'Bong bóng hoa tulip' và lời nhắc nhở của lịch sử tài chính thế giới

Chu Văn
Câu chuyện “cơn sốt hoa tulip” xảy ra ở Cộng hòa Hà Lan vào thế kỷ XVII, là một trong những giai đoạn đáng ghi nhớ trong lịch sử của ngành tài chính thế giới.
Theo dõi Baoquocte.vn trên
Giá thỏa thuận của một củ tulip (uất kim hương) khi ấy mới xuất hiện tăng vọt tới mức bất thường rồi đột ngột sụp đổ. (Nguồn: Internet)
Giá thỏa thuận của một củ tulip (uất kim hương) khi mới xuất hiện tăng vọt tới mức bất thường rồi đột ngột sụp đổ. (Nguồn: Internet)

Bong bóng đầu cơ nổi lên vào những năm đầu 1630 khi củ hoa tulip, đặc biệt là những giống hoa quý hiếm, được giới thượng lưu Hà Lan săn lùng.

Giá của những củ hoa tulip này tăng vọt đến mức cắt cổ do nhu cầu điên cuồng và giao dịch đầu cơ. Khi cơn sốt lên đến đỉnh điểm vào năm 1637, một số củ hoa tulip đã được bán với giá tương đương của ngôi nhà xa hoa và các nhà đầu tư tham gia vào một cuộc đầu cơ điên cuồng, hy vọng lợi nhuận ngày càng tăng.

Tin liên quan
Giữa lúc căng thẳng, Tổng thống Argentina đề nghị thông qua ưu đãi thuế cho các công ty Trung Quốc Giữa lúc căng thẳng, Tổng thống Argentina đề nghị thông qua ưu đãi thuế cho các công ty Trung Quốc

Tuy nhiên, bong bóng cuối cùng đã vỡ, dẫn đến giá hoa tulip giảm mạnh. Nhiều nhà đầu tư phải đối mặt với sự hủy hoại tài chính, và “cơn sốt hoa tulip” là câu chuyện cảnh báo về sự nguy hiểm của tâm lý hưng phấn phi lý và tình trạng đầu cơ quá mức trên thị trường tài chính cùng với 8 bài học điển hình.

Tulipmania là vụ bong bóng đầu tiên trong số năm vụ bong bóng thường được nhắc đến trong lịch sử ngành tài chính thế giới.

Những vụ khác được kể đến như bong bóng Biển Nam năm 1720, bong bóng Thị trường chứng khoán và bất động sản Nhật Bản những năm 1980, bong bóng dot-com những năm 1990 và bong bóng nhà ở tại Mỹ gần đây hơn.

Bong bóng đầu cơ và sự hưng phấn phi lý

“Cơn sốt hoa tulip” đóng vai trò như một lời nhắc nhở rõ ràng về việc thị trường có thể dễ bị ảnh hưởng bởi bong bóng đầu cơ, vốn được thúc đẩy bởi sự hưng phấn phi lý như thế nào. Các nhà đầu tư trong giai đoạn này bị thúc đẩy bởi nỗi sợ bỏ lỡ cơ hội (FOMO) và niềm tin rằng giá hoa tulip sẽ không ngừng tăng. Nó nhấn mạnh tầm quan trọng của việc nhận ra các khía cạnh tâm lý của hành vi thị trường và thận trọng khi cảm giác hưng phấn chiếm ưu thế.

Định giá tài sản và giá trị nội tại

Tulipmania nhấn mạnh tầm quan trọng của việc định giá tài sản hợp lý và sự khác biệt giữa giá thị trường và giá trị nội tại. Giá hoa tulip trong thời kỳ hưng thịnh được đẩy lên quá cao bởi sự đầu cơ và động lực xã hội lớn hơn giá trị nội tại thực tế của củ hoa tulip. Nhà đầu tư nên đánh giá giá trị cơ bản của tài sản và tránh chỉ dựa vào tâm lý và xu hướng thị trường.

Thanh khoản thị trường và chiến lược rút lui

Sự sụp đổ của Tulipmania cho thấy những thách thức của việc thoát khỏi một thị trường có tính thanh khoản cao khi bong bóng vỡ. Nhiều nhà đầu tư nhận thấy mình không thể bán số hoa tulip mà họ nắm giữ ở bất kỳ mức giá nào gần với mức giá mà họ đã trả. Điều này nhấn mạnh tầm quan trọng của tính thanh khoản thị trường và việc có các chiến lược rút lui được cân nhắc kỹ lưỡng, đặc biệt là ở các thị trường có tốc độ leo thang giá nhanh chóng.

Vai trò của quy định và giám sát

“Cơn sốt hoa tulip” xảy ra trong một môi trường tài chính tương đối không được kiểm soát. Việc thiếu sự giám sát thích hợp đã cho phép hoạt động đầu cơ tràn lan, góp phần làm trầm trọng thêm tình trạng bong bóng. Khung pháp lý rất quan trọng để duy trì tính toàn vẹn của thị trường, ngăn ngừa gian lận và hạn chế đầu cơ quá mức. Những bài học từ Tulipmania nhấn mạnh sự cần thiết phải có cơ chế điều tiết hiệu quả trên thị trường tài chính.

Đa dạng hóa và quản lý rủi ro

Sự tập trung đầu tư vào một loại tài sản duy nhất - củ hoa tulip - làm trầm trọng thêm ảnh hưởng của sự sụp đổ của cơn sốt hoa tulip đối với các nhà đầu tư. Đa dạng hóa giữa các loại tài sản khác nhau là một chiến lược quản lý rủi ro cơ bản. Các nhà đầu tư nên tránh dồn tất cả nguồn lực của mình vào một khoản đầu tư duy nhất, để giảm khả năng thua lỗ thảm khốc nếu một thị trường cụ thể trải qua thời kỳ suy thoái.

'Bong bóng hoa tulip' và lời nhắc nhở của lịch sử tài chính thế giới
“Bong bóng hoa tulip” và lời nhắc nhở của lịch sử tài chính thế giới. Ảnh minh họa giá củ tulip trong thời kỳ bong bóng. (Nguồn: Internet)

Tâm lý hành vi bầy đàn

Tulipmania minh họa một cách sinh động sức mạnh của hành vi bầy đàn trên thị trường tài chính. Các nhà đầu tư có xu hướng đi theo đám đông, thường bị thúc đẩy bởi nỗi sợ bỏ lỡ lợi nhuận tiềm năng. Hiểu và cảnh giác với hành vi bầy đàn là điều quan trọng để các nhà đầu tư đưa ra quyết định hợp lý dựa trên phân tích của chính họ thay vì khuất phục trước tâm lý chung của thị trường.

Phân tích cơ bản và quan điểm dài hạn

Nhà đầu tư nên áp dụng quan điểm dài hạn và tiến hành phân tích cơ bản kỹ lưỡng khi đưa ra quyết định đầu tư. Tulipmania minh họa hậu quả của việc đầu cơ ngắn hạn mà không có sự hiểu biết chắc chắn về tài sản cơ bản. Các nhà đầu tư dài hạn tập trung vào các nguyên tắc cơ bản trong khoản đầu tư của họ sẽ có khả năng ứng phó tốt hơn với những biến động của thị trường và tránh bị ảnh hưởng bởi các xu hướng thị trường tạm thời.

Cân bằng đổi mới với sự thận trọng

“Cơn sốt hoa tulip” một phần được thúc đẩy bởi tính mới lạ của củ hoa tulip, đặc biệt là những giống hoa tulip quý hiếm. Mặc dù sự đổi mới là điều cần thiết cho thị trường tài chính nhưng các nhà đầu tư phải cân bằng giữa sự nhiệt tình trước những cơ hội mới với sự đánh giá thận trọng về rủi ro và các nguyên tắc cơ bản. Điều này nhấn mạnh sự cần thiết phải đánh giá cẩn thận khả năng tồn tại và tính bền vững của các tài sản và công cụ đầu tư đổi mới.

Cơn sốt hoa tulip là câu chuyện cảnh báo về sự nguy hiểm của bong bóng đầu cơ, hành vi bầy đàn và tầm quan trọng của việc ra quyết định hợp lý trên thị trường tài chính. Bằng cách học hỏi từ những sai lầm trong quá khứ, các nhà đầu tư và nhà hoạch định chính sách có thể nỗ lực tạo ra các hệ thống tài chính ổn định và linh hoạt hơn, ưu tiên các nguyên tắc cơ bản hợp lý và quản lý rủi ro thận trọng hơn là đầu cơ ngắn hạn.

Khi bong bóng mua sắm trực tuyến của Trung Quốc đang nổ

Khi bong bóng mua sắm trực tuyến của Trung Quốc đang nổ

Đối mặt với việc bị cắt giảm lương, thời gian làm việc kéo dài và sự cạnh tranh khốc liệt, những người bán hàng theo ...

Xung đột Israel - Hamas có thể làm vỡ tung 'siêu bong bóng USD'

Xung đột Israel - Hamas có thể làm vỡ tung 'siêu bong bóng USD'

Theo phân tích của nhà kinh tế độc lập Andy Xie trên tờ SCMP, xung đột tại Trung Đông leo thang có thể khiến "siêu ...

Bốn dự đoán về tài chính năm 2025

Bốn dự đoán về tài chính năm 2025

Trang The Wall Street Journal đăng bài phân tích Dự đoán tài chính năm 2025: Hiệu ứng sau đại dịch. Theo bài báo, tốc độ ...

Kinh tế Việt Nam có đứng vững trước những 'cơn gió ngược' trên thị trường tài chính thế giới?

Kinh tế Việt Nam có đứng vững trước những 'cơn gió ngược' trên thị trường tài chính thế giới?

Nền kinh tế Việt Nam đang được hỗ trợ về chính sách khá tốt. Tuy nhiên, những "cơn gió ngược" trên thị trường tài chính ...

Nguy cơ vỡ nợ cận kề, một quốc gia châu Âu có thể làm rung chuyển thị trường tài chính toàn cầu sắp tới

Nguy cơ vỡ nợ cận kề, một quốc gia châu Âu có thể làm rung chuyển thị trường tài chính toàn cầu sắp tới

Nếu cuộc khủng hoảng nợ Hy Lạp năm 2010 làm rung chuyển thị trường tài chính thế giới, thì cuộc khủng hoảng nợ Italy ngày ...

Đọc thêm

Tử vi hôm nay, xem tử vi 12 con giáp hôm nay ngày 3/1/2026: Tuổi Thìn tài chính khó khăn

Tử vi hôm nay, xem tử vi 12 con giáp hôm nay ngày 3/1/2026: Tuổi Thìn tài chính khó khăn

Xem tử vi 3/1 - tử vi 12 con giáp hôm nay 3/1/2026 - Tý, Sửu, Dần, Mão, Thìn, Tỵ, Ngọ, Mùi, Thân, Dậu, Tuất và Hợi về công việc, ...
Lịch âm hôm nay 2025: Xem lịch âm 3/1/2026, Lịch vạn niên ngày 3 tháng 1 năm 2026

Lịch âm hôm nay 2025: Xem lịch âm 3/1/2026, Lịch vạn niên ngày 3 tháng 1 năm 2026

Lịch âm 3/1. Lịch âm hôm nay 3/1/2026? Âm lịch hôm nay 3/1. Lịch vạn niên 3/1/2026. Ngày hôm nay tốt hay xấu? Xem ngày giờ, hướng tốt xấu...
Nga đáp trả Ukraine bằng đòn tấn công quy mô lớn, Tổng thống Zelensky tiết lộ một thỏa thuận hòa bình và điều chỉnh nhân sự cấp cao

Nga đáp trả Ukraine bằng đòn tấn công quy mô lớn, Tổng thống Zelensky tiết lộ một thỏa thuận hòa bình và điều chỉnh nhân sự cấp cao

Nga đáp trả Ukraine bằng đòn tấn công quy mô lớn, Tổng thống Zelensky tiết lộ một thỏa thuận hòa bình, điều chỉnh nhân sự cấp cao...
Chậm lại trước khi bấm: Kỹ năng công dân số từ nhà sáng tạo trẻ Nguyễn Văn Bình

Chậm lại trước khi bấm: Kỹ năng công dân số từ nhà sáng tạo trẻ Nguyễn Văn Bình

Bên lề Hội nghị cấp cao LHQ về chống tội phạm mạng, đại diện Gen Z Nguyễn Văn Bình (2003) đã nhấn mạnh tầm quan trọng của việc nâng cao ...
Giá vàng hôm nay 3/1/2026 hồi phục mạnh mẽ ngay đầu năm mới; Giá bạc lên 100 USD/ounce khi quốc gia này quyết siết chặt xuất khẩu?

Giá vàng hôm nay 3/1/2026 hồi phục mạnh mẽ ngay đầu năm mới; Giá bạc lên 100 USD/ounce khi quốc gia này quyết siết chặt xuất khẩu?

Giá vàng hôm nay 3/1/2026 hồi phục mạnh mẽ ngay đầu năm mới, giá bạc bùng nổ; Lý do một quốc gia quyết siết chặt xuất khẩu bạc?
Iran phản đối gay gắt tuyên bố can thiệp nội bộ của Tổng thống Mỹ

Iran phản đối gay gắt tuyên bố can thiệp nội bộ của Tổng thống Mỹ

Sau khi Tổng thống Mỹ Donald Trump tuyên bố nước này sẽ can thiệp nếu Iran sử dụng vũ lực nhằm vào những người biểu tình ôn hòa, Iran đã ...
Giá nông sản hôm nay 2/1/2026: Giá cà phê tạo mặt bằng giá cao, thói quen tiêu dùng thay đổi; 3 bước chinh phục hệ thống bán lẻ Pháp

Giá nông sản hôm nay 2/1/2026: Giá cà phê tạo mặt bằng giá cao, thói quen tiêu dùng thay đổi; 3 bước chinh phục hệ thống bán lẻ Pháp

Báo Thế giới và Việt Nam cập nhật giá nông sản hôm nay 2/1/2026, giá cà phê, giá tiêu, giá ca cao, giá gạo xuất khẩu... giao dịch trên thị trường quốc tế và trong ...
Trưởng ban Đối ngoại Trung ương Đảng Cộng sản Argentina: Việt Nam cho thấy năng lực điều hành hiệu quả, khả năng thích ứng cao của hệ thống chính trị

Trưởng ban Đối ngoại Trung ương Đảng Cộng sản Argentina: Việt Nam cho thấy năng lực điều hành hiệu quả, khả năng thích ứng cao của hệ thống chính trị

Sự ổn định chính trị-xã hội là yếu tố then chốt giúp Việt Nam duy trì được mức độ nhất quán trong phát triển mà không nhiều quốc gia đạt được.
Xây dựng Trung tâm Tài chính quốc tế: Đồng phát triển cùng những 'người khổng lồ'

Xây dựng Trung tâm Tài chính quốc tế: Đồng phát triển cùng những 'người khổng lồ'

Xây dựng một Trung tâm Tài chính quốc tế không chỉ là câu chuyện về hạ tầng hay ưu đãi chính sách, mà trước hết là lựa chọn mô hình phát triển.
Nỗ lực tuần tra, kiểm tra và xử lý vi phạm trên biển, tạo chuyển biến căn bản trong chống khai thác IUU

Nỗ lực tuần tra, kiểm tra và xử lý vi phạm trên biển, tạo chuyển biến căn bản trong chống khai thác IUU

Công tác tuần tra, kiểm tra và xử lý vi phạm trên biển năm 2025 đã ghi nhận nhiều chuyển biến rõ nét, cả về quy mô lẫn chất lượng.
Giá nông sản hôm nay 1/1/2026: Giá cà phê trong nước 'tìm điểm hợp lý', giá tiêu tăng liên tiếp; Hệ thống truy xuất nguồn gốc nông sản Việt Nam có gì?

Giá nông sản hôm nay 1/1/2026: Giá cà phê trong nước 'tìm điểm hợp lý', giá tiêu tăng liên tiếp; Hệ thống truy xuất nguồn gốc nông sản Việt Nam có gì?

Báo Thế giới và Việt Nam cập nhật giá nông sản hôm nay 1/1/2026, giá cà phê, giá tiêu, giá ca cao, giá gạo xuất khẩu... giao dịch trên thị trường quốc tế và trong ...
Giá heo hơi hôm nay 1/1: Miền Bắc và miền Trung giảm, mặt bằng giá trong biên độ quen thuộc

Giá heo hơi hôm nay 1/1: Miền Bắc và miền Trung giảm, mặt bằng giá trong biên độ quen thuộc

Giá heo hơi hôm nay 1/1, một số địa phương miền Bắc và miền Trung giảm, miền Nam giữ ổn định, mặt bằng giá trong biên độ quen thuộc, từ 61.000 - 69.000 đồng/kg.
Việt Nam tỏa sáng tại Giải thưởng Bất động sản châu Á PropertyGuru 2025

Việt Nam tỏa sáng tại Giải thưởng Bất động sản châu Á PropertyGuru 2025

Tại đêm Chung kết Giải thưởng Bất động sản châu Á PropertyGuru lần thứ 20, các chủ đầu tư đến từ Việt Nam đã xuất sắc giành 14 danh hiệu 'Best in Asia'.
Giá nhà cao tạo áp lực, người trẻ chuyển hướng chiến lược

Giá nhà cao tạo áp lực, người trẻ chuyển hướng chiến lược

Giá bất động sản duy trì ở mức cao đang tạo ra sức ép lớn lên khả năng sở hữu nhà của người trẻ.
Thị trường bất động sản năm 2025 mang gam màu sáng

Thị trường bất động sản năm 2025 mang gam màu sáng

Tại VRES 2025 ngày 9/12, chuyên gia nhận định nếu năm 2022 thị trường chao đảo vì lãi suất tăng thì 2025 lại cho thấy gam màu tươi sáng hơn.
Vietnam Land chính thức trở thành đối tác phân phối chiến lược của Charmora City

Vietnam Land chính thức trở thành đối tác phân phối chiến lược của Charmora City

Ngày 10/11, Công ty CP DV Môi Giới Vietnam Land và Naman Realty đã chính thức ký kết trở thành đối tác phân phối dự án Charmora City.
Động lực tăng trưởng của vùng đô thị vệ tinh phía Đông TP. Hồ Chí Minh

Động lực tăng trưởng của vùng đô thị vệ tinh phía Đông TP. Hồ Chí Minh

Thị trường bất động sản giáp ranh phía Đông TP. Hồ Chí Minh đang bước vào giai đoạn chuyển động rõ nét.
Tại sao Cảng trung chuyển quốc tế Cần Giờ là đòn bẩy đưa Vinhomes Green Paradise trở thành 'đảo tỷ phú'?

Tại sao Cảng trung chuyển quốc tế Cần Giờ là đòn bẩy đưa Vinhomes Green Paradise trở thành 'đảo tỷ phú'?

Thị trường bất động sản biển tại TP.HCM đã có sự chuyển dịch mạnh mẽ. Mọi bàn luận đều xoay quanh Cần Giờ - địa phương đang được định hướng trở thành đô thị biển ...
Chứng khoán Mỹ 2025: Nhiều kỷ lục in dấu

Chứng khoán Mỹ 2025: Nhiều kỷ lục in dấu

Nhìn tổng thể, 2025 vẫn là một năm thắng lợi rực rỡ của các chỉ số chứng khoán Mỹ.
Tỷ giá ngoại tệ, tỷ giá USD/VND hôm nay 31/12: Đồng USD tăng trong ngày giao dịch cuối cùng của năm 2025

Tỷ giá ngoại tệ, tỷ giá USD/VND hôm nay 31/12: Đồng USD tăng trong ngày giao dịch cuối cùng của năm 2025

Tỷ giá ngoại tệ, tỷ giá USD/VND hôm nay 31/12 ghi nhận đà tăng trở lại trong ngày giao dịch cuối cùng của năm 2025.
Tỷ giá ngoại tệ, tỷ giá USD/VND hôm nay 30/12: Đồng USD đi ngang, tâm lý nhà đầu tư thận trọng

Tỷ giá ngoại tệ, tỷ giá USD/VND hôm nay 30/12: Đồng USD đi ngang, tâm lý nhà đầu tư thận trọng

Tỷ giá ngoại tệ, tỷ giá USD/VND hôm nay 30/12 đi ngang trong phiên giao dịch cuối năm.
Tỷ giá ngoại tệ, tỷ giá USD/VND hôm nay 29/12: Đồng USD trước sức ép giảm giá, dự báo xu hướng đồng bạc xanh tuần này?

Tỷ giá ngoại tệ, tỷ giá USD/VND hôm nay 29/12: Đồng USD trước sức ép giảm giá, dự báo xu hướng đồng bạc xanh tuần này?

Tỷ giá ngoại tệ, tỷ giá USD/VND hôm nay 29/12: Đồng USD trước sức ép giảm giá, dự báo xu hướng đồng bạc xanh tuần này?
Tỷ giá ngoại tệ, tỷ giá USD/VND hôm nay 26/12: USD giảm mạnh do thanh khoản yếu dịp Giáng sinh

Tỷ giá ngoại tệ, tỷ giá USD/VND hôm nay 26/12: USD giảm mạnh do thanh khoản yếu dịp Giáng sinh

Tỷ giá ngoại tệ, tỷ giá USD/VND hôm nay 26/12 tiếp tục giảm mạnh do thanh khoản yếu trong dịp nghỉ lễ Giáng sinh.
Tỷ giá ngoại tệ, tỷ giá USD/VND hôm nay 25/12: Đồng USD đi ngang, có nguy cơ tụt dốc?

Tỷ giá ngoại tệ, tỷ giá USD/VND hôm nay 25/12: Đồng USD đi ngang, có nguy cơ tụt dốc?

Tỷ giá ngoại tệ, tỷ giá USD/VND hôm nay 25/12 đang đi ngang so với ngày hôm qua, song các chuyên gia dự báo đang trên đà giảm mạnh trong thời gian tới.
Phiên bản di động