bản: 'Không thể chậm trễ dù chỉ một chút trong giải quyết vấn đề ngoại giao và an ninh'

Baoquocte.vn. Thủ tướng Nhật Bản Kishida Fumio và nội các mới của ông đã đưa ra những ưu tiên chính sách rõ ràng trong một bối cảnh mới đầy phức tạp.
Tổng thống Thổ Nhĩ Kỳ tự tin với thành quả ngoại giao, đã đến lúc 'thảnh thơi' đợi 'trái ngọt'?

Tổng thống Thổ Nhĩ Kỳ tự tin với thành quả ngoại giao, đã đến lúc 'thảnh thơi' đợi 'trái ngọt'?

Baoquocte.vn. Những nỗ lực ngoại giao của Tổng thống Thổ Nhĩ Kỳ đã giúp ông có điểm cộng trong chiến dịch bầu cử vào năm sau.
Phiên bản di động