 |
| Các đại biểu tham dự tọa đàm về chủ đề “Thủ đô Bắc Âu Xanh - Lãnh đạo, Quản trị, Bền vững và Đổi mới sáng tạo”. |
Tọa đàm diễn ra đúng dịp kỷ niệm Ngày Bắc Âu 23/3 do Đại sứ quán các nước Bắc Âu tại Việt Nam (Đan Mạch, Phần Lan, Na Uy và Thụy Điển) cùng với Học viện Chính trị Quốc gia Hồ Chí Minh phối hợp tổ chức.
Tọa đàm tổ chức theo cả hình thức trực tiếp và trực tuyến giữa Hà Nội và 4 thủ đô Bắc Âu. Đây là hoạt động thường niên nhằm tăng cường hợp tác trao đổi học thuật và chia sẻ kinh nghiệm phát triển giữa Việt Nam với các nước Bắc Âu.
Sự kiện thu hút sự tham gia đông đảo của các nhà lãnh đạo, quản lý, hoạch định chính sách, các nhà khoa học và tư vấn chính sách đại diện các bộ, ngành, viện nghiên cứu và trường đại học của Việt Nam.
Thông qua tọa đàm, các đại biểu có thêm điều kiện thúc đẩy trao đổi kiến thức, kinh nghiệm và các bài học thành công giữa các nước Bắc Âu và Việt Nam trong phát triển đô thị theo hướng xanh, sáng tạo và bền vững.
Tọa đàm là hoạt động nằm trong khuôn khổ chương trình hỗ trợ của các nước Bắc Âu cho Việt Nam trong quá trình phấn đấu đạt được các Mục tiêu Phát triển bền vững (SDG) của Liên hợp quốc, đặc biệt là SDG 11 về Phát triển các đô thị toàn diện, an toàn, chống chịu và bền vững.
Trong 20 năm qua, tốc độ tăng trưởng kinh tế ổn định và ấn tượng cùng với quá trình đô thị hóa nhanh chóng ở Việt Nam đã dẫn đến những thách thức nghiêm trọng mà các thành phố phải đối mặt như ô nhiễm không khí, ùn tắc giao thông, các vấn đề về quản lý nước và chất thải và chống chịu với biến đổi khí hậu.
Theo PGS.TS. Dương Trung Ý, Phó Giám đốc Học viện Chính trị Quốc gia Hồ Chí Minh, một trong những yếu tố tạo nên thành công cho sự phát triển của Bắc Âu là kiên trì theo đuổi mô hình phát triển bền vững, tăng trưởng kinh tế gắn với công bằng xã hội.
Mô hình phát triển kinh tế-xã hội của khối Bắc Âu nói chung đã đạt được những thành tựu to lớn về sự tăng trưởng kinh tế vượt bậc, hệ thống phúc lợi xã hội tiên tiến, bảo vệ môi trường và gìn giữ, phát huy các giá trị, bản sắc văn hóa đã và đang có giá trị tham khảo hữu ích cho các quốc gia trên thế giới trong đó có Việt Nam.
Theo ông Ý, ngoài phát triển kinh tế bền vững, các nước Bắc Âu luôn có ý thức xây dựng và gìn giữ bảo vệ môi trường gắn với xây dựng phát triển đô thị xanh và bền vững và lần lượt trong nhiều năm qua các nước Bắc Âu đều giành được danh hiệu “Thủ đô xanh nhất châu Âu” do Ủy ban châu Âu phong tặng.
Kinh nghiệm quản trị và phát triển của các đô thị và thủ đô của các quốc gia Bắc Âu có giá trị tham khảo hữu ích cho Hà Nội nói riêng và các thành phố lớn ở Việt Nam nói chung hiện nay.
Các Đại sứ Bắc Âu tại Việt Nam đều nói rằng, các nước Bắc Âu rất tự hào được là những người bạn lâu năm và những người hỗ trợ mạnh mẽ cho công cuộc xóa đói giảm nghèo và thúc đẩy tăng trưởng kinh tế - xã hội ấn tượng của Việt Nam.
Theo các Đại sứ, trọng tâm hiện nay là chuyển đổi sang phát triển xanh hơn và bền vững. An ninh kinh tế phải đi đôi với an ninh xã hội và môi trường. Trong thập kỷ vừa qua, thủ đô của các nước Bắc Âu bao gồm Copenhagen, Helsinki, Oslo và Stockholm đã đưa ra những quyết định chính trị và hành chính táo bạo để giải quyết các thách thức về đô thị hóa, biến đổi khí hậu và môi trường.
Các Đại sứ bày tỏ niềm vui khi được chia sẻ kiến thức và kinh nghiệm đúc kết từ các nước Bắc Âu và hy vọng những kiến thức và kinh nghiệm này sẽ hữu ích và truyền cảm hứng cho các đối tác và bạn bè Việt Nam quá trình nỗ lực lãnh đạo đưa đất nước và các thành phố của Việt Nam chuyển đổi theo hướng phát triển xanh và bền vững.
Copenhagen đặt mục tiêu trở thành thủ đô carbon trung tính đầu tiên trên thế giới vào năm 2025. Theo dự báo, dân số của thành phố sẽ tăng 20% trong thập kỷ tới.
Điều này mở ra cơ hội để thành phố chứng minh rằng việc kết hợp tăng trưởng, phát triển, đổi mới, tạo việc làm và nâng cao chất lượng cuộc sống với mức phát thải CO2 thấp hơn là hoàn toàn khả thi.
Copenhagen đưa ra Kế hoạch Khí hậu đầu tiên của mình vào năm 2009 và đã đạt được mức giảm phát thải CO2 đáng kể.
Thành phố cũng ban hành nhiều chính sách môi trường quan trọng như không khí sạch, giảm tiếng ồn, nước uống từ vòi và không gian xanh giúp nâng cao sức khỏe và chất lượng cuộc sống của người dân một cách đáng kể.
 |
| Một góc Stockholm, Thụy Điển. (Nguồn: Shutterstock.com) |
Helsinki là thành phố đầu tiên ở châu Âu tiến hành Rà soát Địa phương tự nguyện nhằm đánh giá mức độ phù hợp giữa chiến lược của thành phố và các MDG của Liên hợp quốc. Rà soát Địa phương tự nguyện cho thấy các kế hoạch chiến lược của thành phố được xây dựng phù hợp với các MDG.
Chẳng hạn, Quy hoạch Thành phố Helsinki, được phê duyệt trong năm 2016, xác định hướng đi rõ ràng và bền vững cho sự phát triển của thành phố trong khoảng 30 năm tới.
Mục tiêu bao gồm đảm bảo người dân có thể dễ dàng tiếp cận mọi khu vực của thành phố bằng phương tiện giao thông công cộng. Đi bộ và đi xe đạp sẽ được ưu tiên hàng đầu, và cấu trúc đô thị của thành phố phải cho phép người dân tiếp cận các dịch vụ hàng ngày một cách thuận tiện.
Cấu trúc đô thị tập trung và giao thông bền vững đóng vai trò quan trọng trong các mục tiêu tham vọng về khí hậu của Helsinki. Mục tiêu của Helsinki là trở thành thành phố carbon trung tính vào năm 2035.
Oslo đã đặt ra các mục tiêu tham vọng giảm thiểu và thích ứng với biến đổi khí hậu. Năm 2020, Oslo đã thông qua chiến lược khí hậu mới với mục tiêu chính là tới năm 2020 giảm lượng phát thải của Oslo xuống còn 50% và năm 2030 còn 5% so với mức phát thải của năm 1990, không phải thông qua hình thức mua hạn ngạch khí thải mà bằng cách thực hiện các biện pháp thực sự cắt giảm lượng khí thải.
Năm 2017, lần đầu tiên thành phố có một ngân sách dành riêng cho các hoạt động khí hậu và đó là một công cụ quản trị mang tính đột phá. Ngân sách khí hậu là phương tiện hỗ trợ chính quyền thành phố trong việc xác định những lĩnh vực nào cần cắt giảm phát thải và ai là người chịu trách nhiệm, chẳng hạn như giao thông công cộng và xây dựng.
Năm 2010, Stockholm được vinh danh là Thủ đô Xanh châu Âu đầu tiên, nhờ vào những kết quả đạt được trong cắt giảm lượng khí thải carbon và các mục tiêu khí hậu đầy tham vọng.
Năm 2016, Stockholm đã thông qua mục tiêu không sử dụng năng lượng hóa thạch vào năm 2040. Từ năm 1990 đến nay, thành phố đã cắt giảm 50% lượng khí thải carbon trên mỗi người dân.
Đầu tháng 10/2019, Stockholm khởi động sáng kiến có tên gọi “Thỏa thuận Xanh toàn cầu mới” của C40 (mạng lưới các thành phố lớn trên thế giới). Sáng kiến này nhằm tập hợp những thành phố sẵn sàng giảm lượng khí thải carbon phù hợp với mục tiêu hạn chế nhiệt độ nóng lên trong phạm vi 1,5 độ C được đề ra trong Thỏa thuận chung Paris.
Quá trình chuyển đổi sang đô thị xanh và bền vững ở thủ đô các nước Bắc Âu nhằm đảm bảo và nâng cao chất lượng cuộc sống cho người dân, thúc đẩy đổi mới, tạo việc làm và tăng trưởng xanh đòi hỏi phải có kế hoạch dài hạn và cách tiếp cận đa bên.
Do đó, sự tham gia của các nhà hoạch định chính sách địa phương, các cơ quan chính quyền đô thị, khu vực tư nhân, các tổ chức môi trường và khí hậu cũng như sự ủng hộ của người dân đóng vai trò then chốt trong việc thiết lập các mục tiêu và thực thi chính sách.
