C4IR Ấn Độ, Malaysia và Serbia 'hiến kế' tăng trưởng số-xanh cho Việt Nam

Đại diện Trung tâm cách mạng công nghiệp 4.0 (C4IR) của Ấn Độ, Malaysia và Serbia bày tỏ sẵn sàng đồng hành Việt Nam trong chia sẻ chính sách, đào tạo nhân lực và xây dựng hệ sinh thái startup trong phát triển xanh-số.

'Chìa khóa' mở tương lai kinh tế biển Việt Nam Thúc đẩy hợp tác giáo dục và khoa học công nghệ Việt Nam-Hoa Kỳ Doanh nghiệp Pháp tìm kiếm cơ hội hợp tác đầu tư tại Việt Nam

Bên lề Diễn đàn Kinh tế mùa Thu năm 2025 diễn ra từ ngày 25-27/11 tại TP. Hồ Chí Minh, đại diện C4IR Ấn Độ, Malaysia và Serbia trả lời phỏng vấn Báo Thế giới và Việt Nam, chia sẻ về kinh nghiệm chuyển đổi số, chuyển đổi xanh, phát triển hệ sinh thái đổi mới sáng tạo và kỳ vọng hợp tác với Việt Nam.

Thủ phủ của công nghệ ứng dụng

Ông Purushottam Kaushik, Giám đốc Trung tâm cách mạng công nghiệp 4.0 (C4IR) Ấn Độ. (Ảnh: Sỹ Điều)

Ông Purushottam Kaushik, Giám đốc C4IR Ấn Độ, khẳng định ấn tượng mạnh mẽ về sự phát triển của TP. Hồ Chí Minh sau 15 năm quay trở lại. Ông nhấn mạnh các nước đang phát triển, trong đó có Việt Nam và Ấn Độ, đang sở hữu cơ hội rất lớn trong cuộc cách mạng công nghệ mới.

Theo ông, có hai hướng chiến lược mà Việt Nam cần tập trung: xây dựng công nghệ và ứng dụng công nghệ để giải quyết bài toán xã hội. Việt Nam, giống như Ấn Độ, sở hữu nguồn nhân lực trẻ và có kỹ năng, hoàn toàn có thể đóng góp vào quá trình hình thành các công nghệ tương lai, từ AI, Internet vạn vật, robot, không gian đến điện toán lượng tử.

Ông Purushottam Kaushik nhấn mạnh: “Các quốc gia đang phát triển sẽ trở thành ‘thủ phủ’ của những ứng dụng công nghệ mang lại tác động xã hội sâu rộng”. Vì thế, Ấn Độ chọn chiến lược đặt con người vào trung tâm, đặc biệt là nhóm yếu thế như phụ nữ, nông dân sở hữu diện tích canh tác nhỏ, hay lao động trình độ thấp.

Ví dụ, dự án hỗ trợ nông dân canh tác chỉ 1-2 mẫu đất nhưng có thể tăng năng suất và giảm sử dụng nước, thuốc trừ sâu nhờ cảm biến, dữ liệu và AI. Hay dự án y tế cộng đồng tại bang Meghalaya sử dụng công nghệ hỗ trợ nhân viên y tế tuyến cơ sở, đã giúp sàng lọc và cứu sống hơn 11.000 người.

Lãnh đạo C4IR Ấn Độ đề xuất Việt Nam và TP. Hồ Chí Minh có thể tham khảo những mô hình này khi phát triển chiến lược chuyển đổi xanh – số. Đặc biệt, ông nhấn mạnh hai trụ cột: tăng tính bao trùm về tiếp cận công nghệ, nhất là với phụ nữ và thanh niên; hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa về dữ liệu và kỹ năng để không bị bỏ lại trong quá trình chuyển đổi.

Không để ai bị bỏ lại phía sau

Bà Puan Ellina Roslan, Giám đốc Trung tâm cách mạng công nghiệp 4.0 (C4IR) Malaysia. (Ảnh: Sỹ Điều)

Bà Puan Ellina Roslan, Giám đốc C4IR Malaysia, nhấn mạnh Diễn đàn Kinh tế mùa Thu năm 2025 chọn đúng chủ đề trọng tâm: chuyển đổi xanh trong kỷ nguyên số. Bà cho rằng hai quá trình này “không thể tách rời”, bởi hạ tầng số tiêu thụ năng lượng rất lớn và chỉ có thể phát triển bền vững khi gắn với năng lượng tái tạo, công nghệ tiết kiệm điện và thiết kế hạ tầng thông minh.

C4IR Malaysia sau hai năm hoạt động đã trở thành cầu nối quan trọng giữa doanh nghiệp, nghiên cứu, xã hội và cơ quan chính phủ trong xây dựng chính sách liên quan đến công nghệ và năng lượng. Bà Puan Elina Roslan nhấn mạnh tầm quan trọng của tính tham vấn và đồng sáng tạo chính sách, giúp các văn bản mới phù hợp thực tiễn hơn và thúc đẩy được thị trường.

Một trong những thông điệp mạnh mẽ bà đưa ra là vấn đề không để ai bị bỏ lại phía sau trong quá trình chuyển đổi. Điều này đòi hỏi: nâng cao năng lực số và kiến thức năng lượng cho người dân; tái đào tạo – nâng cấp kỹ năng cho lực lượng lao động hiện tại; trang bị kỹ năng mới cho thế hệ trẻ để thích ứng với nghề nghiệp mới.

Bà khẳng định Malaysia sẵn sàng hợp tác chặt chẽ với C4IR Việt Nam - trung tâm mới nhất trong mạng lưới – và xem đây là đối tác gần gũi nhất trong khu vực để cùng thúc đẩy các sáng kiến chung về chuyển đổi số và chuyển đổi năng lượng.

Kết nối startup Đông Nam Á

Bà Danijela Djukic, Điều phối viên hợp tác quốc tế của Trung tâm cách mạng công nghiệp 4.0 (C4IR) Serbia. (Ảnh: Sỹ Điều)

Bà Danijela Djukic, Điều phối viên hợp tác quốc tế của C4IR Serbia, bày tỏ ấn tượng với Diễn đàn và sự quan tâm của Việt Nam đối với công nghệ mới. Bà cho biết C4IR Serbia được thành lập năm 2022 với hai trọng tâm chính: AI trong y tế và công nghệ sinh học.

Một trong những thành tựu nổi bật là việc xây dựng hệ thống trung tâm dữ liệu quốc gia và ban hành quy định mới về quản lý hồ sơ y tế điện tử toàn quốc. Đây là nền tảng quan trọng giúp Serbia phát triển hạ tầng số phục vụ phát triển kinh tế, nghiên cứu, y tế và dịch vụ công.

Bà cho rằng đây là lĩnh vực mà Serbia và Việt Nam có thể hợp tác sâu. Việt Nam mạnh về sản xuất, ứng dụng và thị trường tiêu dùng. Trong khi Serbia mạnh về hạ tầng dữ liệu, chính sách, an toàn thông tin và các mô hình thử nghiệm AI.

Về tác động môi trường của công nghệ, bà nhấn mạnh: “Chuyển đổi xanh và chuyển đổi số không còn là hai chương trình tách biệt, mà là một tiến trình thống nhất". Serbia đang xây dựng các trung tâm dữ liệu tiết kiệm năng lượng, sử dụng hệ thống làm mát thông minh, và cung cấp siêu máy tính miễn phí cho startup, trường đại học và viện nghiên cứu. Mục tiêu là tạo ra hệ sinh thái đổi mới mở, giảm chi phí, thúc đẩy sáng tạo và giảm phát thải.

Bà Djukic gợi ý Việt Nam có thể học hỏi từ mô hình BIO4 Campus - hệ sinh thái quốc gia về công nghệ sinh học, y sinh, môi trường - kết hợp giữa nhà nước, nghiên cứu và doanh nghiệp. Bà khuyến khích C4IR Việt Nam hướng đến việc xây dựng mạng lưới khu vực để kết nối startup ở Đông Nam Á, tạo lợi thế cạnh tranh trên quy mô lớn.

Điểm chung từ các đại diện C4IR Ấn Độ, Malaysia và Serbia là niềm tin mạnh mẽ vào tiềm năng của Việt Nam trong vai trò một trung tâm mới về đổi mới sáng tạo của khu vực. Họ khẳng định C4IR Việt Nam sẽ nhanh chóng trở thành đầu mối kết nối trong khu vực, đóng góp vào các dự án chung về AI, hạ tầng dữ liệu, năng lượng tái tạo, nông nghiệp thông minh và y tế số.